Med målretta språkarbeid kan språket i kommunane bli mykje lettare å forstå, viser forsøk. No vil KS dela erfaringane med resten av Kommune-Noreg.
I april i år avslutta kommuneorganisasjonen KS eit pilotprosjekt der ti kommunar har arbeidd med klarare kommunespråk. KS meiner kommuneprosjekt gjev gode moglegheiter for kommunane å dela erfaringar og tekstar fordi tekstane og tenestene dei handlar om er så like.
KS fekk 950.000 kroner i støtte til pilotprosjektet og søkjer no Kommunaldepartementet om 2.900.000 kroner til eit hovudprosjekt. Ei av dei viktigaste erfaringane frå pilotprosjektet meiner KS er det store behovet for kompetanseheving. Dei skisserer to fasar for eit hovudprosjekt:
Fyrst skal ein gjennomføra grunnkurs i klarspråk for dei som skal ha ansvaret for språkarbeid i eigen kommune. Neste fase er å finna føregangskommunar, «trekkhundar», som kan vera mentorar og pådrivarar i eigen region.
Trekkhundane må kunne visa til forankring, kompetanse og dokumenterte resultat av høg kvalitet, og dei skal hjelpa til sjølvhjelp for andre kommunar.
Må vera interesserte
I den avsluttande rapporten kjem det heilt klart fram at det må vera interesse for klarspråk. For det fyrste må det vera forankra i leiinga, men i tillegg er det viktig med ein god kultur for godt språk.
Dette har forsøkskommunane prøvd å byggja på ulike måtar. Rogaland fylkeskommune har hatt bokkafear med vaflar, hatt inspirasjonssamlingar og språkkurs. Kongsberg har kåra den beste kommunale språkmedarbeidaren kvar veke, medan Fredrikstad har hatt ei fast språkspalte i nyhendebreva frå rådmannen.
– Språkleg medvit hjå avsendarane er det viktigaste verktøyet i språkarbeidet, saman med ei betre forståing av situasjonane til mottakarane, heiter det i rapporten.
Gode resultat
Undervegs har dei gjort brukartestar, og i eitt delprosjekt forstod 81 prosent av målgruppa kva brevet handla om berre ved å lesa overskrifta. Berre 26 prosent sa det same om det same brevet før klarspråkprosjektet.
Fredrikstad bad om tilbakemelding på kva for ord og omgrep som var vanskelege å forstå og fekk vekk 73 prosent av dei vanskelege orda.
Kommunane har valt ut respondentar litt ulikt. Dei fleste har respondentar frå målgruppa til dei aktuelle tekstane, to kommunar hadde tilfeldig utval, Fredrikstad testa tekstane i tillegg på personar utan norsk som morsmål, og éin kommune hadde politikarar som ei testgruppe.
I tysk klarspråkarbeid skil ein mellom «einfache sprache» og «leichte sprache». Det siste er ei ytterlegare forenkling av språket retta mot den delen av befolkninga som er lett analfabetar eller har kognitive utfordringar. KS meiner det er eit viktig skilje for ytterlegare tilrettelegging av språket og universell utforming. (©NPK)
