Heim Innspel Kommentar: I Språkåret skal Mållaget spreie språkglede over heile landet

Kommentar: I Språkåret skal Mållaget spreie språkglede over heile landet


Vi har nettopp byrja på Språkåret 2013. Det er 200 år sidan Ivar Aasen vart fødd, og det er 100 år sidan den fyrste framsyninga på Det Norske Teatret. 

Håvard B. Øvregård

Året skal vere ei raus og inkluderande feiring av alle språk. Det vil vere eit tragisk paradoks om ein nett dette året svekkjer sidemålet og norskfaget i skulen. I staden bør vi bruke året til å styrkje alle språka og språkmangfaldet i landet. 

Dette hjartesukket er eit svar på alle åtaka og utspela mot nynorsk i skulen siste året. Regjeringa skal i vår vedta ny plan for norskfaget, og noko før jul vart framlegget til revisjon sendt ut til høyring. I dette høyringsdokumentet er det fleire alternativ som vil svekkje og på sikt undergrave nynorsken si stilling i skulen og samfunnet elles.

Språket norsk er både bokmål og nynorsk. Begge er ein del av det språkmangfaldet som skal feirast i språkåret. Det er ei dårleg feiring å gjere opplæringa i nynorsk dårlegare. Noregs Mållag meiner difor at språkåret må brukast til å styrkje nynorsken sin status og plass i heile samfunnet, og særleg i skuleverket.

Striden no står mellom anna om eksamen og karakterar. Utan eigen karakter og eksamen i sidemål, vil nynorsk verte grovt svekkja som nasjonalt skriftspråk. Det er difor heilt avgjerande at norskfaget også i den komande læreplanen vert vurdert med karakter og eksamen både på ungdomssteget og i vidaregåande skule.

I tillegg til dette må den systematiske opplæringa i nynorsk som sidemål ta til mykje tidlegare enn i dag, og born må få møte opplesen nynorsk alt i barnehagen, før språklege fordommar har fått slå rot. Norsk må også få meir vekt både i barnehagelærar-, lærar- og lektorutdanninga. Det er på tide at regjeringa tek denne delen av norsk kunnskapspolitikk på alvor.

Noregs Mållag gled seg stort over Språkåret 2013, og vil bruke det til å auke kunnskapen om og interessa og respekten for alle språk. Dessutan kjem vi til å markere oss med ein Nynorskstafett i Ivar Aasen sine fotspor. Vi startar i Aasentunet i Ørsta 28. januar, og sidan går det slag i slag med godt humør landet rundt i fleire månader.

 

NYNORSK INSPIRASJON

Språklova: Dette er dei viktige paragrafane for nynorskkommunane

Frå og med 1. januar 2022 er nynorsk og bokmål formelt jamstilte og likeverdige språk på alle samfunnsområde. Formålet med lova er...

Har kommunen din levert høyringssvar om ny opplæringslov?

Arbeidet med ny opplæringslov er svært viktig for nynorskelevane og nynorskkommunane. LNK oppmodar alle medlemskommunane sine om å setja tydelege krav til...

Nytt samarbeid skal styrka nynorsken i barnehagane

Pirion og Sunnfjord kulturskule har laga til ei digital kursrekkje som skal hjelpa til med å styrkja nynorskarbeidet i barnehagane.

Seks fine julebøker på nynorsk

Mange skular og barnehagar bruker adventstida til høgtlesing kvar dag. Her får du tips til fleire gode bøker på nynorsk med god...

Vil gi utviklingsstøtte til fleire nynorske produksjonar i Den kulturelle skulesekken

Kulturtanken, Seanse, Høgskulen i Volda og fleire fylkeskommunar samarbeider om å få meir nynorsk i Den kulturelle skulesekken i ei heilt ny...

Voss herad er Årets nynorskkommune: – Det same som verdsmeister i nynorsk

Kulturdepartementet heidrar Voss herad for klar og tydeleg informasjon på nynorsk under koronakrisa. – OL-og VM-medaljer har me i bøtter...

MEST LESE

Jan Olav Fretland er kurshaldar for komande kurshaldarar i kurset På sakslista. Foto: Samlaget og montasje

Kurs: Vil du bidra til å gjera kommunane betre på klarspråk og nynorsk?

Velkommen til kurs! Me skal bruka to dagar på å gå gjennom viktige reglar og råd for den som skal kursa offentleg tilsette. Hovudmålet med...

Lanserer ny og betre nettside for nynorske bøker

Nettsida nynorskbok.no er blitt oppgradert slik at det skal verte enklare å få oversikt over gode bøker på nynorsk. Nynorskbok.no er eit tilbod frå...

Nynorsk kultursentrum med på stjernelag i forsking 

Nynorsk kultursentrum er med i eitt av 82 prosjekt som får støtte frå ordninga for banebrytande forsking i  Noregs forskingsråd. Ibsen og Bjørnson opna den...

Ottar Grepstad med ny bok om bøker

Forfattar Ottar Grepstad kjem med boka Bokhistorier om bok- og forlagshistorie. – Bokhistorier er eit essayistisk og leksikalsk overflodshorn om bøker, forlag og forfattarar i...