På sjølvstyr

«Maktforskyving frå barnebok til blogg, frå forfattar til bloggar vil være den største utfordringa for litteraturfeltet dei komande åra.»

Utfordringane for barnelitteraturen er folk flest, folk flest som ikkje har grunnleggjande kunnskap om barnelitteratur som fagfelt. Skal den nye barneboka overleve det digitale samfunnet vi har i dag, må ein ikkje skilje eller dele barnelitteraturen. Utfordringane er dei same anten ein skriv nynorsk eller bokmål.

Folk flest er opptekne av barnelitteraturen og har ei meining om han. Barnebøker representerer for mange symbolet på den idylliske barndommen, og ein ønskjer derfor ikkje at barneboka skal endre seg, i alle fall ikkje på ein slik måte at ho utfordrar, provoserer eller presenterer eit syn på verda som ein ikkje kan kjenne seg att i. Dei tradisjonelle barnebøkene har derfor ein usedvanleg sterk posisjon i samfunnet, særleg hos den middelaldrande generasjonen.

Folk flest uttalar seg offentleg om barnelitteraturen i langt større grad enn tidlegare, noko som fører til at fagfolk ikkje blir einerådande i å setje dagsorden for dei nye barnebøkene og lett blir sette på sidelinja når den vidare utviklinga vert utforma. Kunnskapen om barnebokfeltet blir derfor på den eine sida prega av eit forelda syn på barnelitteraturen, som er dominerande i det offentlige rom, og den framveksande generasjonen av skrivande unge som brukar nettet som sin formidlingskanal. Taparen blir fagmiljøet rundt den nye barneboka.

Men andre ord er dei to store utfordringane for barnelitteraturen maktforskyving av definisjonsmakta på fagfeltet og den digitale utviklinga med alle sine moglegheiter.

 

Det finst mykje forsking på barnebokfeltet. Men for meg står forskinga fram som så detaljorientert, der kompliserte analysar av einskildverk står sentralt, at heilskapsperspektiva for barnelitteraturen blir borte. Fagfeltet barnelitteratur har aldri utvikla ein eigen forskingsteori og byggjer derfor forskingsresultata sine på teoriar frå andre forskingsområde. Dette er uheldig av mange årsaker, men den viktigaste er at barneboka sitt grunnleggjande teoretiske fundament, forklaringsevne og eigenart ikkje eksisterer. Derfor er det så lett for folk flest å ha ei meining om barneboka som får påverke fagfeltet.

Eg undrar meg på kva konsekvensar det vil få for barnelitteratursektoren, at andre enn fagfolk tar styringa eller påverkar utviklinga?

Vi veit at når eit fagfelt blir allemannseige og ekspertisen mister definisjonsmakta, fell kontrollen over utviklinga bort, og vi får ei maktforskyving. Fagfeltet barnelitteratur vil då meir enn nokon gong tidlegare være prisgitt den som har størst marknadsføringskompetanse og påverknadskraft på marknaden. Vi ser allereie tendensar til ei maktforskyving når det gjeld utviklinga av e-barnebøker.

I ei brytningstid der den digitale utviklinga sprikar i alle retningar, ser vi allereie no at bloggkonseptet er ein viktig formidlingskanal for dei unge. Nokre bloggarar har opptil 70 000 lesarar kvar dag. Bloggarane er dyktige unge jenter som har forstått omgrep som marknadsføring, påverknadskraft og definisjonsmakt, og som utnyttar dette til fulle.

Den stor taparen er barnelitteraturen som ikkje har klart å tilpasse seg den oppveksande slekta, nemleg dei digitalt innfødde, men som har utvikla seg i så ulike retningar at omgrepet barnelitteratur på nokre typar «barnebøker» ofte blir misvisande og uforståeleg for folk flest.

Med ei slik utvikling er ei maktforskyving frå bok til blogg, frå forfattar til bloggar ikkje til å unngå.

Ine Marit Torsvik Bertelsen, Rogaland fylkskommune

 

 

 

 

 

 

 

Utskrift E-post

Fleire Nyhende

Regjeringa droppar forslaget om å gi fyl…

05-05-2020

Etter massiv motstand snur regjeringa i det som har vorte omtala som regionreforma i kulturlivet.

Les meir

Skuffa over redusert kulturansvar i vest

05-05-2020

Fylka får likevel ikkje meir ansvar for kulturlivet, slik regionreforma for kulturområdet først la opp til. Det har gjort at fylkespolitikarar no er skuffa over kulturministeren.

Les meir

Nav får kritikk for brot på mållova

05-05-2020

  Som andre statsorgan er Nav underlagt mållova, og dermed plikta til å svare på skriv i den målforma som er nytta i skrivet. No får Nav kritikk for at dei...

Les meir

– Regionreforma er blitt endå meir svekt

05-05-2020

At kultursektoren blir fjerna frå regionreforma, betyr ei svekking av ei reform som var svak frå før, meiner KS.

Les meir

Gunhild Berge Stang blir statssekretær f…

04-05-2020

Fylkestingspolitikar i Vestland Gunhild Berge Stang (V) hadde denne veka første arbeidsdag som statssekretær for kultur- og likestillingsminister Abid Raja (V).

Les meir

Rekordstor skrivekløe på nynorsk

21-04-2020

Dei nynorske nettstadane Framtida.no og Framtidajunior.no opplever ein stor auke i talet brukarar – og over 1000 barn og unge har bidratt i nye skrivekonkurransar.

Les meir

Nynorsk-vakuum blant landets største bed…

21-04-2020

  Berre fem av 500 bedrifter skreiv årsrapporten sin på nynorsk.

Les meir

Mållaget med språkrefs til Visit Norway

10-03-2020

Noregs Mållag meiner det er kritikkverdig at Visit Norway marknadsfører kjende reisemål i nynorskområde på bokmål.

Les meir

Foreldre vil ha nynorsk på Spjelkavik ba…

16-01-2020

Spjelkavik barneskole i Ålesund har berre to nynorskklassar fordelt på to trinn. Før dei kommande førsteklassingane skal skrivast inn i starten av februar, har foreldre mobilisert til nynorskklasse.

Les meir

Unge diktarar kan søke om Olav H. Hauge-…

16-01-2020

Nynorsk kultursentrum lyser ut Olav H. Hauge-stipendet for unge diktarar 2020. Stipendet er på 150.000 kroner og skal gå til eit poetisk talent. Prisen gjeld også songlyrikk.

Les meir

Pengegåve skal få unge til å ta utdannin…

14-12-2019

Industrien i Indre Ryfylke treng rekruttering. Derfor lokkar politikarane i Suldal kommune med 10.000 kroner i året til ungdommar som vel å gå på Sauda vidaregåande skule.

Les meir

Eitt av fire bibliotek kuttar innkjøp av…

02-12-2019

Nedgangen i mediebudsjetta til folkebiblioteka held fram. Leiar i Forleggerforeningen Edmund Austigard er uroa.

Les meir

Prøveordning skal gi meir litteratur til…

04-10-2019

  Om lag 200 skulebibliotek blir inkluderte når Kulturrådet utvidar innkjøpsordninga for skjønnlitteratur, sakprosa og teikneseriar for barn og unge.

Les meir

Seks nye bøker i Leseland-serien

19-09-2019

  Maria Parr, Laurda Djupvik, Atle Berge og Anders Totland kjem med nyskrivne forteljingar i den populære Leseland-serien.

Les meir

Nasjonal fagkonferanse om det nye norskf…

19-09-2019

  Nynorsksenteret inviterer til nasjonal fagkonferanse på Hamar 19.-20. november om det nye norskfaget med fokus på skriving, lesing, nynorsk og vurdering.

Les meir

Store sprik i valdeltakinga i samanslått…

10-09-2019

Ingen stader i landet var valdeltakinga i kommunevalet i år større enn i Vestland. Samtidig er det store sprik i valdeltakinga i nye kommunar.

Les meir

Ny språklov: – No vert det raust på ekte

27-08-2019

  Nynorsk kultursentrum meiner den føreslegne språklova vil gi eit sterkare vern om språkmangfaldet i Noreg.

Les meir

Linda Eide er årets «Storegut»

04-07-2019

  Journalist, programleiar og forfattar Linda Eide får Storegutprisen 2019 for å formidla kunnskap om språk med integritet og ein solid dose humor.

Les meir

Bitte litt meir nynorsk ved Universitete…

01-07-2019

  Universitetet i Agder (UiA) bad for eitt år sidan Kunnskapsdepartementet om å få sleppe nynorsk, men har etter den tid prøvd å ta seg saman. 98,5 prosent av langtekstane var...

Les meir

Reagerer på omsetting på eksamen: – Vert…

19-06-2019

  Nynorskelevar klagar på at omsettinga av avsluttande biologieksamen var tvitydig. Norsk Målungdom fryktar at hendinga ikkje er unik.

Les meir

Bibliotekarar etterlyser opplæring og re…

11-05-2019

Tilsette ved folkebiblioteka i Møre og Romsdal ønskjer seg meir opplæring og ressursar for å møta dei nye oppgåvene biblioteka er pålagde, viser ny undersøking.

Les meir

Ordføraren vart kalla «fitte», «hore» og…

11-04-2019

  Ordførar Kristin Maurstad i Vågsøy blei sjuk etter lang tid med sjikanerande meldingar og hets. Ho oppmodar folk til å oppføra seg i valkampen.

Les meir

Gjendikt Cohen på nynorsk

05-04-2019

Festivalen Bygdalarm i Norheimsund i Hardanger inviterer til konkurranse om å gjendikte Leonard Cohen på nynorsk eller dialekt.

Les meir

Program for landstinget til LNK 2019

03-04-2019

  Landssamanslutninga av nynorskkommunar (LNK) inviterer til landsting i Førde 6.-7. juni på Scandic Sunnfjord Hotell. LNK vil samstundes feira 25-årsjubileet sitt. Me håpar alle medlemskommunar, andre medlemmar og alle andre...

Les meir

Fløgstad melde seg ut av Forfatterforeni…

27-03-2019

Kjartan Fløgstad misliker sterkt at Forfatterforeningen sa unnskuld til 17 forfattarar som blei dømde i Æresretten etter krigen. På årsmøtet i helga melde han seg ut i protest.

Les meir

Berre 1 av 5 kommunar følgjer miljøkrav …

27-03-2019

Miljø skal som hovudregel vektast minst 30 prosent i offentlege anbod. Berre éin av fem kommunar set dette kravet, viser ei undersøking gjort av Framtida.no.

Les meir

Noregs Mållag krev at regjeringa priorit…

18-03-2019

Noregs Mållag håpar regjeringa no gjer ord om til handling og sikrar språkdelt ungdomsskule og læremiddel på begge målformer.

Les meir

«Slåttekar i himmelen» vert teater

14-03-2019

  Det Norske Teatret og Teatret Vårt i Molde samarbeider om å laga sceneversjonen av den første boka i slektskrøniken av Edvard Hoem.

Les meir

Språkrådet ikkje imponert over NSBs nye …

14-03-2019

Språkrådet rådde opphavleg NSB til å ikkje byte namn. Når dette no er gjort, er direktør Åse Wetås ikkje imponert over valet.

Les meir

Marit Kaldhol blir festivalforfattar

25-02-2019

Marit O. Kaldhol blir festivalforfattar under Falturiltu 2019.

Les meir

Biblioteka vert meir brukt enn før, sjøl…

03-02-2019

Utlån av bøker går ned på biblioteka, likevel fører arrangement til at fleire brukar biblioteka.

Les meir

Auka bruk av ordbøker på mobilen

03-02-2019

Kvart tredje av 45 millionar søk i Bokmålsordboka og Nynorskordboka i fjor vart gjort i mobilappen Ordbøkene. Appen vart lansert hausten 2017 og har slått godt at på kort tid...

Les meir

Språkpris til «Der ingen skulle tru»-pro…

03-02-2019

Arve Uglum, som er programleiar for NRK-suksessen «Der ingen skulle tru at nokon kunne bu», får pris for språkbruken sin.

Les meir

Linda Eide er Årets hordalending

11-01-2019

Forfattar og journalist Linda Eide er kåra til Årets hordalending 2018 av Hordaland fylkeskommune. Prisen er eit diplom og 50.000 kroner.

Les meir

Storfylke på Vestlandet ikkje heilt uten…

11-01-2019

Om få år kan Rogaland vere ein del av det nye Vestland fylke, meiner fylkesordførar i Rogaland Solveig Tengesdal (KrF). Ho blei lokka av fleire på nyttårsmøtet til Hordaland fylkeskommune...

Les meir

SV vil gi Posten nye oppgåver for å sikr…

11-01-2019

SV vil gi Posten nye oppgåver for å hindre redusering i postomberinga. Levering av daglegvarer, medisinar og tilsyn av eldre kan vere aktuelt.

Les meir

Fylkessamanslåinga: – Staten kan ikkje b…

11-01-2019

Når Vestfold og Telemark blir slegne saman, ønsker Fylkesmannen at målforma skal vere språknøytral. Dette strider mot mållova.

Les meir

Preikestolen skal til Strand kommune

10-01-2019

Kommunalministeren har ikkje tenkt å endre standpunkt i saka om kva kommune den ikoniske fjellformasjonen Preikestolen skal høyre til, og seier dette formelt er avgjort. Den populære turistattraksjonen skal liggje...

Les meir

Vinje-senteret «gjenopplivar» Dølen

18-12-2018

I romjula kjem det nye Vinje-senteret for journalistikk og dikting ut med den første utgåva av meldingsbladet Dølen, kalla opp etter vekeavisa som Aasmund Olavsson Vinje gav ut frå 1858...

Les meir

Sogndal Fotball får Nynorsk næringslivsp…

10-12-2018

– Denne prisen er me utruleg glade for. Både nynorsk og sognemål er ein viktig del av vår identitet, sa Håvard Flo, sportssjef i Sogndal. 

Les meir

Stor etterspurnad på Lillegravens thrill…

02-12-2018

Ruth Lillegravens thrillerdebut «Alt er mitt», får stort opplag.

Les meir

Bokhandlarprisen har aldri gått til ei n…

22-11-2018

  Forfattarane Tore Renberg, Maria Parr og Frode Grytten er ikkje imponerte.

Les meir

Språkrådet fryktar for norsk som fagsprå…

24-10-2018

Mindre enn ti prosent av publikasjonane frå dei tre største universiteta i Noreg er norsk. Det viser at universiteta manglar strategi og vilje i språkpolitikken, meiner Språkrådet.

Les meir

Regjeringa vil halde fram med differensi…

20-10-2018

Ein ny rapport viser at ordninga med differensiert arbeidsgivaravgift er det beste verkemiddelet for å motverke befolkningsnedgangen i distrikta. Regjeringa er nøgd med resultata og ønsker å føre ordninga vidare.

Les meir

Sp opnar for å oppheve fleire fylkessama…

20-10-2018

Senterpartiet meiner avtalen mellom regjeringa og KrF om forslag til oppgåvefordeling til dei nye regionane er så svak at ingen fylke treng å bli slått saman.

Les meir

Senterpartiet om regionmeldinga: – Eit m…

20-10-2018

Oppgåvemeldinga til regjeringa betyr ingen stor overføring av makt, middel eller arbeidsplassar til fylka, meiner Sp-leiar Trygve Slagsvold Vedum.

Les meir

Mållaget til angrep på Forsvaret

20-10-2018

Den nyaste utgåva av magasinet «Innsats» frå Forsvaret er blotta for nynorsk. Noregs Mållag stiller spørsmål om Forsvaret har kapitulert for bokmålet.

Les meir

Sogn og Fjordane Teater vil bli turnétea…

01-10-2018

Sogn og Fjordane Teater har søkt om 12 millionar kroner ekstra for utvida turnéverksemda til nabofylket.

Les meir

Framleis stor motstand mot Vestland

01-10-2018

Rundt to tredeler av innbyggjarane i Sogn og Fjordane seier dei ikkje ønsker samanslåing med Hordaland. Motstanden er omtrent like stor som for eit år sidan.

Les meir

No må TV 2 også skrive nynorsk

01-10-2018

I går vart det klart at TV 2 får halde fram som kommersiell allmennkringkastar - no med språkkrav.

Les meir

Arnfinn Kolerud får jubileumsstipend for…

01-10-2018

Nynorsk kultursentrum deler ut 200.000 kroner til Arnfinn Kolerud for å fullføra den hysterisk morosame trilogien om Bendik Uføre og Vassbygda sin kamp for nynorsken.

Les meir

Snarveg til integrering

01-10-2018

Fjell kommune har oppretta ein «fast track» til integrering. Flyktningar går på jobb i staden for innføringskurs, fortel Bergens Tidende.

Les meir

Nynorsk kultursentrum feirar 25 år!

27-09-2018

Frå å vere ei lita stifting til å verte tre museum, tre festivalar og eit leksikon – Nynorsk kultursentrum er noko heilt for seg sjølv.

Les meir

Ravatn testar filosofi i praksis

25-09-2018

– Lurer du på om dei gamle filosofane har relevans for oss som lever i dag? spør Agnes Ravatn. Ho har testa ut filosofi i kvardagen.

Les meir

Kvardagsmat-Anita på bestseljar-liste

14-09-2018

Noregs største nynorske matbloggar, Anita Stokke Blomvik, kom med kokebok sist veke. No er boka på sjetteplass på Haugenbok.no si bestseljarliste.

Les meir

Søviknes vil bli fylkesordførar i det ny…

10-09-2018

Avgått olje- og energiminister Terje Søviknes (Frp) har som mål å bli fylkesordførar for det nye fylket Vestland, seier han til NRK.

Les meir

Ap sikrar fleirtal mot Viken

03-09-2018

  Fylkespolitikarane i Ap, Frp, SV og Sp i dei tre Viken-fylka vil setje planlegginga av samanslåinga på vent til Stortinget har behandla regionreforma på nytt. I Stortinget kjem Ap til...

Les meir

Bent Høie vil bli fylkesmann i Rogaland

30-08-2018

  Helseminister Bent Høie (47) søkjer embetet som fylkesmann i Rogaland, og har samtidig varsla Høgre om at han ikkje tar attval til Stortinget i 2021.

Les meir

Samanslåingskommunar får arkivtilsyn i h…

30-08-2018

Kommunar som skal slå seg saman er blant dei som har førsteprioritet når Arkivverket i haust skal gjennomføra tilsyn med rundt 60 verksemder.

Les meir

Sykkylven sa nei takk til Ålesund

30-08-2018

Kommunestyret i Sykkylven på Sunnmøre sa måndag nei til ei samanslåing med Ålesund. I staden ønskjer dei forhandlingar med nabokommunen Stranda.

Les meir

Nytt frå NRK

03 juli 2020

  • Tidligere presidentkandidat smittet
    Herman Cain, som var republikansk presidentkandidat i 2012, har testet positiv for koronaviruset og er innlagt på sykehus, ifølge Twitterkontoen til Cain. I forrige måned deltok han på et arrangement i Tulsa med blant andre president Donald Trump.
  • Over 61.000 døde av korona i Brasil
    Antall døde som følge av koronaviruset i Brasil steg fra 60.632 personer i går til 61.884, ifølge helsedepartementet i landet. Det er økning på 1.252 på et døgn. Brasil har nå 1.496.858 bekreftede tilfeller av viruset, melder The Guardian.
  • Nye mobildetaljer i Hagen-saken
    Politiet mener mobiltelefonen til Anne-Elisabeth Hagen var i bevegelse på åstedet 51 minutter etter det sikre livstegnet fra henne, skriver VG. Hun skal ha ringt med sønnen før hun forsvant fra familiens hjem 31. oktober 2018.
  • Forbundsdagen fornøyd med svaret
    Den tyske Forbundsdagen sa seg torsdag fornøyd med Den europeiske sentralbankens (ESB) svar etter at tysk Høyesterett stilte spørsmål ved deler av bankens obligasjonskjøp. Saken som går flere år tilbake i tid, er nå avsluttet.
  • Begravelsesbyrå får kritikk
    Et begravelsesbyrå i Trondheim får kritikk for å ha transportert en død person på en båre langs bakken og spørre en forbipasserende om hjelp til å bære. Hendelsen skjedde i et boligstrøk i Trondheim, skriver Adresseavisen.
  • Vil sette opp regjering i eksil
    Demokratiforkjemparar frå Hongkong vurderer å sette opp ei uoffisiell regjering i eksil for å halde liv i rørsla, seier aktivist Simon Cheng til Reuters. Hundrevis av menneske har blitt arresterte sidan Kina innskrenka sjølvstyret i området.

Nytt frå Framtida

03 juli 2020