Heim Nyhende Meiner regjeringa gir smular, ikkje makt til kommunane

Meiner regjeringa gir smular, ikkje makt til kommunane

Regjeringa overfører rekordmange nye oppgåver til kommunane, men ikkje mykje reell makt, meiner opposisjonen.

 

Kommunane skal få ansvar for eit tjuetal nye oppgåver, frå tannhelse og utmarks- og naturforvaltning til barnevern og borgarlege vigsler, varsla regjeringa fredag.

– Dette er den største samla oppgåveoverføringa til kommunane nokon gong, erklærte kommunalminister Jan Tore Sanner (H), då han la fram ei stortingsmelding om kva for oppgåver som regjeringa meiner kan overførast til kommunane.

Meldinga er ein del av den pågåande kommunereforma til regjeringa. Innan 2020 ønskjer Sanner seg eit kommunekart med langt færre og større kommunar, i tillegg til eit fylkeskart der dagens 19 fylke er slått saman i færre og større regionar.

– Ingen maktoverflytting

Både Sanner og statsminister Erna Solberg (H) la vekt på at eit viktig mål for reforma er å styrkje lokaldemokratiet og gi lokalpolitikarar større handlingsrom.

Det fnyser nestleiar i Arbeidarpartiet, Helga Pedersen, av:

– Her vert det ikkje flytta reell makt til kommunane. Dei få oppgåvene som konkret er foreslått overført til kommunane ber preg av at ein overfører kostnader og reine forvaltningsoppgåver. Dei fleste oppgåvene er regelstyrte ordningar som i liten grad krev politisk skjønn eller styrkjer lokaldemokratiet, seier Pedersen til NTB.

Senterpartiets leiar Trygve Slagsvold Vedum har same syn.

– Dette er ikkje noko stor desentralisering av makt. Det er berre snakk om å løfte nokre bykommunar, og så svekkje nokre fylkeskommunar. Det er ingen reel stor maktoverflytting på nokon måte, seier Slagsvold Vedum til NTB.

Meir statleg

Interesseorganisasjonen til kommunesektoren, KS, fryktar at reforma faktisk kan føre til endå meir statleg styring.

Styreleiar Gunn Marit Helgesen peiker på at fleire av dei store oppgåveoverføringane som er foreslått går frå fylkeskommunen til kommunane, ikkje frå staten til kommunane.

– Ei reform som i praksis fører til at det folkevalde regionale nivået vert svekte, er ei reform for endå meir statleg styring. Regjeringsforslaget seier nesten ingenting om korleis den statlege styringa skal reduserast, seier ho.

Også Kristeleg Folkeparti (KrF) meiner meldinga er for lite konkret når det gjeld å flytte oppgåver frå statleg nivå til regionnivå.

Framleis tre nivå

I stortingsmeldinga går regjeringa bort frå tanken om at kommunane kan bli tildelt oppgåver ut frå kor store dei klarer å bli.

– Ein slik «trappetrinnsmodell» vil kunne føre til stadig uro og tilbakevendande diskusjon om oppgåvefordeling, vet det slått fast i meldinga. Som hovudprinsipp skal alle nye oppgåver bli overførte til alle kommunar uansett storleik.

Regjeringa understrekar at små kommunar vil bli pålagde eit interkommunalt samarbeid for å sikre innbyggjarane eit forsvarleg fagleg tilbod.

Meldinga opnar også for at storbyane, gitt visse føresetnader, kan få ta over ansvaret for vidaregåande skular og kollektivtransport.

Dagens tre forvaltningsnivå skal bestå, men regjeringa ber også fylka ta «nabopraten» med sikte på å danne større regionar.

Våren 2017 skal regjeringa leggje fram det nye kommune- og regionskartet for Stortinget. Og frå 1. januar 2020 skal dei nye kommunane og regionane vere ein realitet, ifølgje meldinga. (©NPK)

NYNORSK INSPIRASJON

Språklova: Dette er dei viktige paragrafane for nynorskkommunane

Frå og med 1. januar 2022 er nynorsk og bokmål formelt jamstilte og likeverdige språk på alle samfunnsområde. Formålet med lova er...

Har kommunen din levert høyringssvar om ny opplæringslov?

Arbeidet med ny opplæringslov er svært viktig for nynorskelevane og nynorskkommunane. LNK oppmodar alle medlemskommunane sine om å setja tydelege krav til...

Nytt samarbeid skal styrka nynorsken i barnehagane

Pirion og Sunnfjord kulturskule har laga til ei digital kursrekkje som skal hjelpa til med å styrkja nynorskarbeidet i barnehagane.

Seks fine julebøker på nynorsk

Mange skular og barnehagar bruker adventstida til høgtlesing kvar dag. Her får du tips til fleire gode bøker på nynorsk med god...

Vil gi utviklingsstøtte til fleire nynorske produksjonar i Den kulturelle skulesekken

Kulturtanken, Seanse, Høgskulen i Volda og fleire fylkeskommunar samarbeider om å få meir nynorsk i Den kulturelle skulesekken i ei heilt ny...

Voss herad er Årets nynorskkommune: – Det same som verdsmeister i nynorsk

Kulturdepartementet heidrar Voss herad for klar og tydeleg informasjon på nynorsk under koronakrisa. – OL-og VM-medaljer har me i bøtter...

MEST LESE

Språksjov-Linda vedgår: – Mange vil gjerne inn i skåpet mitt

Dette er det andre intervjuet i årets sommarserie. Mykje moro og mange bilete av den fargerike vossingen og sjefen for den populære...

Guri Vesaas får Storegutprisen under Litteraturdagane 2022

På Litteraturdagane i Vinje blir tidlegare redaktør i Det Norske Samlaget, Guri Vesaas, heidra med Storegutprisen. Ho får prisen spesielt for den...

Rekordtal for nynorskinnhald i Store norske leksikon

I over 100 år var Store norske leksikon (SNL) nesten berre på bokmål. Men etter at SNL og Nynorsk kultursentrum gjekk saman...

Miljøstøtte frå Vestland til Framtida Junior

Framtida Junior vil laga til miljøjournalistkurs for barn og unge fleire stader i Vestland no i haust, og gje ut ei miljøutgåve...