Heim Nyhende – Legg opp til sterk sentralisering

– Legg opp til sterk sentralisering

Dramatiske konsekvensar for Sogn og Fjordane, medan Oslo får ein halv milliard meir per år. Jan Tore Sanner (H) har bestemt kva fylkeskommunane skal få i framtida.

 

Regjeringa presenterte i dag nytt inntektssystem for fylkeskommunane. Sogn og Fjordane fylkeskommune vil etter ein overgangsperiode på fem år få opp mot 250 millionar kroner årleg mindre enn i dag. Det vil få store konsekvensar for tenestetilbodet til fylkeskommunen.

– Det vil vere dramatisk for innbyggarane i fylket om vi får så reduserte inntektsrammer som det ser ut til i dag. Vi har vore klar over at eit nytt inntektssystem ville gi oss lågare inntekter. Den førre inntektsgarantiordninga gjorde likevel at utfordringane var handterbare. Regjeringa erstattar no denne med ei overgangsordning, som gjer at vi får langt tøffare utfordringar, seier fylkesordførar Åshild Kjelsnes (Ap).

Ho er oppteken av at inntektssystemet ikkje berre er eit fagleg spørsmål, men er i like stor grad politiske vurderingar.

– Eg vil no følgje dette nøye fram mot handsaminga i Stortinget, seier Kjelsnes.

LES OGSÅ: Her er dei mest sårbare kommunane

Store omfordelingar
Fire fylkeskommunar vinn over 100 kroner per innbyggar på endringane. Oslo er den suverene vinnaren, mens også Rogaland, Vestfold og Buskerud, Oppland og Aust-Agder får klar auke i inntektene sine over tid. Utanom Sogn og Fjordane er det Nordland, Troms, Nord-Trøndelag, Finnmark, Hedmark og Hordaland som taper meir enn 100 kroner per innbyggar når endringane har fått full effekt i 2019, ifølgje Kommunal-Rapport.

Totalt er det knapt éin milliard kroner som blir omfordelt mellom fylka på grunn av endringane i inntektssystemet. Oslo får halvparten av denne gevinsten, medan Sogn og Fjordane og Nordland betaler halvparten.

– Slik det ser ut no, så legg det nye inntektssystemet opp til ei sterk sentralisering, slår Kjelsnes fast.

– Vi ser at storbyane har utfordringar, som sterk folketalsauke og press på kollektivtrafikken og infrastrukturen. Utfordringane i distrikta er gjerne knytte til svak folketalsutvikling, spreidd busetnad, lange avstandar, vanskeleg topografi og manglande statlege tenester, som til dømes NSB. Vi kan ikkje bruke ein og same reknemodell for å løyse så ulike problem, seier fylkesordføraren i Sogn og Fjordane.

LES OGSÅ: Vestlandet dominerer Nærings-NM

Sanner: – Meir rettferdig
Kommunal- og moderniseringsminister Jan Tore Sanner (H) meiner det nye systemet er meir rettferdig.

– Inntektssystemet er meint å fordele pengane objektivt, ut i frå korleis fylkeskommunane bruker pengane når dei lagar tenester til innbyggarane. Dette systemet har ikkje vore endra på 20 år. Kriteria og fordelinga av midlar gjennom inntektssystemet speglar derfor ikkje kostnadene og behova til fylkeskommunane i dag. Det har sidan 2005 vore varsla at inntektssystemet til fylkeskommunane bør oppdaterast. No gjer vi det, seier kommunal- og moderniseringsminister Jan Tore Sanner i ei pressemelding.

NYNORSK INSPIRASJON

Tilbyr digitalt språkkurs for kommunetilsette

Øygarden kommune har utarbeidd eit digitalt språkkurs som handlar om grunnleggjande nynorsk grammatikk og oppgåver undervegs. Kurset er lagt inn i KS Læring. Deltakarane vert...

Klar med nynorskkurs for lærarar

Kurset er laga for at lærarar som skal bruka nynorsk og undervisa i nynorsk skal bli trygge nynorskbrukarar. På oppdrag frå Bergen kommune har Nynorskkommunane...

Kurstilbod for skular og barnehagar

Arbeidet for å styrkja språkopplæringa i det offentlege er ei prioritert oppgåve for Landssamanslutninga av nynorskkommunar (LNK). Kursa våre blir administrerte og gjennomførte av Fretland...

Språklova: Dette er dei viktige paragrafane for nynorskkommunane

Frå og med 1. januar 2022 er nynorsk og bokmål formelt jamstilte og likeverdige språk på alle samfunnsområde. Formålet med lova er...

Har kommunen din levert høyringssvar om ny opplæringslov?

Arbeidet med ny opplæringslov er svært viktig for nynorskelevane og nynorskkommunane. LNK oppmodar alle medlemskommunane sine om å setja tydelege krav til...

Nytt samarbeid skal styrka nynorsken i barnehagane

Pirion og Sunnfjord kulturskule har laga til ei digital kursrekkje som skal hjelpa til med å styrkja nynorskarbeidet i barnehagane.

MEST LESE

Språkrådet ber avisene sikre nynorskdelen i framtida

Nynorskavisa Kvinnheringen kan publisere Amedia-tekstar og meiningsinnlegg på bokmål, men trur ikkje dei vil skrive mindre nynorsk framover. – Det som overraska mest var nok...

Litteraturbåten Epos inviterer til litteraturcruise i Hardanger heile sommaren!

No kan du bli med den gamle bokbåten på tur blant bøker, bølger og bygder i Hardanger! Den 61 år gamle båten Epos har vore...

Nynorsk litteratur der ute – og heim igjen

Korleis har litteratur på mindretalsspråket nynorsk enda opp med å vinne internasjonale prisar? Og kvar går vegen vidare? Dette er nokre av spørsmåla du kanskje...

Nynorsk og bokmål må inn i Grunnlova

Det er på høg tid å grunnlovfesta norsk som nasjonalt hovudspråk i Noreg og grunnlovfesta jamstillinga mellom bokmål og nynorsk. Den formelle likestillinga mellom bokmål...