Heim Nyhende Bokmålsboom i vidaregåande i Hordaland

Bokmålsboom i vidaregåande i Hordaland

Fleirtalet av elevane som har nynorsk som hovudmål i grunnskolen i Hordaland, byter til bokmål i vidaregåande.

Tal frå Hordaland fylkeskommune viser at 91 prosent av elevane i den vidaregåande skolen i fylket no har bokmål som hovudmål. Berre 9 prosent held fast på nynorsken.

Fråfallet er stort, for i 2011 hadde 34 prosent av elevane på siste trinnet i ungdomsskolen nynorsk som hovudmål, fortel Bergens Tidende.

Trenden er gjennomgåande i fylket og er like tydeleg i typiske nynorskkommunar som Sund og Fjell på Sotra. Ved Sotra vidaregåande skule er bokmålsprosenten heilt oppe i 98 prosent. Berre 8 av dei 357 elevane der har nynorsk som hovudmål.

– Skolen sviktar

Leiar Håvard B. Øvregård i Noregs Mållag seier at målbyte særleg er eit problem i nynorske randområde som Sotra. Han gir skolen skulda for det store fråfallet.

– Vi veit at det er mykje språkbyte i område med språkblanda skolar. Når dette skjer, meiner eg at det er skolane som har feila i det oppdraget dei har etter læreplanen i norsk. Den seier, kort sagt, at språkleg sjølvtillit er eit hovudmål for opplæringa i norsk gjennom heile grunnopplæringa. Der feilar skolen desse randområda, seier Øvregård.

Han peikar på at situasjonen elles stort sett er annleis i område der nynorskelevane er i fleirtal, slik som i Sogn og Fjordane. I skoleåret 2009/2010 var det berre 5 prosent av elevane ved Firda vidaregåande skule som hadde bytt hovudmål gjennom skolegangen, ifølgje tal som Mållaget har henta inn.

Elevar som Bergens Tidende har snakka med, forklarer målbytet med at dei synest bokmål er lettare å lese og skrive. Svara peiker i same lei som ei undersøking Mållaget gjorde i 2010 om det store målbytet i Valdres. Der sa ungdommane at dei bytte til bokmål fordi nynorsk er vanskeleg, og fordi nynorskbrukarane er i mindretal.

– I Noreg i dag er det lettare å lære seg å skrive bokmål enn nynorsk fordi ein ser så mykje meir bokmål rundt seg. Der nynorsk er opplæringsmålet, er det heilt avgjerande at elevane møter nynorsk i så stor grad som mogleg, at teksten på tavla er på nynorsk, at vekeplanane er på nynorsk og så vidare, seier Øvregård.

Halvparten byter

På landsbasis fell nynorskdelen frå 13,2 til 6,7 prosent i overgangen frå grunnskole til vidaregåande skole, ifølgje tal frå Kunnskapsdepartementet.

Fredag denne veka møtest for første gong ressursgruppa for nynorsk som hovudmål. Kunnskapsdepartementet oppretta gruppa i kjølvatnet av sidemålsdebatten i vinter for å sjå kva som kan gjerast for å stoppe nynorskfråfallet i skolen.

Mellom anna skal gruppa vurdere eit framlegg om å gi ekstrapoeng til nynorskelevar ved opptak til høgare utdanning. Gruppa skal dessutan sjå på korleis lærarkompetansen kan styrkjast og korleis ein kan få betre nynorske læringsressursar på nett. (NPK)

NYNORSK INSPIRASJON

Språklova: Dette er dei viktige paragrafane for nynorskkommunane

Frå og med 1. januar 2022 er nynorsk og bokmål formelt jamstilte og likeverdige språk på alle samfunnsområde. Formålet med lova er...

Har kommunen din levert høyringssvar om ny opplæringslov?

Arbeidet med ny opplæringslov er svært viktig for nynorskelevane og nynorskkommunane. LNK oppmodar alle medlemskommunane sine om å setja tydelege krav til...

Nytt samarbeid skal styrka nynorsken i barnehagane

Pirion og Sunnfjord kulturskule har laga til ei digital kursrekkje som skal hjelpa til med å styrkja nynorskarbeidet i barnehagane.

Seks fine julebøker på nynorsk

Mange skular og barnehagar bruker adventstida til høgtlesing kvar dag. Her får du tips til fleire gode bøker på nynorsk med god...

Vil gi utviklingsstøtte til fleire nynorske produksjonar i Den kulturelle skulesekken

Kulturtanken, Seanse, Høgskulen i Volda og fleire fylkeskommunar samarbeider om å få meir nynorsk i Den kulturelle skulesekken i ei heilt ny...

Voss herad er Årets nynorskkommune: – Det same som verdsmeister i nynorsk

Kulturdepartementet heidrar Voss herad for klar og tydeleg informasjon på nynorsk under koronakrisa. – OL-og VM-medaljer har me i bøtter...

MEST LESE

Språksjov-Linda vedgår: – Mange vil gjerne inn i skåpet mitt

Dette er det andre intervjuet i årets sommarserie. Mykje moro og mange bilete av den fargerike vossingen og sjefen for den populære...

Guri Vesaas får Storegutprisen under Litteraturdagane 2022

På Litteraturdagane i Vinje blir tidlegare redaktør i Det Norske Samlaget, Guri Vesaas, heidra med Storegutprisen. Ho får prisen spesielt for den...

Rekordtal for nynorskinnhald i Store norske leksikon

I over 100 år var Store norske leksikon (SNL) nesten berre på bokmål. Men etter at SNL og Nynorsk kultursentrum gjekk saman...

Miljøstøtte frå Vestland til Framtida Junior

Framtida Junior vil laga til miljøjournalistkurs for barn og unge fleire stader i Vestland no i haust, og gje ut ei miljøutgåve...