Heim Nyhende – Forteljingar trengst for å leve

– Forteljingar trengst for å leve

Forteljinga om livet til Ivar Aasen og valet han tok som endra det, var temaet under opninga av Dei nynorske festspela 2019 torsdag.

 

– Det blir gjerne sagt at forteljingar og det å fortelje er ein måte vi menneske strukturerer liva våre på. Vi treng strukturar og meining for å leve gode liv. Med andre ord: Forteljingar trengst for å leve, sa konstituert leiar i Ivar Aasen-tunet Anders Aanes ved Ivar Aasen-statuen i Ørsta sentrum under opninga av Dei nynorske festspela 2019 torsdag.

I år er det forteljingar som er tema for Dei nynorske festspela, og det er Carl Frode Tiller som er festspeldiktar. I talen knytte Aanes livet til Ivar Aasen og valet han tok som endra det, til festspeldiktaren og forfattarskapen hans.

Vendepunktet

I 1841 gjekk Aasen frå å vere ein gåverik privatlærar på Sunnmøre til det offentlege rommet då han reiste til Bergen, fekk snakke med biskop Jacob Naumann og slik fekk ein omtale på trykk i Bergens Stiftstidende. Aanes omtala denne reisa som vendepunktet i forteljinga om livet til Ivar Aasen og arbeidet han gjorde for det nynorske skriftspråket.

– På same måten ser ein dette i Carl Frode Tillers romanunivers når karakterane der blir stilte overfor heilt tydelege val i livet: Skal dei gjere det dei sjølve vil, eller det som er forventa av dei? sa Aanes i talen og viste til Tillers roman «Begynnelser» og tankane kring val som hovudpersonen der gjer seg, valet mellom godt og vondt.

– Aasen valde å leve i skrifta, og skrifta levde i han. Det har ført til at framifrå forfattarar som Carl Frode Tiller kan skrive nye forteljingar i eit skriftspråk dei har funne i røysta si i, sa Anders Aanes avslutningsvis i talen ved Ivar Aasen-statuen.

I talen i år var det ikkje berre Ivar Aasen som fekk takk for det nynorske skriftspråket, slik tradisjonen har vore, men også bipersonane i forteljinga som gjorde det mogleg for Ivar Aasen å reise til Bergen den gongen, og det som vart vendepunktet i forteljinga om Ivar Aasen. (©NPK)

NYNORSK INSPIRASJON

Språklova: Dette er dei viktige paragrafane for nynorskkommunane

Frå og med 1. januar 2022 er nynorsk og bokmål formelt jamstilte og likeverdige språk på alle samfunnsområde. Formålet med lova er...

Har kommunen din levert høyringssvar om ny opplæringslov?

Arbeidet med ny opplæringslov er svært viktig for nynorskelevane og nynorskkommunane. LNK oppmodar alle medlemskommunane sine om å setja tydelege krav til...

Nytt samarbeid skal styrka nynorsken i barnehagane

Pirion og Sunnfjord kulturskule har laga til ei digital kursrekkje som skal hjelpa til med å styrkja nynorskarbeidet i barnehagane.

Seks fine julebøker på nynorsk

Mange skular og barnehagar bruker adventstida til høgtlesing kvar dag. Her får du tips til fleire gode bøker på nynorsk med god...

Vil gi utviklingsstøtte til fleire nynorske produksjonar i Den kulturelle skulesekken

Kulturtanken, Seanse, Høgskulen i Volda og fleire fylkeskommunar samarbeider om å få meir nynorsk i Den kulturelle skulesekken i ei heilt ny...

Voss herad er Årets nynorskkommune: – Det same som verdsmeister i nynorsk

Kulturdepartementet heidrar Voss herad for klar og tydeleg informasjon på nynorsk under koronakrisa. – OL-og VM-medaljer har me i bøtter...

MEST LESE

Språksjov-Linda vedgår: – Mange vil gjerne inn i skåpet mitt

Dette er det andre intervjuet i årets sommarserie. Mykje moro og mange bilete av den fargerike vossingen og sjefen for den populære...

Guri Vesaas får Storegutprisen under Litteraturdagane 2022

På Litteraturdagane i Vinje blir tidlegare redaktør i Det Norske Samlaget, Guri Vesaas, heidra med Storegutprisen. Ho får prisen spesielt for den...

Rekordtal for nynorskinnhald i Store norske leksikon

I over 100 år var Store norske leksikon (SNL) nesten berre på bokmål. Men etter at SNL og Nynorsk kultursentrum gjekk saman...

Miljøstøtte frå Vestland til Framtida Junior

Framtida Junior vil laga til miljøjournalistkurs for barn og unge fleire stader i Vestland no i haust, og gje ut ei miljøutgåve...