Debattredaktøren i Bergens Tidende trur mange redaktørar undervurderer lesarane sine når det gjeld språk.

Hordaland Mållag bed sentrale styresmakter om at dei organiserer arbeidsvilkåra for TV2 slik at kanalen kan bli verande i Bergen.

-Om TV2 skulle finna det naudsynt å flytta verksemda ut frå hovudstaden på Vestlandet, ville det vera eit særs alvorleg tilbakesteg for språkleg og kulturelt mangfald , for desentralisering, distriktsutbygging og for ei medieutvikling som Vestlandet og nasjonen elles treng i tida frametter, skriv Hordaland Mållag i ei pressemelding.

Les meir på nettsidene til Noregs Mållag.

Seksjonsoverlege Ottar Rekkedal frå Lillehammer er Årets nynorskbrukar 2009.

Prisen vert gitt til personar eller institusjonar som har synt evne til å bryte med språklege og kulturelle konvensjonar om bruk av nynorsk, som gjennom sitt føredøme eller praktiske arbeid gjer det lettare å vere nynorskbrukar, eller som skaper større allmenn forståing for nynorsk.

I år går prisen til seksjonsoverlege Ottar Rekkedal, Lillehammer, for viljen til å gjere nynorsk til eit allminneleg språk også i norsk helsevesen, og med det vidareutvikle nynorsk som medisinsk fagspråk i bruken av moderne informasjonsteknologi.

Pristalen vart halden på opningshøgtida for Dei Nynorske Festspela 2009 av Reidar Sandal, som er leiar i finanskomiteen på Stortinget og leiar i Løvebakken Mållag.

Rekkedal får 50.000 kroner, eit eksklusivt grafisk trykk av Arne Nøst og ein diplom signert av styreleiar Oddvar Haugland. Nytt av året er også at han får eit gåvekort til kampanjen ABC redder barna, som Nynorsk kultursentrum samarbeider med Redd Barna om, og som går til å lære born i Nepal å knekke lese- og skrivekoden.

145 kommunar har i dag fått til saman 20 millionar kroner for å utvikle nye eller betre elektroniske offentlege tenester i kommunesektoren.

Pengane er tekne frå regjeringa si tiltakspakke mot finanskrisa til digital fornying i kommunane. Målet er å sikre at den elektroniske samhandlinga mellom stat og kommune blir betre, heiter det i ei pressemelding frå Fornyings- og administrasjonsdepartementet.

Her kan du sjå kva kommunar som har fått pengar og kva pengane skal brukast til.

Hardangerregionen lokkar kunstnarar til seg. Det har fått den negative utviklinga i folketalet til å snu.

For første gong på mange år, og som einaste kommune i regionen, kan Kvam skryte av ein vekst på 128 personar i 2008.

Det er svært mykje i ein så liten kommune, kommenterer Jan Tjosås, næringsutviklar i Kvam.

Det bur no nøyaktig 8344 personar i kommunen. Kvam si aktive satsing på kunst og kultur dei siste åra er truleg ei viktig forklaring på at folk vil bu i Hardangerkommunen att.

Tidlegare industrihus

– Om kunstsatsinga er årsak til folketalsutviklinga er ikkje så lett å måle. Folk flyttar hit fordi det er eit positivt område, kommenterer Vidar Skeie, nytilsett direktør i Hardangerlokk, som er namnet på eit av prosjekta i ein større kampanje for å få folk til å flytte til Hardanger.

I arbeidet med å lokke kunstnarane til Hardanger, har kunstnarhuset Messen i industrisamfunnet Ålvik vakse fram. Der har fem profesjonelle kunstnarar budd og arbeidd i vel eitt år, medan andre kjem innom på kortare stipendopphald. Det staselege raude murhuset, idyllisk plassert ved Hardangerfjorden, fungerte tidlegare som bustads- og administrasjonshus for tilsette ved Bjølvefossen industrier. No blir Messen leigd av Kvam herad, som stiller huset til disposisjon for ei ny næring i vekst: kulturnæringa.

Fungerer som ei stemme

I huset Messen bur mellom andre paret Judy og Ole Mads Sirks Vevle med dottera Johanna på snart to år. Målaren og filmprodusenten frå Bergen har atelier vegg i vegg i det store huset. Her har også kunstnarparet Thora Solveig Bergsteinsdottir frå Island og Erwin van der Werve frå Nederland arbeidsrom. For tida held vidare ein belgisk og ein spansk fotograf til i Messen. Dei er innom på kortare opphald. I tillegg har Hardangerlokkadministrasjonen, som utgjer ei og ei halv stilling, samt leiar i kunstnarnettverket Hardingpuls, Solfrid Aksnes, kontor i huset.

Vi vil fungere som ei stemme. Vi ønskjer at kunstnarane skal ha èin plass å forhalde seg til, seier Aksnes.

Skepsisen forsvann

– Vi hadde snakka om å flytte på landet då vi fekk kjennskap til Hardangerlokk. Vi blei inviterte med på ei helg der vi fekk høyre om moglegheitene på staden og om Messen. Med det same var vi litt skeptiske. Kva for ein stad var Ålvik, lurte vi. No likar vi landsbypreget her. Staden har også litt preg av bysamfunn. Dessutan kjem vi oss lett til vener og familie i Bergen, fortel Ole Mads Sirks Vevle.

Han er tilsett i 20 prosent stilling som dagleg leiar for Messen. Han tar ansvar for vedlikehald og for kunstnarane som kjem på gjesteopphald. Vevle er også med og arrangerer utstillingar og konsertar i kunstnarhuset, som skal vere ope for alle.

Aktive i miljøet

Kulturleiar i Kvam herad, Lars Erik Klafstad, viser rundt i det nøkternt innreidde og eventyrlege huset, med mange hyblar, rom, korridorar og dører. Med si sentrale plassering i Hardanger, er Messen eigna som arbeidsstad og møtestad for kunstnarar i regionen. 

– Dei har vore eineståande, dei som har flytta hit. Dei er svært aktive i miljøet og fungerer som eit friskt pust, seier Klafstad.

– At vi får etablert trua på ei framtid i regionen, er viktig. At vi har noko å vere stolte av, er avgjerande for å få folk hit, held han fram.

– Men kan ikkje kunstnarar vere nokså flyktige tilflyttarar? Er dei noko å satse på?

– Vi må heile tida jobbe for å stimulere miljøet og legge til rette for at kunstnarane kan søkje støtte, svarer kultursjefen.

Han meiner det er svært viktig å fokusere på kvalitet i eit slikt prosjekt, om det skal bli livskraftig og skape varige ringverkander.

Lange røter

Satsing på kunst og kultur har lange røter i Hardanger. Kristi Skintveit, hardangerkunstnar med tydelegare band til tradisjonen enn dei som elles held til i Messen, er innom huset denne dagen. Ho viser teppe ho har vove med diktmotiv av ein annan kjend kunstnar frå regionen, Olav H. Hauge. No søkjer tekstilkunstnaren frå Jondal om arbeidsopphald i Messen.

– Kvifor vil du hit?

– Det kan vere skjerpande å endre omgjevnader. Eg ønskjer også å bli kjend med eit yngre kunstnarmiljø, forklarar Skintveit.

Kreative utviklarar

Kultursjef Klafstad seier målet er at kunstnarane med tida skal bli økonomisk uavhengige. At dei skal skape møtestadene og prosjekta sine sjølve, noko kunstnarane som flytta til Kvam i fjor er godt i gang med. Det nyetablerte Hardanger Kunstsenter i Norheimsund er eitt eksempel. Det blir drive av Bergsteinsdottir og van der Werve, som elles held til i Messen.

-Korleis er Kvam om ti år, Klafstad?

– Eg har ein draum om at den profesjonelle delen av kulturlivet, altså kunstnarane, har fått bygd opp god infrastruktur, at det har blitt skapt fleire møtestader og at vi har integrert fleire kreative folk i kommunale utviklingsprosjekt. Det er altfor mange godt vaksne menn i grå dressar som styrer utviklinga no. Vi må dessutan bygge vidare på verdiane våre, forsterke dei og innsjå at fjord og fjell betyr mykje her, held den engasjerte kultursjefen fram.

Om det er fjord og fjell, eller kunst og kultur, som får folketalet i Kvam til å skyte i veret, er det vanskeleg å finne klart svar på. Truleg er det den unike naturen, saman med eit levande kunstmiljø, som trekkjer folk til Hardangerkommunen.

Stadig fleire rådmenn blir tvungne til å gå frå embetet sitt. Dei siste tolv åra har 108 rådmenn forlate jobben ufrivillig, melder KLP-magasinet.

I tillegg til dette finst det ei rekkje saker som Norsk Rådmannsforum ikkje har vore involverte i, og leiar Finn Christian Brevig trur talet kan vere nærmare 150. Det meiner Brevig er alt for høgt.

– I mange saker er det behovet for å finne ein syndebukk som er utslagsgivande, og det er ikkje akseptabelt, seier han til KLP-magasinet.

Brevig meiner mange konfliktar mellom rådmann og politikarane som arbeidsgivar er prega av uryddigheit og forsøk på å konstruere eit oppseiingsgrunnlag. No etterlyser han ei meir profesjonell arbeidsgivarrolle frå politikarane si side.

– Høgt konfliktnivå og uryddig opptreden gir som regel ein effekt på omdømmet til kommunane som politikarane ikkje kan sjå seg tente med, i alle fall ikkje politikarane i posisjon, seier Brevig.

Helsereforma gjer at små kommunar blir tvungne til å slå seg saman, seier professor i samfunnsøkonomi Jørn Rattsø ved NTNU.

Rattsø uttalar til NRK at ein kommune må ha 20 000 innbyggjarar for å vere sterk nok til å gjennomføre reforma. I dag har halvparten av dei 430 kommunane i landet mindre enn 5 000 innbyggjarar.

Regjeringa la fredag i sist veke fram den nye helsereforma, eller Samhandlingsreforma som den kallast. Reforma legg stor vekt på kommunen si rolle i helsesektoren, mellom anna ved ei lovfesting av samarbeidet mellom kommunane og helseføretaka.

Kjelde: Nationen.no

I år er det Anna Gavalda – omsetjar Tove Bakke som er festspeldiktar under Dei nynorske festspela på Aasen– tunet som opnar denne veka.

I år vert det litteratur og songar på minst 14 ulike språk under Dei nynorske festspela. Saman med om lag 20 andre forfattarar og omsetjarar vil Tove Bakke prege det innhaldsrike programmet som inneheld meir enn 50 arrangement på 20 ulike scener. Temaet er ”Med andre ord”, og det er første gongen ein omsetjar er festspeldiktar.

Andre kjente namn som skal opptre under festspela er Arve Henriksen, Aasmund Nordstoga, Side Brok og Cajun du Nord. Her blir det rytmar frå blant anna Afrika, Karibia, USA og Nordvestlandet. Den franske forfattaren Marie Désplechin, den engelske forfattaren Ian Sansom og den kinesiske omsetjaren Shi Quine kjem også til Dei nynorske festspela.
Arrangementet har eit samla budsjett på 1,8 millionar kroner.

Eit språkmøte

Som omsetjar har Tove Bakke sin del av æra for at titusenvis av norske lesarar har kjøpt bøkene av Anna Gavalda. I  2008 kom ”Saman er ein mindre aleine”, og i vår ”Lykka er ein sjeldan fugl”. Blant andre forfattarar ho har omsett eller gjendikta, er Albert Camus, Astrid Lindgren og Federico García Lorca.  Totalt har Bakke omsett og gjendikta frå heile sju språk: fransk, spansk, katalansk, portugisisk, svensk og bokmål.

– Portugisisk er nok det språket som står meg nærmast, seier Bakke i ei pressemelding.

Med dette satsar Dei nynorske festspela noko utradisjonelt.

– Språkmøte mellom mange kulturar kjem til å prege festspelprogrammet. Med Tove Bakke som festspeldiktar får vi sjansen til å gi denne årlege feiringa av nynorsk skriftkultur ein endå tydelegare sjølvstendig profil, seier programansvarleg Åshild Widerøe i pressemeldinga.

Tove Bakke har omsett i alt 45 bøker og 9 skodespel. Debutarbeidet hennar var ”Døden i Vesten” av den franske historikaren Philippe Ariès, utgitt på norsk i 1977. Til no har ho omsett 15 faktabøker og 12 skjønnlitterære bøker for barn og unge, 10 diktsamlingar, 6 romanar og 2 sakprosabøker for vaksne og 9 skodespel.

Bastianprisen i 2003

Tove Bakke er fødd i 1954, voks opp i Sande i Sunnfjord, tok examen artium ved Gudbrandsdal gymnas på Vinstra og er cand.mag. frå Universitetet i Oslo med faga fransk, spansk og litteraturvitskap. Ho var litteraturkritikar i mange år, og redigerte Kritikkjournalen 1984–87. Sidan 1989 har ho vore tilsett i litteraturseksjonen i Norsk kulturråd. Der har ho no eitt års permisjon for å bruke all si tid på omsetjing. Tove Bakke fekk i 2003 Bastianprisen for omsetjinga av ”Hund! Hund!” av Daniel Pennac, og i 2008 fekk ho Samlagsprisen.

Festspelkruset av året har to linjer frå eit kubansk dikt, gjendikta av Tove Bakke. Og festspel-t-skjorta er dekorert med eit sitat frå ”Saman er ein mindre aleine” av Anna Gavalda.