Heim Nyhende Etterlyser nynorsk i rammeplanen for barnehagane

Etterlyser nynorsk i rammeplanen for barnehagane

Nasjonalt senter for nynorsk i opplæringa åtvarar mot konsekvensane av å ikkje møta nok nynorsk i barnehagane.

Kvart år byrjar nesten 8000 born på skulen i nynorske skulekrinsar. I barnehagen har dei blitt lesne høgt for, utforska bokstavar, lært songar, rim, regler og vitsar. Barnehageundersøkinga til Pirion og Landssamanslutinga av nynorskkommunar viser at fleirtalet av born i nynorske barnehagar møter oftare song og høgtlesing på bokmål enn nynorsk.

LES SAKA: Nynorske barnehagar syng mest på bokmål

Torgeir Dimmen, senterleiar for Nasjonalt senter for nynorsk i opplæringa, åtvarar mot at dette får konsekvensar for dei minste sine språklege sjølvbilete og grunnlaget for å læra skriftspråk når dei byrjar på skulen.

– Desse borna har ein rett til å møte skriftspråket sitt før dei byrjar den formelle lese- og skriveopplæringa i småskulen. Dette bør vera ein sjølvsagt og lovfesta rett. Slik er det ikkje, korkje i gjeldande rammeplan for barnehagen eller i utkastet til ny plan, seier Dimmen, og legg til:

– At det finst to variantar av skriftspråket norsk, er ikkje tematisert nokon stad i utkastet til ny rammeplan. Det er heller ikkje nemnt nokon stad at born i barnehagealder i nynorskområde har andre vilkår for å etablere eit grunnlag for lese- og skriveopplæringa frå første klasse enn born i bokmålsområde. Desse momenta må inn i den endelege versjonen av den nye rammeplanen.

Han meiner det er påfallande at samisk er nemnd, men ikkje nynorsk med eitt ord.

I ei høyringsfråsegn føreslår Nynorsksenteret at den nye rammeplanen får med fleire formuleringar om nynorsk. Mellom annan at barnehagar i nynorskdistrikt skal stimulera borna sin nynorskspråklege kompetanse, slik at dei kan utvikla og ta vare på språket sitt.

Nynorsksenteret meiner òg det er viktig at det blir slått fast i rammeplanen at personalet skal bruka og tilby eit mangfald av bøker og songar på bokmål og nynorsk.

Både Noregs Mållag og NLA Høgskolen etterlyser òg tiltak for å sikra dei språklege rettane til nynorske born.

LES OGSÅ: Nynorske barnehagar syng og les mest på bokmål

NYNORSK INSPIRASJON

Kurstilbod for skular og barnehagar

Arbeidet for å styrkja språkopplæringa i det offentlege er ei prioritert oppgåve for Landssamanslutninga av nynorskkommunar (LNK). Kursa våre blir administrerte og gjennomførte av Fretland...

Språklova: Dette er dei viktige paragrafane for nynorskkommunane

Frå og med 1. januar 2022 er nynorsk og bokmål formelt jamstilte og likeverdige språk på alle samfunnsområde. Formålet med lova er...

Har kommunen din levert høyringssvar om ny opplæringslov?

Arbeidet med ny opplæringslov er svært viktig for nynorskelevane og nynorskkommunane. LNK oppmodar alle medlemskommunane sine om å setja tydelege krav til...

Nytt samarbeid skal styrka nynorsken i barnehagane

Pirion og Sunnfjord kulturskule har laga til ei digital kursrekkje som skal hjelpa til med å styrkja nynorskarbeidet i barnehagane.

Seks fine julebøker på nynorsk

Mange skular og barnehagar bruker adventstida til høgtlesing kvar dag. Her får du tips til fleire gode bøker på nynorsk med god...

Vil gi utviklingsstøtte til fleire nynorske produksjonar i Den kulturelle skulesekken

Kulturtanken, Seanse, Høgskulen i Volda og fleire fylkeskommunar samarbeider om å få meir nynorsk i Den kulturelle skulesekken i ei heilt ny...

MEST LESE

Kan nokon snart skru av internett?

Internett har tatt kontroll over norske klasserom. Vi må endre den digitale skulekvardagen. Internett har kome for å bli. Det opnar verda og både spreier...

Høgre vil svekkje nynorsken for å styrkje ungdomsskulen

– Ungdomsskulereforma til Høgre er eit dårleg skjult åtak på nynorsken, seier leiar i Noregs Mållag, Peder Lofnes Hauge. Høgre vil fjerne karakteren i skriftleg...

Jorid Lekve Eide blir ny arenaleiar ved Haugesenteret

Jorid Lekve Eide er tilsett som ny arenaleiar ved Haugesenteret i Ulvik. Ho tek over etter Geir Netland som etter 10 år i stillinga...

Aina Basso er årets festivalforfattar på Falturiltu

Aina Basso har turnert landet rundt med spennande formidlingar og til hausten vil Falturiltu løfta fram heile forfattarskapen hennar under årets tema: FAKTISK og...