Bokmål og vossamål står på timeplanen til innvandrarar på Voss. Odrun Vellene Vevatne, rektor ved Vaksenopplæringa, håpar på fleire nynorske læremiddel.
– Folk veit at vi lærer bokmål. Dei forstår det om eg seier ”hvorfor” i staden for ”kvifor”, seier Debrom.
Etter nokre månader på språkkurs byrjar norske ord å falle på plass. Gapet mellom bokmål og vossamål kan likevel bli stort.
– Vi og me betyr det same, forklarer den lærelystne gjengen frå ulike land som Eritrea, Irak og Afghanistan.
Ei dyrekjøpt røynsle
Spennet mellom elevane er stort, både når det gjeld bakgrunn, morsmål og læringskompetanse. Dette stiller spesielle krav til lærarane og læremidla.
– Det er viktig at undervisinga er god. Mengda av nynorsk materiell er mykje mindre enn det som finst på bokmål, seier Vevatne.
Etter fagre løfte frå sentrale styringsmakter i 2003 la Vaksenopplæringa på Voss om frå bokmål til nynorsk. Forsøket varte berre nokre få år før skulen måtte innsjå at læremateriell som var lova, ikkje dukka opp. Sidan er det bokmål som har vore ufrivillig hovudmål ved Vaksenopplæringa.
– Omlegginga blei ei dyrekjøpt røynsle, seier rektoren.
– Mellom anna kom ikkje ordbøkene på nynorsk, noko som gjorde at elevane blei svært avhengige av meg, utdjupar Kari Egdetveit, lærar ved Vaksenopplæringa.
Mista trua på politikarane
– Det er leit at vi ikkje kan undervise på nynorsk. Vi er ein nynorskkommune, og det er dette som er språket vårt, seier Vevatne.
Ho har på mange måtar mista trua på at politikarane kjem til å gjere ord om til handling og sikre valfridom og jamstelling av målformene også for dei med innvandrarbakgrunn.
– Eg får kjensla av at nynorsk ikkje står særleg høgt i kurs, legg ho til.
Ville lært nynorsk
Førebels er det norske språket, med alle dialektane og variasjonane det inneheld, både overveldane og nytt for dei vaksne elevane på Voss. Dei har så langt ikkje fått tatt stilling til om dei heller ville lært nynorsk enn bokmål. Dei har blitt vane med å omsetje bokmålsorda dei les i bøkene til vossamål. Vevatne er på si side ikkje i tvil om at språk og integrering heng nøye saman. Først på eit seinare tidspunkt stiller nokre tidlegare elevar spørsmål ved kvifor dei ikkje lærte nynorsk.
– Til dømes når dei byrjar i arbeid, eller når ungane deira byrjar på skulen og har nynorsk der, forklarer Vevatne.
