Tid for endring av norskfaget?

Byline VidarByline Vidar

Kunnskapsminister Kristin Halvorsen vurderer – på bakgrunn av eit notat frå Utdanningsdirektoratet - å tona ned satsinga på sidemål for å styrkja hovudmålet og satsa sterkare på norskfaget. Statsråden meiner det er urealistisk å krevja at elevane skal vera like gode i hovudmål og sidemål, og ønskjer ein tydelegare og mindre omfattande læreplan.

Dette har ho sjølvsagt rett i, og læreplanen treng sårt til ei revidering. I dag lærer mange av dei som har nynorsk som sidemål ikkje eingong dei grunnleggjande elementa i faget, av di dei knapt får undervisning i språkforma. Norskfaget har teke opp i seg så mange sjangrar og tema at det ikkje vert tid til å undervisa i alt, og dette ser ut til systematisk å gå ut over opplæringa i sidemål.

Me ønskjer såleis arbeidsgruppa som no skal laga utkast til ein ny læreplan i norsk, lukke til med arbeidet, og vil vona at dei går djupare inn i problemstillingane enn det Utdanningsdirektoratet ser ut til å ha gjort – så langt. Tida er overmoden for endring av norskfaget, men så er det dette med skilnaden på å barbera seg og skjera av seg haka.

hoDen største endringa kunnskapsministeren skal vurdera i løpet av det neste året er nemleg å fjerna standpunktkarakterar og eksamen i sidemål. Dette er ein særs dårleg ide, og vil i praksis vera å rokka ved sjølve prinsippet for jamstelling av nynorsk og bokmål – stikk i strid med gjeldande norsk språkpolitikk. Me er sterkt kritiske til at ein faginstans som Utdanningsdirektoratet ser ut til å la fordommar og populisme få styra utviklinga av det norske språket ved å redusera kunnskapskravet i basisfaget norsk.

Ei tilnærming til omorganisering av norskfaget slik Kristin Halvorsen no tek til orde for, vil få konsekvensar langt ut over skuleverket. Lat oss ta eit døme frå ein av medlemskommunane våre: Bykle Arbeidarparti har kome med framlegg om at Bykle skal gå frå å vera nynorsk til språknøytral kommune. Hovudargumentasjonen var at det er så få saksbehandlarar som kan nynorsk - og at potensielle søkjarar til kommunale stillingar kvir seg for å søkja, når dei veit at dei ikkje kan språkforma. Ei likestilt språkform som dei altså skulle ha fått opplæring i gjennom fem år på ungdomsskule og vidaregåande. Det er noko fundamentalt gale med norskfaget generelt og med sidemålsopplæringa for bokmålselevar spesielt. Noko må altså gjerast.

Me er ikkje usamde i at norskfaget har blitt ein mastodont og har teke opp i seg alt for mykje marginalt stoff. Pensum kan med fordel kuttast ned, slik at elevane kan bruka meir tid på å læra basisdelane av faget. Det betyr ikkje at ein skal kutta ned på krava til kunnskap i nynorsk og bokmål - snarare tvert om: Ein gjer ikkje ein elev flinkare i norsk ved å gi han eller ho mindre norskopplæring!

Kanskje bør departementet heller gå inn i kjernen av problemet og gjera noko med norskfaget i lærarutdanninga. Her har det vore ein alt for låg standard i fleire generasjonar, og me slit med konsekvensane av dette i norsk skule i dag. Gi norsklærarar høgare løn og status, men set krav til kunnskap og motivasjon.

Frp og Høyre har signalisert at dei vil gjera sidemål (les: nynorsk) valfritt om dei kjem til makta i 2013, trass i sterk motstand i eigne rekkjer lokalt. Dei tre regjeringspartia gjekk derimot til val på at dei skulle styrkja nynorsken og arbeida for meir likestilling mellom nynorsk og bokmål. Lat oss håpa at utspelet frå Kristin Halvorsen fører til ei faktisk styrking av faget norsk.

Oppdatert 2. februar 2012

 

Utskrift E-post

Fleire Nyhende

Linda Eide er årets «Storegut»

04-07-2019

  Journalist, programleiar og forfattar Linda Eide får Storegutprisen 2019 for å formidla kunnskap om språk med integritet og ein solid dose humor.

Les meir

Bitte litt meir nynorsk ved Universitete…

01-07-2019

  Universitetet i Agder (UiA) bad for eitt år sidan Kunnskapsdepartementet om å få sleppe nynorsk, men har etter den tid prøvd å ta seg saman. 98,5 prosent av langtekstane var...

Les meir

Reagerer på omsetting på eksamen: – Vert…

19-06-2019

  Nynorskelevar klagar på at omsettinga av avsluttande biologieksamen var tvitydig. Norsk Målungdom fryktar at hendinga ikkje er unik.

Les meir

Bibliotekarar etterlyser opplæring og re…

11-05-2019

Tilsette ved folkebiblioteka i Møre og Romsdal ønskjer seg meir opplæring og ressursar for å møta dei nye oppgåvene biblioteka er pålagde, viser ny undersøking.

Les meir

Ordføraren vart kalla «fitte», «hore» og…

11-04-2019

  Ordførar Kristin Maurstad i Vågsøy blei sjuk etter lang tid med sjikanerande meldingar og hets. Ho oppmodar folk til å oppføra seg i valkampen.

Les meir

Gjendikt Cohen på nynorsk

05-04-2019

Festivalen Bygdalarm i Norheimsund i Hardanger inviterer til konkurranse om å gjendikte Leonard Cohen på nynorsk eller dialekt.

Les meir

Program for landstinget til LNK 2019

03-04-2019

  Landssamanslutninga av nynorskkommunar (LNK) inviterer til landsting i Førde 6.-7. juni på Scandic Sunnfjord Hotell. LNK vil samstundes feira 25-årsjubileet sitt. Me håpar alle medlemskommunar, andre medlemmar og alle andre...

Les meir

Fløgstad melde seg ut av Forfatterforeni…

27-03-2019

Kjartan Fløgstad misliker sterkt at Forfatterforeningen sa unnskuld til 17 forfattarar som blei dømde i Æresretten etter krigen. På årsmøtet i helga melde han seg ut i protest.

Les meir

Berre 1 av 5 kommunar følgjer miljøkrav …

27-03-2019

Miljø skal som hovudregel vektast minst 30 prosent i offentlege anbod. Berre éin av fem kommunar set dette kravet, viser ei undersøking gjort av Framtida.no.

Les meir

Noregs Mållag krev at regjeringa priorit…

18-03-2019

Noregs Mållag håpar regjeringa no gjer ord om til handling og sikrar språkdelt ungdomsskule og læremiddel på begge målformer.

Les meir

«Slåttekar i himmelen» vert teater

14-03-2019

  Det Norske Teatret og Teatret Vårt i Molde samarbeider om å laga sceneversjonen av den første boka i slektskrøniken av Edvard Hoem.

Les meir

Språkrådet ikkje imponert over NSBs nye …

14-03-2019

Språkrådet rådde opphavleg NSB til å ikkje byte namn. Når dette no er gjort, er direktør Åse Wetås ikkje imponert over valet.

Les meir

Marit Kaldhol blir festivalforfattar

25-02-2019

Marit O. Kaldhol blir festivalforfattar under Falturiltu 2019.

Les meir

Biblioteka vert meir brukt enn før, sjøl…

03-02-2019

Utlån av bøker går ned på biblioteka, likevel fører arrangement til at fleire brukar biblioteka.

Les meir

Auka bruk av ordbøker på mobilen

03-02-2019

Kvart tredje av 45 millionar søk i Bokmålsordboka og Nynorskordboka i fjor vart gjort i mobilappen Ordbøkene. Appen vart lansert hausten 2017 og har slått godt at på kort tid...

Les meir

Språkpris til «Der ingen skulle tru»-pro…

03-02-2019

Arve Uglum, som er programleiar for NRK-suksessen «Der ingen skulle tru at nokon kunne bu», får pris for språkbruken sin.

Les meir

Linda Eide er Årets hordalending

11-01-2019

Forfattar og journalist Linda Eide er kåra til Årets hordalending 2018 av Hordaland fylkeskommune. Prisen er eit diplom og 50.000 kroner.

Les meir

Storfylke på Vestlandet ikkje heilt uten…

11-01-2019

Om få år kan Rogaland vere ein del av det nye Vestland fylke, meiner fylkesordførar i Rogaland Solveig Tengesdal (KrF). Ho blei lokka av fleire på nyttårsmøtet til Hordaland fylkeskommune...

Les meir

SV vil gi Posten nye oppgåver for å sikr…

11-01-2019

SV vil gi Posten nye oppgåver for å hindre redusering i postomberinga. Levering av daglegvarer, medisinar og tilsyn av eldre kan vere aktuelt.

Les meir

Fylkessamanslåinga: – Staten kan ikkje b…

11-01-2019

Når Vestfold og Telemark blir slegne saman, ønsker Fylkesmannen at målforma skal vere språknøytral. Dette strider mot mållova.

Les meir

Preikestolen skal til Strand kommune

10-01-2019

Kommunalministeren har ikkje tenkt å endre standpunkt i saka om kva kommune den ikoniske fjellformasjonen Preikestolen skal høyre til, og seier dette formelt er avgjort. Den populære turistattraksjonen skal liggje...

Les meir

Vinje-senteret «gjenopplivar» Dølen

18-12-2018

I romjula kjem det nye Vinje-senteret for journalistikk og dikting ut med den første utgåva av meldingsbladet Dølen, kalla opp etter vekeavisa som Aasmund Olavsson Vinje gav ut frå 1858...

Les meir

Sogndal Fotball får Nynorsk næringslivsp…

10-12-2018

– Denne prisen er me utruleg glade for. Både nynorsk og sognemål er ein viktig del av vår identitet, sa Håvard Flo, sportssjef i Sogndal. 

Les meir

Stor etterspurnad på Lillegravens thrill…

02-12-2018

Ruth Lillegravens thrillerdebut «Alt er mitt», får stort opplag.

Les meir

Bokhandlarprisen har aldri gått til ei n…

22-11-2018

  Forfattarane Tore Renberg, Maria Parr og Frode Grytten er ikkje imponerte.

Les meir

Språkrådet fryktar for norsk som fagsprå…

24-10-2018

Mindre enn ti prosent av publikasjonane frå dei tre største universiteta i Noreg er norsk. Det viser at universiteta manglar strategi og vilje i språkpolitikken, meiner Språkrådet.

Les meir

Regjeringa vil halde fram med differensi…

20-10-2018

Ein ny rapport viser at ordninga med differensiert arbeidsgivaravgift er det beste verkemiddelet for å motverke befolkningsnedgangen i distrikta. Regjeringa er nøgd med resultata og ønsker å føre ordninga vidare.

Les meir

Sp opnar for å oppheve fleire fylkessama…

20-10-2018

Senterpartiet meiner avtalen mellom regjeringa og KrF om forslag til oppgåvefordeling til dei nye regionane er så svak at ingen fylke treng å bli slått saman.

Les meir

Senterpartiet om regionmeldinga: – Eit m…

20-10-2018

Oppgåvemeldinga til regjeringa betyr ingen stor overføring av makt, middel eller arbeidsplassar til fylka, meiner Sp-leiar Trygve Slagsvold Vedum.

Les meir

Mållaget til angrep på Forsvaret

20-10-2018

Den nyaste utgåva av magasinet «Innsats» frå Forsvaret er blotta for nynorsk. Noregs Mållag stiller spørsmål om Forsvaret har kapitulert for bokmålet.

Les meir

Sogn og Fjordane Teater vil bli turnétea…

01-10-2018

Sogn og Fjordane Teater har søkt om 12 millionar kroner ekstra for utvida turnéverksemda til nabofylket.

Les meir

Framleis stor motstand mot Vestland

01-10-2018

Rundt to tredeler av innbyggjarane i Sogn og Fjordane seier dei ikkje ønsker samanslåing med Hordaland. Motstanden er omtrent like stor som for eit år sidan.

Les meir

No må TV 2 også skrive nynorsk

01-10-2018

I går vart det klart at TV 2 får halde fram som kommersiell allmennkringkastar - no med språkkrav.

Les meir

Arnfinn Kolerud får jubileumsstipend for…

01-10-2018

Nynorsk kultursentrum deler ut 200.000 kroner til Arnfinn Kolerud for å fullføra den hysterisk morosame trilogien om Bendik Uføre og Vassbygda sin kamp for nynorsken.

Les meir

Snarveg til integrering

01-10-2018

Fjell kommune har oppretta ein «fast track» til integrering. Flyktningar går på jobb i staden for innføringskurs, fortel Bergens Tidende.

Les meir

Nynorsk kultursentrum feirar 25 år!

27-09-2018

Frå å vere ei lita stifting til å verte tre museum, tre festivalar og eit leksikon – Nynorsk kultursentrum er noko heilt for seg sjølv.

Les meir

Ravatn testar filosofi i praksis

25-09-2018

– Lurer du på om dei gamle filosofane har relevans for oss som lever i dag? spør Agnes Ravatn. Ho har testa ut filosofi i kvardagen.

Les meir

Kvardagsmat-Anita på bestseljar-liste

14-09-2018

Noregs største nynorske matbloggar, Anita Stokke Blomvik, kom med kokebok sist veke. No er boka på sjetteplass på Haugenbok.no si bestseljarliste.

Les meir

Søviknes vil bli fylkesordførar i det ny…

10-09-2018

Avgått olje- og energiminister Terje Søviknes (Frp) har som mål å bli fylkesordførar for det nye fylket Vestland, seier han til NRK.

Les meir

Ap sikrar fleirtal mot Viken

03-09-2018

  Fylkespolitikarane i Ap, Frp, SV og Sp i dei tre Viken-fylka vil setje planlegginga av samanslåinga på vent til Stortinget har behandla regionreforma på nytt. I Stortinget kjem Ap til...

Les meir

Bent Høie vil bli fylkesmann i Rogaland

30-08-2018

  Helseminister Bent Høie (47) søkjer embetet som fylkesmann i Rogaland, og har samtidig varsla Høgre om at han ikkje tar attval til Stortinget i 2021.

Les meir

Samanslåingskommunar får arkivtilsyn i h…

30-08-2018

Kommunar som skal slå seg saman er blant dei som har førsteprioritet når Arkivverket i haust skal gjennomføra tilsyn med rundt 60 verksemder.

Les meir

Sykkylven sa nei takk til Ålesund

30-08-2018

Kommunestyret i Sykkylven på Sunnmøre sa måndag nei til ei samanslåing med Ålesund. I staden ønskjer dei forhandlingar med nabokommunen Stranda.

Les meir

Grande vil forlenge fastprisen på bøker

29-08-2018

  Kulturminister Trine Skei Grande vil utvide fastprisordninga for bøker til å gjelde eitt år frå utgjevingsdato. Forslaget blir møtt med jubel frå bokbransjen.

Les meir

Sp-toppar vil ha omkamp om fylkessamansl…

27-08-2018

  Fleire sentrale Sp-politikarar varslar at dei vil ha omkamp om fylkessamanslåinga på Vestlandet.

Les meir

Ny nestleiar i Noregs Mållag

27-08-2018

Peder Lofsnes Hauge tek over etter Jens Kihl.

Les meir

Fritt ord gir 2,3 millionar kroner til b…

13-08-2018

Stiftinga Fritt Ord har løyvd 2,3 millionar fordelt på 40 forskjellige norske folkebibliotek, for å styrke debatt og samtalar i biblioteka.

Les meir

Bykle kommune brukar mest på kultur

10-07-2018

Bykle kommune toppar lista over dei beste kulturkommune i landet i den årlege kåringa til Kommunal Rapport, Kommunebarometeret.

Les meir

Besøksrekord på biblioteka i fjor

01-07-2018

Bibliotektal frå kvar enkelt kommune finn de på bibliotekutvikling.no. Slik blir det høve til å lage lokale vriar for dykkar avis.

Les meir

Kommunalministeren meiner samanslåingar …

01-07-2018

Kommunalminister Monica Mæland (H) meiner større kommunar og fleire kommunesamanslåingar er løysinga på ei mogleg rekrutteringskrise i distrikta i framtida.

Les meir

Kjartan Helleve dagleg leiar i Kringkast…

01-07-2018

Kjartan Helleve tek over stillinga som dagleg leiar i Kringkastingsringen etter Anne Svanaug Straume.

Les meir

NRK får kritikk for lite nynorsk og sami…

10-06-2018

NRK, P4 og Radio Norge oppfylte i hovudsak forpliktingane som allmennkringkastarar i 2017, ifølgje Medietilsynet. NRK hadde likevel for lite nynorsk.

Les meir

Ellevill nykomar nominert til Hedda

08-06-2018

Kristoffer Olsen kom inn som eit frisk pust i norsk teater med sin elleville rolle i «The Book of Mormon» på Det Norske Teatret. No er han nominert til Hedda.

Les meir

Etter kvart vart Tord Gustavsen ein stor…

08-06-2018

Tord Gustavsen urframfører tingingsverket til Vinje-jubileet under Dei nynorske festspela laurdag.

Les meir

Lovfestar ungdomsråd i alle kommunar

03-06-2018

– Dette er ein kjempesiger for at ungdom skal bli høyrt, seier KrFU-leiar Martine Tønnessen.

Les meir

30 millionar til leselyst i Bokåret 2019

03-06-2018

  Regjeringa vil bruka 30 millionar kroner til å fremja leselyst i Noreg i Bokåret 2019 .

Les meir

Rune Haugsdal blir ny fylkesrådmann for …

05-05-2018

Fylkesrådmann i Hordaland Rune Haugsdal (58) er tilsett som ny fylkesrådmann og prosjektleiar for det nye storfylket på Vestlandet. 

Les meir

Vart beden om å godta eksamen på bokmål

05-05-2018

Kvart år er det eit tjuetals studentar med nynorsk som hovudmål, som tek kontakt med Målungdommen for å få hjelp til å klage på at dei ikkje får eksamensoppgåvene sine...

Les meir

Rogaland: Uklokt å gå for Vestland

30-04-2018

– Vi kan vel ikkje kalle oss eit vestlandsfylke lenger, sa fylkestingsmedlem Anja Berggård Endresen (V) frå Rogaland i den opne høyringa i Stortinget om framlegget til nye fylkesnamn tysdag.

Les meir

Skald heidra med pris for vakre bøker

30-04-2018

Klassisk verdslitteratur på nynorsk frå Skald forlag er kåra til den vakraste bokserien.

Les meir

Nytt frå NRK

23 august 2019

  • Pågrepet etter trusler med kniv
    En person er pågrepet etter å ha kommet med trusler med en kniv i en privat bolig i Bodø. Bevæpnet politi rykket ut, og har avhørt flere personer på stedet.
  • Brasils president ut mot givere
    Brasils president går i dag ut mot land som gir bistand for å bevare den brennende Amazonas-regnskogen. – Land som gir penger for å bevare regnskogen, gjør det ikke som veldedighet, men for å undergrave vår suverenitet, sa presidenten ifølge Reuters.
  • SAS-fly måtte nødlande
    Et SAS-fly med 63 personer om bord måtte nødlande i Skåne i Sverige, etter røykutvikling i kabinen. – Det skal ha gått rolig for seg, sier Patrik Nilsson i den svenske redningstjenesten til Aftonbladet.
  • Gransker Amazonas-branner
    Brasiliansk påtalemyndighet har startet etterforskning av skogbrannene som for tiden herjer i Amazonas-regnskogen. melder NTB. Hittil i år har det vært over 72.000 skogbranner i Amazonas.
  • Over 100 skadd etter lynnedslag
    Polske myndigheter opplyser torsdag kveld at over 100 mennesker ble skadet etter en rekke lynnedslag i Tatrafjellene på grensen mellom Polen og Slovakia tidligere torsdag, melder AP. Minst fem mennesker omkom.
  • Japan: Sør-Korea feilvurderer
    Japan kritiserer torsdag Sør-Korea for å bryte avtalen om deling av militær etterretning på grunn av en handelskonflikt mellom landene. – Det er fullstendig feilvurdering av nåværende regional sikkerhetssituasjon, sier utenriksminister Taro Kono.

Nytt frå Framtida

23 august 2019