Heim Nyhende – Bokmål under press frå dialektar og engelsk

– Bokmål under press frå dialektar og engelsk

Stabilt forhold mellom nynorsk og bokmål, ifølgje Språkfakta 2015.

 

Der engelsk blir meir brukt, går det mest ut over bokmål, særleg i vitskap, næringsliv og underhaldningsindustri.Talt bokmål er dessutan under press frå dialektar både i radio og tv, og blant dei som bur i vest og nord.

Det skriv Ottar Grepstad i «Språkfakta 2015».

QUIZ:Skjønar du bokmål?

I 20 år har han arbeidd med å utvikle, samle og analysere statistikk som dokumenterer utbreiinga av språk. No er det heile samla i «Språkfakta 2015» med undertittelen «Ei forteljing om språk i Noreg og verda».

Direktøren i Nynorsk kultursentrum har redigert 867 tabellar og kommenterer alle. Frå og med Den europeiske språkdagen 26. september blir eit nytt kapittel publisert kvar dag på Aasentunet.no, fritt tilgjengeleg for alle.

Stabil bruk av nynorsk

På nesten alle område som kan målast, er bruken av nynorsk ganske stabil over lang tid.

– Stabiliteten til nynorsken er ein logisk konsekvens av dei formelle rammene rundt skriftspråka i Noreg, og dei veldig vitale skriftkulturane me har, sa Ottar Grepstad til Framtida.no tidlegare i haust.

Av vel 4,2 millionar innbyggjarar over 15 år i 2015 er bokmål førstespråket for 3,6 millionar, nynorsk for om lag 600.000, skriv Grepstad. Fire av ti nynorskbrukarar er reelt tospråklege ved at dei brukte nynorsk og bokmål om lag like mykje.

LES OGSÅ: Auke i talet på nynorskbrukarar

Sterkare stilling for nordsamisk

Sikre tal for brukarar av samiske språk eller kvensk ligg ikkje føre. Nordsamisk står i 2015 vesentleg sterkare enn for 30 år sidan, medan sørsamisk og lulesamisk er i vanskar. Det gjeld også kvensk, som færre elevar har lært å lese og skrive utover på 2000-talet.

I Noregbur det no folk frå over 200 land, og frå og med 2001 har grunnskulen hatt elevar med over 200 ulike morsmål.

LES OGSÅ:Får betre karakterar med nynorsk

NYNORSK INSPIRASJON

Tilbyr digitalt språkkurs for kommunetilsette

Øygarden kommune har utarbeidd eit digitalt språkkurs som handlar om grunnleggjande nynorsk grammatikk og oppgåver undervegs. Kurset er lagt inn i KS Læring. Deltakarane vert...

Klar med nynorskkurs for lærarar

Kurset er laga for at lærarar som skal bruka nynorsk og undervisa i nynorsk skal bli trygge nynorskbrukarar. På oppdrag frå Bergen kommune har Nynorskkommunane...

Kurstilbod for skular og barnehagar

Arbeidet for å styrkja språkopplæringa i det offentlege er ei prioritert oppgåve for Landssamanslutninga av nynorskkommunar (LNK). Kursa våre blir administrerte og gjennomførte av Fretland...

Språklova: Dette er dei viktige paragrafane for nynorskkommunane

Frå og med 1. januar 2022 er nynorsk og bokmål formelt jamstilte og likeverdige språk på alle samfunnsområde. Formålet med lova er...

Har kommunen din levert høyringssvar om ny opplæringslov?

Arbeidet med ny opplæringslov er svært viktig for nynorskelevane og nynorskkommunane. LNK oppmodar alle medlemskommunane sine om å setja tydelege krav til...

Nytt samarbeid skal styrka nynorsken i barnehagane

Pirion og Sunnfjord kulturskule har laga til ei digital kursrekkje som skal hjelpa til med å styrkja nynorskarbeidet i barnehagane.

MEST LESE

Undersøking: Journalistar med nynorskkompetanse er mangelvare

I ei undersøking om «Nynorsk i avisene» kjem det fram at aviser som bruker begge skriftspråk er positive til meir nynorsk. Samtidig har redaktørane...

Norsk Målungdom har valt ny leiar

Sebastian Vinsent Natvik frå Alver kommune i Vestland er valt som ny leiar for Målungdommen. – Eg er veldig takksam for tilliten til landsmøtet, og...

Harselerer og hyller nynorsken i ny musikal

Are Kalvø og Ingrid Bjørnov har laga musikal inspirert av nynorsk (spynorsk) (m)ordliste og Ivar Aasen. 13. april har det satiriske stykket premiere på...

Norsk Barneblad – i takt med tida sidan 1887 – og truleg eldst i verda

Norsk Barneblad er truleg det eldste eksisterande bladet i verda for barn. Det har kome ut utan stans sidan 1887 og lever i beste...