Heim Innspel Nynorsk skal ha jamstelling i den digitale epoken òg

Nynorsk skal ha jamstelling i den digitale epoken òg

Utdanningsforbundet Vestland meiner det er viktig å kjempe for gode og likestilte rettar i det som gjeld bruken av eins eige skriftspråk.

Vestland fylke har ansvaret for den overveldande majoriteten av elevar som har nynorsk som hovudmål. Det er difor naturleg at vi som Utdanningsforbundet Vestland tar ei aktiv rolle i å kjempe for gode og likestilte rettar i det som gjeld bruken av eins eige skriftspråk.

Utdanningsforbundet Vestland meiner det er viktig å kjempe for gode og likestilte rettar i det som gjeld bruken av eins eige skriftspråk. Dette bør vi gjere på dei naturlege arenaane vi har som tillitsvalde, frå plasstillitsvald sitt nivå og heilt til topps i organisasjonen. I eit samfunn der den språklege majoriteten nyttar bokmål, vil vi stadig ha utfordringar for å gje skriftspråket vårt den plassen den skal ha, og fortener.

Nynorskfylket

Vi i Utdanningsforbundet Vestland er i den samanheng glade for at vi har med ein representant i «Nynorskfylket Vestland», eit nettverk med aktørar både frå det offentlege, næringslivet, sivilsamfunnet og kulturlivet. Vi har med Turid Strømmen, som har lang erfaring både som nynorskbrukar, lærar og tillitsvald, og er veldig glade for at vi har ho med i dette viktige nettverket. Dette er eit engasjert nettverk som tek tak i både kortsiktige og langsiktige perspektiv for å trygge og styrke bruken av nynorsk.

I tillegg har vi sjølvsagt ein god pådrivar i Noregs Mållag, som alltid gjer nynorskstemma gjeldande i små og store spørsmål som gjeld språket vårt.

Utestemme frå vest

Ei av dei store utfordringane i dag er at dei brukargrensesnitta som vi bruker i programvare og nettlesarar i liten til ingen grad tek omsyn til nynorskbrukarar. Ikt-bransjen nyttar bokmål og engelsk, og brukar ikkje ressursar på breidda i norsk språk. Dette har vi høve til å gjere noko med. Vi har mellom anna på trappene ei ny opplæringslov, der det er fullt høve til å lovfeste eit krav om at datamaskiner og programvare må reknast som læremiddel, og difor falle inn under kravet om å tilby like god kvalitet på nynorsk som på bokmål.

Vi håper at dette kjem med i reelt framlegg til ny opplæringslov som kjem no i vår, men vi veit det ikkje. Utdanningsforbundet sentralt har ikkje prioritert dette i sine tilbakemeldingar til det arbeidet som vart gjort i fjor med Opplæringslova, og om vi skal få det med i endeleg lov, avheng det av tilrådingar med utestemme frå vest. Denne dynamikken er òg skildra i dette innlegget frå i fjor.

Ordføraropprør

I påvente av at det skjer noko med ny opplæringslov har det heldigvis blitt teke andre og prisverdige initiativ. Det har no gått ut eit brev, underskrive av 108 ordførarar, som vil stille språklege krav til tilbydarar av digitale varer til bruk i skulen. Initiativet til brevet er teke av mållaga i Ørsta, Volda, Stranda og Ulstein. Oppropet er organisert av Nynorsk kultursentrum, Noregs Mållag, Landssamanslutninga av nynorskkommunar og Nasjonalt senter for nynorsk i opplæringa. Til vår glede ser vi at språkpolitikk fenger på tvers av andre politiske skiljeliner, noko som viser kor viktig det er.

Brevet går til Google, som er den desidert største aktøren innanfor pedagogisk programvare, og som og sel Chromebook, som er den mest populære datamaskinen for elevar. Ordførarane krev at Google har eigne språkversjonar for nynorsk av programvare og appar på G Suite for utdanning, inkludert program for tekstbehandling, rekneark, presentasjonar, kalender, videomøte og e-post, Google Chromebook og Google Classroom, og at det vert utvikla nynorske retteprogram som har same kvalitet som på bokmål.

Utdanningsforbundet Vestland roser og støtter dette initiativet, og står samla om standpunktet at ei utvikling der nynorsk språk ikkje er med på ferda, er ei diskriminerande og fattig utvikling som vi ikkje vil ha. Her kan du lese meir om oppropet som går til Google, og vi oppmodar alle til både å følgje med i utviklinga, og ta del i debatten, når den kviknar til med ujamne mellomrom. På tide med fyr i bålet.

Innlegget blei først publisert på Utdanningsforbundet sine heimesider.

NYNORSK INSPIRASJON

Seks fine julebøker på nynorsk

Mange skular og barnehagar bruker adventstida til høgtlesing kvar dag. Her får du tips til fleire gode bøker på nynorsk med god...

Vil gi utviklingsstøtte til fleire nynorske produksjonar i Den kulturelle skulesekken

Kulturtanken, Seanse, Høgskulen i Volda og fleire fylkeskommunar samarbeider om å få meir nynorsk i Den kulturelle skulesekken i ei heilt ny...

Voss herad er Årets nynorskkommune: – Det same som verdsmeister i nynorsk

Kulturdepartementet heidrar Voss herad for klar og tydeleg informasjon på nynorsk under koronakrisa. – OL-og VM-medaljer har me i bøtter...

Fem bibliotek kan bli nynorskfyrtårn

På landsmøtet i Noregs Mållag i helga lanserer direktør i Nynorsk kultursentrum Per Magnus Finnanger Sandsmark ei ny satsing på nynorskformidling i...

Tips til digital litteraturformidling på nynorsk

Kreativiteten i den digitale litteraturformidlinga blømer i desse koronatider! Utlånet av digitale bøker har auka dramatisk etter at biblioteka stengde. Her har me samla fleire tips...
Foto: Colourbox

Her finn du digitale skuleressursar på nynorsk

Her får du hjelp til å finna digitale ressursar på nynorsk til bruk i skulen. Stengde skular og digital heimeskule viser kor viktig det...

MEST LESE

Målrørsla er ikkje imponert over språklova: – Frykteleg skuffande

Norsk Målungdom, Noregs Mållag og Nynorsk kultursentrum er skuffa over at språklova fjernar kravet om å kunne begge målformer for offentleg tilsette.

Snart får Idunn (25) Ivar Aasen på bankkortet

Voss Sparebank har lansert nettsida nynorskbanken.no og vekkjer åtgaum med spesialdesigna Ivar Aasen-bankkort. – Eg gler meg veldig til...

Ap meiner ny språklov vil svekkje nynorsken

Familie- og kulturkomiteen på Stortinget behandlar i desse dagar framlegget til ny språklov. Arbeidarpartiet meiner forslaget frå regjeringa er dårleg nytt for...

Det Norske Teatret og Samlaget inviterer til skrivekonkurranse som speglar samtida

Det Norske Teatret og Samlaget inviterer til skrivekonkurranse i samband med Fossefestivalen 2021 i september. Juryen er på jakt etter historier, erfaringar...