Heim Nyhende Manglar samisk språkopplæring

Manglar samisk språkopplæring

Grunna manglande tryggleik på språket vel mange, særleg 30- og 40 åringar vekk samisk, skriv forskning.no.

Ifølgje ein ny forskingsrapport frå Nordlandsforsking, gjort på oppdrag frå Sametinget, får to tredelar av barnehagebarna og ein tredel av barn i grunnskulen ikkje opplæring i samisk. Hovudårsaka til dette er manglande tilbod og lærarmangel. Samstundes er det mange foreldre som som ikkje kan samisk og som difor ikkje kan hjelpa sine eigne barn med samisk.

Det er eit gjennomgåande trekk at tilgang på samiske barnehagar er særs viktig for rekruttering til samiskopplæring i skulen. Rapporten, som er gjort i samarbeid med Norut Alta, er gjort for å kartlegga korleis forholda ligg til rette for bruk av samisk språk i Noreg og i kor stor grad og i kva for situasjonar dei samiske språka faktisk blir brukt, skriv forskning.no. 12 utvalde kommunar og nærare 2000 personar har delteke og svara på ei spørjeundersøking adressert til eit utval av Sametinget sitt valmanntal.

Forskarane meiner løysinga er å satsa på styrking av opplæringstilboda i heile grunnopplæringa og vaksenopplæringa, ved å rekruttera samiskspråkleg pedagogisk kompetanse. I tillegg må det opprettast fleire samiske barnehagar og det må leggjast til rette for å kunne styrkja det samiske språket via tiltak som leksehjelp, SFO og språkmedarbeidarar i grunnskulen.

I tillegg må det må òg gjerast tiltak utanfor skulen der både foreldre og språkberarar blir aktive deltakarar i språkarbeidet. Samisk blir ifølgje rapporten mest brukt i samhandling med barn og eldre og ute i naturen. For at det samiske språket skal oppretthaldast som eit levande språk, må ein utvida bruksområda. I dag er det berre i Kautokeino og Karasjok at samisk vert nytta i alle typar samhandling. I dei øvrige forvaltingskommunane for samisk språk i Finnmark, rapporterer ein tredel at dei ofte unnlet å nytta samisk der det ville vera naturleg. Utanfor dette området vel tre firedeler av nordsamane ofte vekk samisk, medan det same gjeld for to tredeler av lulesamane og fire femdeler av sørsamane, skriv forskning.no.

For å få flest mogleg til å auka kompetansen sin i samisk er det ifølgje rapporten naudsynt med støtteordningar. Ein må styrka og vidareføra dei samiske språksentra sin innsats for å skapa språkarenar. Det er ein føresetnad for at det samiske språket skal bløme at dei samiske miljøa støttar kvarandre i bruken av språket, skriv forskning.no.

Les heile saka på forskning.no

 

 

 

NYNORSK INSPIRASJON

Språklova: Dette er dei viktige paragrafane for nynorskkommunane

Frå og med 1. januar 2022 er nynorsk og bokmål formelt jamstilte og likeverdige språk på alle samfunnsområde. Formålet med lova er...

Har kommunen din levert høyringssvar om ny opplæringslov?

Arbeidet med ny opplæringslov er svært viktig for nynorskelevane og nynorskkommunane. LNK oppmodar alle medlemskommunane sine om å setja tydelege krav til...

Nytt samarbeid skal styrka nynorsken i barnehagane

Pirion og Sunnfjord kulturskule har laga til ei digital kursrekkje som skal hjelpa til med å styrkja nynorskarbeidet i barnehagane.

Seks fine julebøker på nynorsk

Mange skular og barnehagar bruker adventstida til høgtlesing kvar dag. Her får du tips til fleire gode bøker på nynorsk med god...

Vil gi utviklingsstøtte til fleire nynorske produksjonar i Den kulturelle skulesekken

Kulturtanken, Seanse, Høgskulen i Volda og fleire fylkeskommunar samarbeider om å få meir nynorsk i Den kulturelle skulesekken i ei heilt ny...

Voss herad er Årets nynorskkommune: – Det same som verdsmeister i nynorsk

Kulturdepartementet heidrar Voss herad for klar og tydeleg informasjon på nynorsk under koronakrisa. – OL-og VM-medaljer har me i bøtter...

MEST LESE

Språksjov-Linda vedgår: – Mange vil gjerne inn i skåpet mitt

Dette er det andre intervjuet i årets sommarserie. Mykje moro og mange bilete av den fargerike vossingen og sjefen for den populære...

Guri Vesaas får Storegutprisen under Litteraturdagane 2022

På Litteraturdagane i Vinje blir tidlegare redaktør i Det Norske Samlaget, Guri Vesaas, heidra med Storegutprisen. Ho får prisen spesielt for den...

Rekordtal for nynorskinnhald i Store norske leksikon

I over 100 år var Store norske leksikon (SNL) nesten berre på bokmål. Men etter at SNL og Nynorsk kultursentrum gjekk saman...

Miljøstøtte frå Vestland til Framtida Junior

Framtida Junior vil laga til miljøjournalistkurs for barn og unge fleire stader i Vestland no i haust, og gje ut ei miljøutgåve...