Heim Nyhende – Bokmål under press frå dialektar og engelsk

– Bokmål under press frå dialektar og engelsk

Stabilt forhold mellom nynorsk og bokmål, ifølgje Språkfakta 2015.

 

Der engelsk blir meir brukt, går det mest ut over bokmål, særleg i vitskap, næringsliv og underhaldningsindustri.Talt bokmål er dessutan under press frå dialektar både i radio og tv, og blant dei som bur i vest og nord.

Det skriv Ottar Grepstad i «Språkfakta 2015».

QUIZ:Skjønar du bokmål?

I 20 år har han arbeidd med å utvikle, samle og analysere statistikk som dokumenterer utbreiinga av språk. No er det heile samla i «Språkfakta 2015» med undertittelen «Ei forteljing om språk i Noreg og verda».

Direktøren i Nynorsk kultursentrum har redigert 867 tabellar og kommenterer alle. Frå og med Den europeiske språkdagen 26. september blir eit nytt kapittel publisert kvar dag på Aasentunet.no, fritt tilgjengeleg for alle.

Stabil bruk av nynorsk

På nesten alle område som kan målast, er bruken av nynorsk ganske stabil over lang tid.

– Stabiliteten til nynorsken er ein logisk konsekvens av dei formelle rammene rundt skriftspråka i Noreg, og dei veldig vitale skriftkulturane me har, sa Ottar Grepstad til Framtida.no tidlegare i haust.

Av vel 4,2 millionar innbyggjarar over 15 år i 2015 er bokmål førstespråket for 3,6 millionar, nynorsk for om lag 600.000, skriv Grepstad. Fire av ti nynorskbrukarar er reelt tospråklege ved at dei brukte nynorsk og bokmål om lag like mykje.

LES OGSÅ: Auke i talet på nynorskbrukarar

Sterkare stilling for nordsamisk

Sikre tal for brukarar av samiske språk eller kvensk ligg ikkje føre. Nordsamisk står i 2015 vesentleg sterkare enn for 30 år sidan, medan sørsamisk og lulesamisk er i vanskar. Det gjeld også kvensk, som færre elevar har lært å lese og skrive utover på 2000-talet.

I Noregbur det no folk frå over 200 land, og frå og med 2001 har grunnskulen hatt elevar med over 200 ulike morsmål.

LES OGSÅ:Får betre karakterar med nynorsk

NYNORSK INSPIRASJON

Språklova: Dette er dei viktige paragrafane for nynorskkommunane

Frå og med 1. januar 2022 er nynorsk og bokmål formelt jamstilte og likeverdige språk på alle samfunnsområde. Formålet med lova er...

Har kommunen din levert høyringssvar om ny opplæringslov?

Arbeidet med ny opplæringslov er svært viktig for nynorskelevane og nynorskkommunane. LNK oppmodar alle medlemskommunane sine om å setja tydelege krav til...

Nytt samarbeid skal styrka nynorsken i barnehagane

Pirion og Sunnfjord kulturskule har laga til ei digital kursrekkje som skal hjelpa til med å styrkja nynorskarbeidet i barnehagane.

Seks fine julebøker på nynorsk

Mange skular og barnehagar bruker adventstida til høgtlesing kvar dag. Her får du tips til fleire gode bøker på nynorsk med god...

Vil gi utviklingsstøtte til fleire nynorske produksjonar i Den kulturelle skulesekken

Kulturtanken, Seanse, Høgskulen i Volda og fleire fylkeskommunar samarbeider om å få meir nynorsk i Den kulturelle skulesekken i ei heilt ny...

Voss herad er Årets nynorskkommune: – Det same som verdsmeister i nynorsk

Kulturdepartementet heidrar Voss herad for klar og tydeleg informasjon på nynorsk under koronakrisa. – OL-og VM-medaljer har me i bøtter...

MEST LESE

Språksjov-Linda vedgår: – Mange vil gjerne inn i skåpet mitt

Dette er det andre intervjuet i årets sommarserie. Mykje moro og mange bilete av den fargerike vossingen og sjefen for den populære...

Guri Vesaas får Storegutprisen under Litteraturdagane 2022

På Litteraturdagane i Vinje blir tidlegare redaktør i Det Norske Samlaget, Guri Vesaas, heidra med Storegutprisen. Ho får prisen spesielt for den...

Rekordtal for nynorskinnhald i Store norske leksikon

I over 100 år var Store norske leksikon (SNL) nesten berre på bokmål. Men etter at SNL og Nynorsk kultursentrum gjekk saman...

Miljøstøtte frå Vestland til Framtida Junior

Framtida Junior vil laga til miljøjournalistkurs for barn og unge fleire stader i Vestland no i haust, og gje ut ei miljøutgåve...