Heim Nyhende Få språkendringar i kommunane

Få språkendringar i kommunane

− For den erfarne nynorskskribenten rundt i kommunane er det lite å endre på etter at den nye nynorsknorma vart innført, seier førsteamanuensis Jan Olav Fretland.

Fretland skriv no saman med Aud Søyland lærebok for lærarar om den nye nynorsken. Han minner om at normendringane først og fremst får konsekvensar for dei som skriv former i den eine eller andre ytterkanten av norma. Soli og husi og fær og jentone blir borte, i den andre enden forsvinn til dømes kjøre og drømme og bare og mye.

− Men dette er ikkje former som er utbreidde i kommunespråket rundt om, seier Fretland og legg vekt på at han sjølv no må endre to punkt: han må skrive framand og ikkje fremmend, og så må han no passe på å få med ein n i ord som framanfor, utanfor, austanfor og liknande.

Viktig endring Likevel meiner Fretland at normendringa er viktig.

− Norma er vorten enklare å bruke for den usikre brukaren, og på eit par vanskelege punkt er det i praksis valfridom. Det gjeld til dømes i val mellom y og ø , slik som til dømes fyrst/ først, tyrst/tørst, syster/søster og i valet mellom former med eller utan j, som til dømes bølg(j)e, tenk(j)e, sette/setje, trykk(j)e. Du kan valfritt bøya mest alle hankjønnsord med -ar/ -ane og hokjønnsord med -er/-ene, til dømes gjestar, medlemmar, gongar og myrer og elver. Fretland minner elles om eit par små endringar som kan vere til hjelp: Det er slutt på -stelling- endinga. No heiter det berre jamstilling og førestilling, slik folk flest seier. – Sameleis kan du no skipe til Noregsmeisterskapet og skriva om forfattarskapet, der før alt måtte ende på -en. Og du kan skriva at Møtet vart leia av, ikkje bere leidd av, slik det var før, fortel han. Men samla sett er det ein god del endringar som det kan vere viktige å ha oversikt over. Særleg den som skal lesa andre sitt stoff eller vere rådgjevar, treng oppdatering.

Oppdaterer kurs Fretland opplyser at det snart kjem ny versjon av Hellevik si ordliste, og at Språkrådet har god informasjon om endringane og den nye norma på Sprakradet.no. Høgskulen i Sogn og Fjordane har elles hatt eit eige kurs for nynorsklærarane til LNK, slik at kommunar som no bestiller På saklista- kurset, får full oversikt over nynorsken etter 2012. − Det kan kanskje vere ein ekstra grunn til å bestille kurset, slår Fretland fast.


Du kan finne meir informasjon om den nye nynorsknorma på Sprakradet.no. Les også meir om På saklista-kurset på Lnk.no

NYNORSK INSPIRASJON

Språklova: Dette er dei viktige paragrafane for nynorskkommunane

Frå og med 1. januar 2022 er nynorsk og bokmål formelt jamstilte og likeverdige språk på alle samfunnsområde. Formålet med lova er...

Har kommunen din levert høyringssvar om ny opplæringslov?

Arbeidet med ny opplæringslov er svært viktig for nynorskelevane og nynorskkommunane. LNK oppmodar alle medlemskommunane sine om å setja tydelege krav til...

Nytt samarbeid skal styrka nynorsken i barnehagane

Pirion og Sunnfjord kulturskule har laga til ei digital kursrekkje som skal hjelpa til med å styrkja nynorskarbeidet i barnehagane.

Seks fine julebøker på nynorsk

Mange skular og barnehagar bruker adventstida til høgtlesing kvar dag. Her får du tips til fleire gode bøker på nynorsk med god...

Vil gi utviklingsstøtte til fleire nynorske produksjonar i Den kulturelle skulesekken

Kulturtanken, Seanse, Høgskulen i Volda og fleire fylkeskommunar samarbeider om å få meir nynorsk i Den kulturelle skulesekken i ei heilt ny...

Voss herad er Årets nynorskkommune: – Det same som verdsmeister i nynorsk

Kulturdepartementet heidrar Voss herad for klar og tydeleg informasjon på nynorsk under koronakrisa. – OL-og VM-medaljer har me i bøtter...

MEST LESE

Gratis boktips til nettsidene til bibliotek og skular

No kan du få siste bokmeldingar, bokomtalar og forfattarintervju frå Lesedigg.no direkte inn på nettsidene til biblioteket eller skulen din. I juni opna den nye...

125 årsjubileum for Tarjei Vesaas : – Kanskje den fremste litteraturen som er skriven i dette landet

Som tenåring gjekk Tore Renberg til lokalavisa for å kjøpe eit portrett av forfattaridolet sitt, medan kultur- og likestillingsminister Anette Trettebergstuen framleis sit med...

Språksjov-Linda vedgår: – Mange vil gjerne inn i skåpet mitt

Dette er det andre intervjuet i årets sommarserie. Mykje moro og mange bilete av den fargerike vossingen og sjefen for den populære...

Guri Vesaas får Storegutprisen under Litteraturdagane 2022

På Litteraturdagane i Vinje blir tidlegare redaktør i Det Norske Samlaget, Guri Vesaas, heidra med Storegutprisen. Ho får prisen spesielt for den...