Det Norske Teatret er 100 år i dag. Det skal feirast.
– 2. januar 1913 gjekk den første framsyninga av stabelen i den gamle teatersalen i Kristiansand. Det blir markert i Kilden teater- og konserthus i kveld med ei festframsyning, ei framsyning som også er startskotet for Språkåret 2013. I år er det nemleg også 200 år sidan Ivar Aasen vart fødd, skriv teatersjef Erik Ulfsby og styreleiar Nina Refseth i Dagbladet.
Dei legg vekt på at Det Norske Teatret heilt frå starten av var både eit profesjonelt teater og eit språkpolitisk verkemiddel.
– Teatret var uttrykk for motkultur og opposisjon, og med Hulda og Arne Garborg i spissen vart teatret ei viktig røyst i samfunnsdebatten.
Ulfsby og Refseth meiner Det Norske Teatret for hundre år sidan var ein spydspiss i bygdas kamp for å få plass på byens sentrale kulturelle arena.
–Teatret symboliserte ungdom og trass, det var for dei som snakka og skreiv annleis, med ein annan kultur og mentalitet enn det som dominerte i hovudstadens salongar. Teatret var tufta på idealisme og dedikasjon, på same tid som det hadde høge kunstnarlege ambisjonar. Målet var å forme oppfatninga av kva som skulle vere norsk i den unge nasjonen, bygd på norske tradisjonar, skriv dei.
– Vi skal halde fram med å slåss – for mangfald, for kunsten sin plass i samfunnet og mot forsøka på å marginalisere det nynorske språket. Vi trur Det Norske Teatret tek best vare på målsetjingane sine ved å spele best mogleg teater i eit ambisiøst repertoar for eit breitt publikum. Det som starta som eit språkpolitisk og teaterpolitisk eksperiment, har vakse seg til ein vital og nyskapande teaterinstitusjon.
