Heim Nyhende Museums-Noreg – eit kuriøst mangfald

Museums-Noreg – eit kuriøst mangfald

Museums-Noreg består ikkje berre av Munch-museet, vikingskip, Kon-Tiki og andre verdskjende turistmål. Sært og kuriøst krydrar det tilbodet til dei nysgjerrige og kunnskapshungrige.

Det kan vere greitt å vite, no i ei tid då mange nordmenn legg planar for ferien, ikkje minst i eige land.

– Ein del av desse er ganske små, og mange er avdelingar av større, museum som er slått saman. Blant alle dei kulturpolitisk korrekte musea, er dei utvilsamt med å sette farge på museumskartet, seier generalsekretær Tron Wigeland Nilsen i Noregs museumsforbund til NTB.

Dei er med på å leite fram eit særeigent, ofte kuriøst, kulturhistorisk mangfald.

Entusiastar
Dei dekkjer fleire tema frå fleire ytterkantar, ofte ut frå særinteressene enkeltentusiastane har.

Drøbak, sommarbyen på Austlandet, kan vise fram meir enn Julehuset, også akvarium med det einaste lutefiskmuseet i verda med eit klart formål: «Informere om korleis livet til ein lutefisk er frå fødsel til tallerken». Ingenting mindre.

Og til lutefisk treng ein drikke som går til retten: Svaret finn du kanskje i Småflaskemuseet i Kirkegaten i Oslo – det einaste i verda i sitt slag.

Norsk Klippfiskmuseum finn du på Nordmøre, Kveitemuseet i Troms – og Norsk Hermetikkmuseum i Stavanger, for å halde oss til det kulinariske.

Om du føler for å pakke fisk og hermetikk i papp og papir, då er Norsk Emballasjemuseum staden. I 30 år heldt det vesle private museet til i «Knusle Brug & Autos Assorterte Landhandel» på Ulvøya i Oslo. No blir samlinga flytt til fjordperla Son.

– Vi vil etablere oss der i år, forsikrar entusiasten Knut Christian Hallan oss om. Han og den betre halvdelen hans brenn for å få vise fram dei 12.500 gjenstandane sine innanfor kategorien emballasje. Ei lokal kulturhending, må vite.

Mangfald
Men mangfaldet går langt utanfor bordkanten. Norsk Tryllemuseum i Oslo, Ovnsmuseet på Bærums Verk og Filmmuseet i Oslo viser andre sider ved det store tilbodet. For ikkje å snakke om Det Internasjonale Barnekunstmuseet, også det i Oslo.

Norsk Myrmuseum på Smøla byr på innsikt i torvdrift, bureising og myrnatur. Norsk Fjellsprengningsmuseum byr på vandring i tunnelen som er sprengt i fjellet ved Vegmuseet – sjå og høyr korleis. Og då kan jo Rallarmuseet på Finse vere ein naturleg oppfølgar.

På Vega på Helgeland viser E-huset Museum – det einaste ærfuglmuseet i verda – tradisjonen med ærfugl som husdyr på ein øy med historie 10.000 år tilbake i tid.

Er du tilfeldigvis i Stavanger – stikk innom Vektermuseet i Valbergtårnet. Den siste vektaren i Valbergtårnet var Tobias Sandstøl. Han slutta i 1922 og var Torbjørn Egners inspirasjon til «Tobias i tårnet» i Kardemomme by. Noko for barna?

Men er du spesielt interessert i hår og frisyre? Då tek du sjølvsagt turen til Det norske barber-, frisør- og parykkmuseum på Gamle Fornebu. Og om du vil oppleve eit annleis dyreliv, rett nok ikkje berre på museum, men midt i sentrum av hovudstaden vår – Oslo Reptilpark er staden!

Museumsnasjon
Noreg er ein museumsnasjon. I Europa ligg vi heilt i toppen både i forhold til besøk og til folketal, ifølgje generalsekretæren i Museumsforbundet.

– Det starta for vel 100 år sidan under nasjonsbygginga. Noreg er eit grisgrendt land – inga bygd med respekt for seg sjølv kunne vere utan eit museum som viste fram kulturen og historia deira. Det har også gitt rom for dei sære og kuriøse, og framleis morosame og kulturhistorisk verdifulle samlingar, seier Tron Wigeland Nilsen.

Ei god hjelp i ferieplanlegginga er medlemsoversikta til Museumsforbundet og Museumsguiden.no – fellesportalen for museum i Noreg. (NPK)

 

NYNORSK INSPIRASJON

Tilbyr digitalt språkkurs for kommunetilsette

Øygarden kommune har utarbeidd eit digitalt språkkurs som handlar om grunnleggjande nynorsk grammatikk og oppgåver undervegs. Kurset er lagt inn i KS Læring. Deltakarane vert...

Klar med nynorskkurs for lærarar

Kurset er laga for at lærarar som skal bruka nynorsk og undervisa i nynorsk skal bli trygge nynorskbrukarar. På oppdrag frå Bergen kommune har Nynorskkommunane...

Kurstilbod for skular og barnehagar

Arbeidet for å styrkja språkopplæringa i det offentlege er ei prioritert oppgåve for Landssamanslutninga av nynorskkommunar (LNK). Kursa våre blir administrerte og gjennomførte av Fretland...

Språklova: Dette er dei viktige paragrafane for nynorskkommunane

Frå og med 1. januar 2022 er nynorsk og bokmål formelt jamstilte og likeverdige språk på alle samfunnsområde. Formålet med lova er...

Har kommunen din levert høyringssvar om ny opplæringslov?

Arbeidet med ny opplæringslov er svært viktig for nynorskelevane og nynorskkommunane. LNK oppmodar alle medlemskommunane sine om å setja tydelege krav til...

Nytt samarbeid skal styrka nynorsken i barnehagane

Pirion og Sunnfjord kulturskule har laga til ei digital kursrekkje som skal hjelpa til med å styrkja nynorskarbeidet i barnehagane.

MEST LESE

Nynorsk rettskriving

Færre elevar har nynorsk som hovudmål

No har ein av ni elevar nynorsk som opplæringsmålform. Leiar ved Nynorsksenteret er ikkje overraska, men ser det òg i samanheng. 11,4 prosent av norske...

Nynorskkommunane støttar økonomisk likestilling for Det Norske Teatret

Styret i Nynorskkommunane – LNK stiller seg bak Tett gapet – aksjonen for å auka tilskotet til Det Norske Teatret. Nynorskteateret i hovudstaden manglar 30...
Språkrådet og språkdirektør Åse Wetås meiner den nye læreplanen kan svekkje den samla norskkompetansen til elevane. Foto: Moment Studio/Språkrådet

Undersøking: Nynorsken står svakt i lærarutdanninga

I ei undersøking går det fram at mange lærarstudentar kan fullføre studiet utan å bli vurderte i nynorsk. Over 70.000 elevar her i landet...

BankID også på nynorsk

I 20 år har BankID vore tilgjengeleg på bokmål og engelsk. No er nynorsk eit alternativ for dei som ønskjer det. Nyheita om at BankID...