– Kunnskapsministeren har ved fleire høve sagt at ho er uroa over at mange elever byter frå nynorsk som hovudmål til bokmål. Men svaret på dette er ikkje å svekkje sidemålsordninga ytterlegare, heiter det eit brev underskrive av fleire kjende forfattarar.
– Utdanningsdirektoratet har levert eit framlegg til ein ny læreplan i norsk. Før sommaren skal regjeringa ta stilling til dette framlegget. Utgangspunktet var å rydde opp i den gjeldande læreplanen og såleis lette arbeidspresset på lærarane. Diverre har denne ryddejobben gått hardt ut over sidemålsordninga, noko som skader posisjonen nynorsk har i skulen. Me er difor svært skeptiske til dette framlegget om ny læreplan, skriv forfattarane.
Både Oskar Stein Bjørlykke, Kjartan Fløgstad, Åsmund Forfang, Ragnar Hovland, Paal-Helge Haugen, Per Olav Kaldestad, Marit Kaldhol, Rønnaug Kleiva, Eldrid Lunden, Karin Moe, Erna Osland, Arild Stubhaug, Einar Økland, Eirik Ingebrigtsen og Lars Amund Vaage har skrive under på oppropet.
– Stridsspørsmålet er kor mykje nynorsk bokmålselevane skal lære. Utdanningsdirektoratet sitt svar er krystalklårt: ikkje så mykje som i dag. Men ei god opplæring i sidemålet sikrar grunnlaget for ei språkleg jamstilling. Det sikrar at nynorskbrukarane kan nytte språket sitt over alt, og det sikrar den nynorskkompetansen ein treng for å kunne halde oppe nynorsk tekstproduksjon og å lære opp nye nynorskbrukarar. Dette kan ikkje erstattast med ein tidleg introduksjon av nynorske bøker og generelle refleksjonar over språk. Nynorsk er eit nasjonalt språk, og ei svekking av den skriftlege sidemålsopplæringa kan få alvorlege konsekvensar, held dei fram.
Dei viser også til at Kunnskapsministeren ved fleire høve har sagt at ho er uroa over at mange elever byter frå nynorsk som hovudmål til bokmål.
– Men svaret på dette er ikkje å svekkje sidemålsordninga ytterlegare. Det avgjerande for elevar som byter språk, er kva status nynorsk har. Opplever elevane nynorsk som lite viktig, blir språkskiftet stort. Framlegget frå direktoratet seier at kunnskap i sidemålet ikkje skal målast likt med kunnskapen i hovudmål, og at undervisninga skal avsluttast i andre klasse i studiespesialiserande på vidaregåande skule. Dette er ei svekking av ambisjonane for sidemålsopplæringa, og i praksis ei svekking av nynorsk i område med bokmål som hovudmål. Framlegget til ny læreplan skaper difor eit endå større rom for språkskifte. Kunnskapsministeren stiller rett diagnose, men nyttar heilt feil medisin, skriv forfattarane.
– Dess lågare den ålmenne sidemålskompetansen i samfunnet er, dess større vert presset på nynorskbrukarane. Svekkjer ein sidemålsordninga, svekkjer ein nynorsken. Underteikna forfattarar vil difor be regjeringa avvise framlegget til Utdanningsdirektoratet.
