Gjennom programmet «Dialektriket» på NRK har Yasmin Sayed funne ut at me i Noreg elskar vår eigen dialekt. Og at me er fordomsfulle mot andre.
Det var ikkje vanskeleg for Yasmin Syed å svare ja til å vere programleiar då NRK Hordaland kom opp med ideen om å lage ein serie om norske dialektar. Ho har alltid elska å leike med språket og dialekten sin. Og ho meiner sjølv at ho er som ein papegøye og elskar å ta etter dialektane til andre.
– Ordspel er noko eg driv ein del med. Det er ein fin måte å lære seg språk og dialekt på. Ordspel er for meg musikk og noko som ligg mitt hjarte nære, seier Syed.
«Bondsk» dialekt
Ho trur dialekten vår betyr enormt mykje for oss nordmenn.
– Det er ein stor del av identiteten, kanskje ein større del enn dei yrka me vel. Eg har snakka med mange som føler at dei har mista seg sjølve etter at dei la om dialekten sin, fortel vesttelemarkingen.
Dialekt betyr meir og meir for Syed jo eldre ho blir. Ho pleidde tidlegare å leggja om dialekten for å sleppe å bruke tid på å forklare alle orda, for å sleppe at folk lo av den «bondske» dialekten. Då ho byrja i NRK, hadde ho nesten gjeve opp både nynorsk og dialekt.
– NRK-jobb tvinga meg inn i det igjen, og det er eg veldig glad for i dag! Då eg var yngre var det nok viktigare å passe inn enn å vise kven eg var og kvar eg var ifrå. No er ikkje det å passe inn så viktig – heller å vera den eg er, og då er dialekten ein stor del av det.
Fordomsfulle mot dialektar
Ein av tinga ho har funne ut om oss nordmenn etter å ha laga programmet, er at me elskar dialektane her i landet og då særleg vår eigen. Og i tillegg at me alle er meir eller mindre like fordomsfulle mot forskjellige dialektar, av gammal vane. Eller kanskje fordi me er lærte opp til det? Men ho er usikker på om det finst eit «dialekthierarki».
– Kanskje det ligg nokre føringar igjen frå gammalt av. La oss håpe at dette er på veg ut. Det er absolutt ingen grunn til at nokon skal meine dei har ein finare eller viktigare dialekt enn andre her i landet. Alle dialektar har sin sjarm, seier Syed, som no skal attende som kanalvert på NRK1 og vera programleiar på den klassiske julekonserten til KORK.
Noko alle snakkar om
Syed trur dialektane står sterkt dei fleste stadene i landet.
– Unntaka kan vera Oslo, der ikkje alle er klare over at dei har dialekt og kanskje Østfold, som er litt flaue. Men dette har eg tru på at er i endring no.
Programmet har vekt mykje merksemd. Mellom anna fekk Syed eit hatbrev frå ein sjåar som meinte ho som utlending umogleg kunne vete noko om norske dialektar. Men 99 prosent av tilbakemeldingane på programmet har vore positive.
– Når eg ser alle dei tilbakemeldingane me har fått, så forstår eg kor viktig dialektane faktisk er for folk. Dialekt er vel på lik linje med politikk og vêret noko alle snakkar om og hanskast med i det daglege. Når eg har vore ute og møtt folk, så kjem dei heile tida attende til at det er ein viktig del av identiteten, seier Syed. (NPK)
