Heim Nyhende Staten ei sinke i målbruken

Staten ei sinke i målbruken

 

Staten har stadig ein lang veg å gå før krava i mållova er oppfylte. Det går fram av den årlege rapporten om målbruken i staten, som Språkrådet onsdag sende til Kulturdepartementet.

Tala for 2011 viser at det framleis er for få tekstar på nynorsk, og at mange statsorgan bryt lovkravet om at dei skal ha minst 25 prosent av både bokmål og nynorsk på nettsider og i andre tekstar til publikum.

Språkrådet oppsummerer stoda slik:

* Sjølv om det er positive tendensar, er framgangen totalt sett liten.

* Somme rettar seg etter tilbakemeldingane dei får frå Språkrådet, andre har liten framgang.

* Nye nettstader blir nesten alltid utvikla og lansert med bokmål som einemålform, nynorskutgåva kjem først fleire år seinare.

Nedgang på nettet

I 2011 målte Språkrådet den gjennomsnittlege nynorskprosenten på statlege nettsider til berre 11,8 prosent, mot 12,7 prosent i 2010 og 13,1 prosent i 2009.

Litt betre var situasjonen for tekstar på papir. Der var det i gjennomsnitt 15,7 prosent nynorsk i tekstane i fjor. Men statsorgana bruker oftare nynorsk i korte tekstar på papir enn lengre.

Språkrådet fann at 46 statsorgan oppfylte lovkravet for korte tekstar på papir, mens 41 statsorgan kom over 25-prosentsgrensa på lengre papirtekstar i fjor.

– Leiarane må ta tak

– Sjølv om vi ser at ein del statsorgan gjer ein innsats for å nå måla, skriv staten rett og slett for lite nynorsk. Leiarane i staten må ta i eit tak for å få ei jamnare fordeling mellom målformene, seier direktør Arnfinn Muruvik Vonen i Språkrådet.

Og framleis finst berre 65 prosent av alle statlege skjema i begge målformer. Det er ein god auke på 9 prosentpoeng frå 2010, men framleis er 915 av i alt 2.652 skjema berre på den eine målforma. Lovkravet er at alle skjemaa skal ha versjonar på både nynorsk og bokmål.

– Ein del undersøkingar viser at berre éin av tre statstilsette meiner at dei meistrar begge målformene godt nok. Men når det går år etter år utan at skjemaa kjem i både bokmåls- og nynorskutgåve, handlar det òg om at mållova blir neglisjert, seier språkdirektøren.

Dei siste åra har talet på klager på mållovsbrot i staten auka mykje, og det gjorde det også i 2011. I alt vart det registrert 164 klager, mot 121 året før. (©NPK)

NYNORSK INSPIRASJON

Tilbyr digitalt språkkurs for kommunetilsette

Øygarden kommune har utarbeidd eit digitalt språkkurs som handlar om grunnleggjande nynorsk grammatikk og oppgåver undervegs. Kurset er lagt inn i KS Læring. Deltakarane vert...

Klar med nynorskkurs for lærarar

Kurset er laga for at lærarar som skal bruka nynorsk og undervisa i nynorsk skal bli trygge nynorskbrukarar. På oppdrag frå Bergen kommune har Nynorskkommunane...

Kurstilbod for skular og barnehagar

Arbeidet for å styrkja språkopplæringa i det offentlege er ei prioritert oppgåve for Landssamanslutninga av nynorskkommunar (LNK). Kursa våre blir administrerte og gjennomførte av Fretland...

Språklova: Dette er dei viktige paragrafane for nynorskkommunane

Frå og med 1. januar 2022 er nynorsk og bokmål formelt jamstilte og likeverdige språk på alle samfunnsområde. Formålet med lova er...

Har kommunen din levert høyringssvar om ny opplæringslov?

Arbeidet med ny opplæringslov er svært viktig for nynorskelevane og nynorskkommunane. LNK oppmodar alle medlemskommunane sine om å setja tydelege krav til...

Nytt samarbeid skal styrka nynorsken i barnehagane

Pirion og Sunnfjord kulturskule har laga til ei digital kursrekkje som skal hjelpa til med å styrkja nynorskarbeidet i barnehagane.

MEST LESE

Nynorsk rettskriving

Færre elevar har nynorsk som hovudmål

No har ein av ni elevar nynorsk som opplæringsmålform. Leiar ved Nynorsksenteret er ikkje overraska, men ser det òg i samanheng. 11,4 prosent av norske...

Nynorskkommunane støttar økonomisk likestilling for Det Norske Teatret

Styret i Nynorskkommunane – LNK stiller seg bak Tett gapet – aksjonen for å auka tilskotet til Det Norske Teatret. Nynorskteateret i hovudstaden manglar 30...
Språkrådet og språkdirektør Åse Wetås meiner den nye læreplanen kan svekkje den samla norskkompetansen til elevane. Foto: Moment Studio/Språkrådet

Undersøking: Nynorsken står svakt i lærarutdanninga

I ei undersøking går det fram at mange lærarstudentar kan fullføre studiet utan å bli vurderte i nynorsk. Over 70.000 elevar her i landet...

BankID også på nynorsk

I 20 år har BankID vore tilgjengeleg på bokmål og engelsk. No er nynorsk eit alternativ for dei som ønskjer det. Nyheita om at BankID...