Heim Nyhende Språkrådet har kåra årets ord

Språkrådet har kåra årets ord

Språkrådet har kåra «koronaen» som årets ord og dessutan dei ti nye uttrykka og omgrepa som dei meiner har prega 2020 mest.

– Ikkje noko har preget nyheitsbiletet i år meir enn koronapandemien. Då vi såg gjennom det store kjeldematerialet, var korona og spesielt koronaen i bestemd form noko av det som prega tekstane aller mest, seier direktør Åse Wetås i Språkrådet til NRK.

Korona er ikkje eit nytt ord i norsk. Frå før var det mellom anna kjent som fagordet for det ytste laget i solatmosfæren. Grunnlaget for namnet koronavirus er at den tagga overflata på viruset minner om strålekransen rundt sola. Korrekt stavemåte av ordet i norsk er med k, skriv Språkrådet i grunngivinga si.

Gjesp

– Når historikarane skal sjå tilbake på 2020, er sjansen stor for at dei kjem til å skrive om koronaen i bestemd form. I daglegtalen blir koronaen brukt om både viruset, sjukdommen, krisa og sjølve tida vi er inne i, seier seniorrådgivar Dagfinn Rødningen i Språkrådet.

Språkvitar Helene Uri hadde håpa på eit meir positivt vinnarord, men er samd i at «koronaen» representerer året vi har vore igjennom.

– Det er ei klok og forståeleg grunngiving, men kanskje eg kveler ein bitte liten gjesp, seier ho til NRK.

Stort alvor

Kor mykje eit ord er brukt i skriftlege medium er blant dei viktigaste kriteria for å bli årets ord, ifølgje Språkrådet.

– Vi må hugse at året har vore prega av eit stort alvor, og valet av toppord speglar at vi har gått inn i ei forskjellig tid, seier Wetås i ei pressemelding.

Dei andre orda på årets liste er: «halde meteren», «statsforvaltar», «lyshare», «nødlandslaget», «flate ut kurven», «melaninrik», «sprite», «kronerulling» og «kohort».

Språkaktivisme

Årets ord blir kåra av Språkrådet i samarbeid med professor Gisle Andersen ved Noregs handelshøgskole.

– Statsforvaltar skal erstatte fylkesmann, noko som er vedteke av Kommunal- og moderniseringsdepartementet som ledd i arbeidet for å fjerne kjønnsmarkerte stillingstitlar. På den andre sida er melaninrik eit ord som er skapt gjennom språkaktivisme for å erstatte meir gammaldagse ord om menneske med mørk hudfarge, seier Andersen.


NYNORSK INSPIRASJON

Språklova: Dette er dei viktige paragrafane for nynorskkommunane

Frå og med 1. januar 2022 er nynorsk og bokmål formelt jamstilte og likeverdige språk på alle samfunnsområde. Formålet med lova er...

Har kommunen din levert høyringssvar om ny opplæringslov?

Arbeidet med ny opplæringslov er svært viktig for nynorskelevane og nynorskkommunane. LNK oppmodar alle medlemskommunane sine om å setja tydelege krav til...

Nytt samarbeid skal styrka nynorsken i barnehagane

Pirion og Sunnfjord kulturskule har laga til ei digital kursrekkje som skal hjelpa til med å styrkja nynorskarbeidet i barnehagane.

Seks fine julebøker på nynorsk

Mange skular og barnehagar bruker adventstida til høgtlesing kvar dag. Her får du tips til fleire gode bøker på nynorsk med god...

Vil gi utviklingsstøtte til fleire nynorske produksjonar i Den kulturelle skulesekken

Kulturtanken, Seanse, Høgskulen i Volda og fleire fylkeskommunar samarbeider om å få meir nynorsk i Den kulturelle skulesekken i ei heilt ny...

Voss herad er Årets nynorskkommune: – Det same som verdsmeister i nynorsk

Kulturdepartementet heidrar Voss herad for klar og tydeleg informasjon på nynorsk under koronakrisa. – OL-og VM-medaljer har me i bøtter...

MEST LESE

Jan Olav Fretland er kurshaldar for komande kurshaldarar i kurset På sakslista. Foto: Samlaget og montasje

Kurs: Vil du bidra til å gjera kommunane betre på klarspråk og nynorsk?

Velkommen til kurs! Me skal bruka to dagar på å gå gjennom viktige reglar og råd for den som skal kursa offentleg tilsette. Hovudmålet med...

Lanserer ny og betre nettside for nynorske bøker

Nettsida nynorskbok.no er blitt oppgradert slik at det skal verte enklare å få oversikt over gode bøker på nynorsk. Nynorskbok.no er eit tilbod frå...

Nynorsk kultursentrum med på stjernelag i forsking 

Nynorsk kultursentrum er med i eitt av 82 prosjekt som får støtte frå ordninga for banebrytande forsking i  Noregs forskingsråd. Ibsen og Bjørnson opna den...

Ottar Grepstad med ny bok om bøker

Forfattar Ottar Grepstad kjem med boka Bokhistorier om bok- og forlagshistorie. – Bokhistorier er eit essayistisk og leksikalsk overflodshorn om bøker, forlag og forfattarar i...