Heim Nyhende Rogaland: Uklokt å gå for Vestland

Rogaland: Uklokt å gå for Vestland

– Vi kan vel ikkje kalle oss eit vestlandsfylke lenger, sa fylkestingsmedlem Anja Berggård Endresen (V) frå Rogaland i den opne høyringa i Stortinget om framlegget til nye fylkesnamn tysdag.
 

Endresen representerte Rogaland fylkeskommune i høyringa saman med fire målorganisasjonar og Norsk namnelag. Fylkespolitikarane i Møre og Romsdal var opptatt med fylkestingsmøte i Ålesund tysdag og kunne ikkje møte.

Dermed var det Endresen som måtte forklare kommunal- og forvaltingskomiteen korleis framtida fortonar seg for eit vestlandsfylke utanfor nabofylket regjeringa vil kalle Vestland.

– Vi i Rogaland fylkeskommune meiner det er uklokt å gå for namnet Vestland på den nye regionen, fordi det vil skape utfordringar både innanfor marknadsføring av turisme og næringsliv og dessutan true den kulturelle tilhøyrsla vi har hatt, sa Endresen.

Viktig merkevare

Bakgrunnen for den opne høyringa var innstillinga til endringar i inndelingslova – der fylkesnamna står, som Kommunal- og moderniseringsdepartementet la fram 6. april. Der foreslår regjeringa namn på dei seks nye storfylka som skal tre i kraft frå 2020, mellom anna dei omstridde nye namna Vestland (Hordaland og Sogn og Fjordane), Innlandet (Hedmark og Oppland) og Viken (Østfold, Akershus og Buskerud).

Anja Berggård Endresen var ikkje berre opptatt av at rogalendingane no risikerer å miste retten til å kalle seg vestlendingar, men òg at namnevalet kan skape uvisse innanfor reiselivet og andre delar av næringslivet.

– Vestlandet er ei viktig merkevare. Ved å tillate at berre to av dei fire fylka får danne ein region som heiter Vestland, så forringar ein den merkevara som er bygd opp over mange tiår. Når Vestlandet no får ein annan dimensjon, så fell turistmagnetar som Preikestolen, Geirangerfjorden og Trollstigen utanfor denne vestlandsregionen, sa Endresen.

Mistar vestlandsidentiteten

Regjeringa har elles fått krass kritikk for å ikkje halde ei skriftleg høyring om lovendringane, slik dei skal ifølgje utgreiingsinstruksen. Endresen hadde inga meining om regjeringa med det braut lova, men peika på at ein høyringsprosess gjerne kunne ha munna ut i eit mindre splittande og meir samlande namn på nabofylket enn Vestland.

– Mange opplever det som sterkt at dei no mistar den delen av identiteten som det er å vere vestlending. Dei fire fylka har alltid hatt mykje saman, og ei splitting på grunn av namnevalet blir opplevd som sterkt beklageleg. Vestlandet har fram til no alltid vore eit samlande omgrep for vestlendingane både med tanke på identitet, tilhøyrsle og ei lang historie, sa Endresen, som på spørsmål frå komiteen ikkje var framand for namneforslaget Fjordane på det nye fylket.

Språkrådet, det statlege fagorganet i språk- og namnespørsmål, har åtvara både mot fylkesnamnet Vestland og Viken og Innlandet. Språkrådet meiner namn som Bjørgvin, Bergenhus eller Gula passar betre enn Vestland, og dei vil heller kalle Innlandet for Opplanda eller Oppland og Hedmark, og Viken for Vika.

Reagerer på saksbehandlinga

Noregs Mållag har stilt seg bak vurderingane til Språkrådet, og i høyringa gjentok leiar Magne Aasbrenn poenga som landsmøtet i organisasjonen vedtok nyleg. Organisasjonen er sterkt kritisk til dei tre nye namna, Viken, Innlandet og Vestlandet.

– Noregs Mållag reagerer sterkt på både forslaga og på saksbehandlinga. Saka er ikkje send ut på brei høyring, og dermed meiner vi at regjeringa har brote utgreiingsinstruksen. Regjeringa har heller ikkje høyrt på sitt eige sakkunnigorgan i språksaker, som er Språkrådet, sa Aasbrenn, som elles framheva Vestland som det verste framlegget av dei tre.

Aasbrenn samanlikna elles fylkesnamn-prosessen med den som vart gjennomført i Noreg i 1918, da det var ei grundig fagleg utgreiing, høyringsrunde og i det heile ein omfattande politisk prosess før Stortinget vedtok fylkesnamna.

– I fylke etter fylke har namna vorte vedtatt utan offentleg debatt i forkant og utan brei drøfting. På den måten er namnevala resultat av politiske kompromiss og det vi vil kalle fikse påfunn av politikarar utan kompetanse på å finne namn, men med god kompetanse på det å bli einige, sa han.

Krev breiare høyring

Prosessen er ikkje god nok, streka Aasbrenn under og kravde på vegner av Mållaget at saka blir send ut på høyring før Stortinget gjer vedtak.

– Ei nasjonal høyring skal sikre at alle som har eller bør ha ei meining om ei sak, kjem fram. Det er bra at vi får denne høyringa her, men vi ønskjer oss ei breiare høyring, poengterte Aasbrenn.

Med på den vel tre kvarter lange opne høyringa var òg Norsk Målungdom, Norsk namnelag, Norskt Måldyrkingslag og Høgnorskringen. Dei var alle kritiske til dei tre namneforslaga regjeringa har innstilt på, og framførte ulike argument mot dei. Fleire etterlyste som Mållaget ei grundigare høyring før Stortinget gjer endeleg vedtak.

Kommunal- og forvaltingskomiteen skal levere innstilling i saka innan 24. mai. (©NPK)

NYNORSK INSPIRASJON

Språklova: Dette er dei viktige paragrafane for nynorskkommunane

Frå og med 1. januar 2022 er nynorsk og bokmål formelt jamstilte og likeverdige språk på alle samfunnsområde. Formålet med lova er...

Har kommunen din levert høyringssvar om ny opplæringslov?

Arbeidet med ny opplæringslov er svært viktig for nynorskelevane og nynorskkommunane. LNK oppmodar alle medlemskommunane sine om å setja tydelege krav til...

Nytt samarbeid skal styrka nynorsken i barnehagane

Pirion og Sunnfjord kulturskule har laga til ei digital kursrekkje som skal hjelpa til med å styrkja nynorskarbeidet i barnehagane.

Seks fine julebøker på nynorsk

Mange skular og barnehagar bruker adventstida til høgtlesing kvar dag. Her får du tips til fleire gode bøker på nynorsk med god...

Vil gi utviklingsstøtte til fleire nynorske produksjonar i Den kulturelle skulesekken

Kulturtanken, Seanse, Høgskulen i Volda og fleire fylkeskommunar samarbeider om å få meir nynorsk i Den kulturelle skulesekken i ei heilt ny...

Voss herad er Årets nynorskkommune: – Det same som verdsmeister i nynorsk

Kulturdepartementet heidrar Voss herad for klar og tydeleg informasjon på nynorsk under koronakrisa. – OL-og VM-medaljer har me i bøtter...

MEST LESE

Språksjov-Linda vedgår: – Mange vil gjerne inn i skåpet mitt

Dette er det andre intervjuet i årets sommarserie. Mykje moro og mange bilete av den fargerike vossingen og sjefen for den populære...

Guri Vesaas får Storegutprisen under Litteraturdagane 2022

På Litteraturdagane i Vinje blir tidlegare redaktør i Det Norske Samlaget, Guri Vesaas, heidra med Storegutprisen. Ho får prisen spesielt for den...

Rekordtal for nynorskinnhald i Store norske leksikon

I over 100 år var Store norske leksikon (SNL) nesten berre på bokmål. Men etter at SNL og Nynorsk kultursentrum gjekk saman...

Miljøstøtte frå Vestland til Framtida Junior

Framtida Junior vil laga til miljøjournalistkurs for barn og unge fleire stader i Vestland no i haust, og gje ut ei miljøutgåve...