Heim Nyhende – Forslaget til ny læreplan vil svekkje sidemålet

– Forslaget til ny læreplan vil svekkje sidemålet

Utdanningsdirektoratet har no lagt fram sitt forslag til ny læreplan i norsk. Målungdommen meiner det inneber ei klar svekking av sidemålet og appellerer til Kristin Halvorsen om å sikre likestilling av nynorsk og bokmål.

Direktoratet har arbeidd med nye læreplanar for fleire fag gjennom vinteren og framlegga har vore på høyring i vår. Den nye læreplanen i norsk har skapt mest diskusjon, og mange av forslaga som var sendt på høyring har fått sterk kritikk blant anna frå målrørsla.

Direktoratet har no landa på eit framlegg som undervisningsminister Kristin Halvorsen skal ta stilling til før sommaren. Den nye læreplanen skal gjelde frå neste skuleår. Målungdommen er ikkje nøgd med forslaget.

– Halvorsen, SV og dei to andre regjeringspartia gjekk til val på å styrkje sidemålsopplæringa i 2009. Dei har hatt tre og eit halvt år på seg no, så dette er siste sjanse til å innfri lovnaden. Det forventar vi at dei gjer, seier Vebjørn Sture, leiar i Norsk Målungdom.

Felles norskkarakter
Direktoratet går inn for felles norskkarakter både på ungdomsskulen og i vidaregåande skule. I dag er det eigen standpunktkarakter i sidemål.

– Å gå bort frå ein obligatorisk karakter i sidemål er ikkje eit signal om at sidemål er viktig, seier Sture til Nynorsk pressekontor.

Rett nok kan elevane på ungdomsskulen framleis kome opp i sidemål, dersom dei blir trekt ut i norsk. Men det gjeld berre cirka ein tredel av elevane, resten blir altså ståande utan eiga vurdering i sidemål etter ungdomsskulen.

På vidaregåande går direktoratet inn for ein obligatorisk eksamen i sidemål etter VG2 studieførebuande. I dag kan elevane bli trekt ut til eksamen i sidemål etter VG3.

– Vi er glade for forslaget om ein obligatorisk eksamen i sidemål, spesielt sidan undersøkingar har vist at eksamensresultata i sidemål har vorte dårlegare etter at det vart trekkfag. Men dette er eit steg fram og to tilbake, seier Sture.

Han viser til at det blir eitt år mindre å lære sidemål på når ein skal avslutte etter VG2. Og det kan høyrast bra ut å kunne konsentrere seg om sidemålet i VG2, men kva skal læraren fokusere på dersom elevane har ulikt sidemål? Sture er redd for at dersom berre eit mindretal i klassen har nynorsk som hovudmål og bokmål som sidemål, kan dei bli pressa til å skifte for at læraren skal kunne konsentrere seg om eitt sidemål.

Ulike kompetansemål
Direktoratet går også inn for eigne og lågare kompetansekrav for sidemålet enn for hovudmålet. I dag er kompetansemåla felles.

Sture peikar på at det ikkje gir meining å lære seg eit språk halvvegs. Det vil dessutan føre til at elevane får mindre utteljing for å ha full kompetanse i sidemålet.

– Nynorskelevane vil få dårlegare vilkår for å kunne halde på nynorsken dersom dei framtidige medstudentane og kollegaene deira skal kunne endå mindre nynorsk enn i dag, seier han.

Målrørsla har heller ikkje fått gjennomslag for forslaget sitt om å starte sidemålsundervisninga tidlegare. (NPK)

 

 

NYNORSK INSPIRASJON

Tilbyr digitalt språkkurs for kommunetilsette

Øygarden kommune har utarbeidd eit digitalt språkkurs som handlar om grunnleggjande nynorsk grammatikk og oppgåver undervegs. Kurset er lagt inn i KS Læring. Deltakarane vert...

Klar med nynorskkurs for lærarar

Kurset er laga for at lærarar som skal bruka nynorsk og undervisa i nynorsk skal bli trygge nynorskbrukarar. På oppdrag frå Bergen kommune har Nynorskkommunane...

Kurstilbod for skular og barnehagar

Arbeidet for å styrkja språkopplæringa i det offentlege er ei prioritert oppgåve for Landssamanslutninga av nynorskkommunar (LNK). Kursa våre blir administrerte og gjennomførte av Fretland...

Språklova: Dette er dei viktige paragrafane for nynorskkommunane

Frå og med 1. januar 2022 er nynorsk og bokmål formelt jamstilte og likeverdige språk på alle samfunnsområde. Formålet med lova er...

Har kommunen din levert høyringssvar om ny opplæringslov?

Arbeidet med ny opplæringslov er svært viktig for nynorskelevane og nynorskkommunane. LNK oppmodar alle medlemskommunane sine om å setja tydelege krav til...

Nytt samarbeid skal styrka nynorsken i barnehagane

Pirion og Sunnfjord kulturskule har laga til ei digital kursrekkje som skal hjelpa til med å styrkja nynorskarbeidet i barnehagane.

MEST LESE

Språkrådet ber avisene sikre nynorskdelen i framtida

Nynorskavisa Kvinnheringen kan publisere Amedia-tekstar og meiningsinnlegg på bokmål, men trur ikkje dei vil skrive mindre nynorsk framover. – Det som overraska mest var nok...

Litteraturbåten Epos inviterer til litteraturcruise i Hardanger heile sommaren!

No kan du bli med den gamle bokbåten på tur blant bøker, bølger og bygder i Hardanger! Den 61 år gamle båten Epos har vore...

Nynorsk litteratur der ute – og heim igjen

Korleis har litteratur på mindretalsspråket nynorsk enda opp med å vinne internasjonale prisar? Og kvar går vegen vidare? Dette er nokre av spørsmåla du kanskje...

Nynorsk og bokmål må inn i Grunnlova

Det er på høg tid å grunnlovfesta norsk som nasjonalt hovudspråk i Noreg og grunnlovfesta jamstillinga mellom bokmål og nynorsk. Den formelle likestillinga mellom bokmål...