Heim Nyhende Auke i talet på nynorskbrukarar

Auke i talet på nynorskbrukarar

Over 100.000 fleire nynorskbrukarar i løpet av ti år, ifølgje Riksmålsforbundet. Dei fryktar likevel ikkje for bokmålet si stilling.

Oslo opplever ein samla auke frå 4,7 til 8 prosent for dei som anten stort sett skriv nynorsk eller vekslar mellom målformene. Det betyr at det er 42.000 menneske over 15 år i hovudstaden som skriv nynorsk. (Arkivfoto)

Noreg har dei siste åra har opplevd Europas største folkeauke, og mykje av veksten har skjedd i og rundt dei største byane. Likevel aukar delen av nordmenn som bruker nynorsk privat, ifølgje ei undersøking som Sentio Research har gjort på oppdrag frå Riksmålsforbundet.

Undersøkinga blei gjort i fjor haust, men først offentleggjort no i sommar.

Auken for nynorsk er ikkje stor i prosentpoeng, frå 7,5 prosent i 2005 til 8,4 prosent i 2014. Talet på dei som seier dei bruker nynorsk og bokmål om lag like mykje har òg auka. Det gjer at dei som skriv nynorsk i Noreg no er på 14,1 prosent av folkesetnaden, mot 13 prosent i 2005.

Det tyder at kring 592.000 nordmenn over 15 år skriv nynorsk i private samanhengar, over 100.000 fleire enn i 2005.

– Eg synest det er bra at folk at har eit medvite forhold til språk, seier formann i Riksmålsforbudet Trond Vernegg.

– Viss utviklinga med ein liten auke for nynorsken held seg år for år – er du redd for bokmålet si stilling i framtida?

– Nei, det er eg absolutt ikkje. Me har ikkje noko mot nynorsken. Eg synest det er fint at folk bruker hovudmålformene sine. Fleire burde gjera det, seier han.

LES OGSÅ: Her aukar talet på nynorskelevar mest

– Viktig melding
– Undersøkinga er ei viktig melding til alle nynorskbrukane: De er mange, og fleire enn ein skulle trudd, seier Ottar Grepstad. Han er styreleiar i Språkrådet og direktør i Nynorsk kultursentrum.

– Det viktigaste med undersøkinga er at det er eit påfallande stabilt forhold mellom nynorsk og bokmål. Eit anna viktig poeng er at undersøkinga viser at nynorsk er eit riksspråk. Det blir brukt i alle fylka i Noreg, understrekar Grepstad.

Tala viser òg at bokmålet tapar terreng i alle fylka på Vestlandet. Veksling mellom nynorsk og bokmål aukar i Hordaland, Rogaland og Møre og Romsdal, medan nynorsk aukar i alle fylka i vest bortsett frå Rogaland.

– At det er nesten uendra i Rogaland hadde eg ikkje trudd, seier Ottar Grepstad og viser til stor folkevekst i og rundt Stavanger.

Oslo opplever ein samla auke frå 4,7 til 8 prosent for dei som anten stort sett skriv nynorsk eller vekslar mellom målformene. Det betyr at det er 42.000 menneske over 15 år i hovudstaden som skriv nynorsk.

LES OGSÅ: Einaste nynorskelevane i Oslo: – Fordel å skriva nynorsk

Sjå fordeling mellom fylka i 2014 og 2005!

Grepstad gir Riksmålsforbundet ros for å laga ei så stor undersøking av språkstoda. På den europeiske språkdagen 26. september gir han ut «Språkfakta 2015» med undertittelen «Ei forteljing om språk i Noreg og verda gjennom 800 tabellar». Alt blir fritt tilgjengeleg på Aasentunet.no.

– Stabiliteten til nynorsken er ein logisk konsekvens av dei formelle rammene rundt skriftspråka i Noreg, og dei veldig vitale skriftkulturane me har, seier Ottar Grepstad, og legg til:

– Nynorsken har blitt spådd den sikre død sidan 1852. Det byrjar å dra ut.

LES OGSÅ: Lever lengre i nynorskland

NYNORSK INSPIRASJON

Språklova: Dette er dei viktige paragrafane for nynorskkommunane

Frå og med 1. januar 2022 er nynorsk og bokmål formelt jamstilte og likeverdige språk på alle samfunnsområde. Formålet med lova er...

Har kommunen din levert høyringssvar om ny opplæringslov?

Arbeidet med ny opplæringslov er svært viktig for nynorskelevane og nynorskkommunane. LNK oppmodar alle medlemskommunane sine om å setja tydelege krav til...

Nytt samarbeid skal styrka nynorsken i barnehagane

Pirion og Sunnfjord kulturskule har laga til ei digital kursrekkje som skal hjelpa til med å styrkja nynorskarbeidet i barnehagane.

Seks fine julebøker på nynorsk

Mange skular og barnehagar bruker adventstida til høgtlesing kvar dag. Her får du tips til fleire gode bøker på nynorsk med god...

Vil gi utviklingsstøtte til fleire nynorske produksjonar i Den kulturelle skulesekken

Kulturtanken, Seanse, Høgskulen i Volda og fleire fylkeskommunar samarbeider om å få meir nynorsk i Den kulturelle skulesekken i ei heilt ny...

Voss herad er Årets nynorskkommune: – Det same som verdsmeister i nynorsk

Kulturdepartementet heidrar Voss herad for klar og tydeleg informasjon på nynorsk under koronakrisa. – OL-og VM-medaljer har me i bøtter...

MEST LESE

Språksjov-Linda vedgår: – Mange vil gjerne inn i skåpet mitt

Dette er det andre intervjuet i årets sommarserie. Mykje moro og mange bilete av den fargerike vossingen og sjefen for den populære...

Guri Vesaas får Storegutprisen under Litteraturdagane 2022

På Litteraturdagane i Vinje blir tidlegare redaktør i Det Norske Samlaget, Guri Vesaas, heidra med Storegutprisen. Ho får prisen spesielt for den...

Rekordtal for nynorskinnhald i Store norske leksikon

I over 100 år var Store norske leksikon (SNL) nesten berre på bokmål. Men etter at SNL og Nynorsk kultursentrum gjekk saman...

Miljøstøtte frå Vestland til Framtida Junior

Framtida Junior vil laga til miljøjournalistkurs for barn og unge fleire stader i Vestland no i haust, og gje ut ei miljøutgåve...