Heim Nyhende Ungdomsreformen

Ungdomsreformen

Kommunereformen skal skje – kva gjer det med ungdommen si stemme i lokaldemokratiet?

Det skulle diskuterast korleis ungdom kan påverka lokaldemokratiet, spesielt sett i lys av den planlagde kommunereformen. Kva vil større kommunar ha å seia? Korleis kan ungdommen få reell påverknadskraft? Skal, og bør, ungdomsråd lovfestast?

Fire stolar sto på scena til Kulturhuset 14. oktober. Kommunalminister Jan Tore Sanner var der. Barneombodet Anne Lindboe var der. Stipendiat ved Norges miljø- og biovitskaplege universitet (NMBU), Lillin Knudtzon var der. Og Stian Seland, styreleiar for LNU – paraplyorganisasjonen for barn og unge – var og der.

LES OGSÅ: Visste ikkje at dei skal stemma

Korleis blir storkommunen?
Det spørsmålet finst det endå ikkje eit klart svar på, men det er klart at større kommunar vil føra til endringar, kanskje spesielt for ungdom.

– Det er mykje som tilseier at meir ressursar vil gjera det lettare å sleppa unge til, men samstundes er det fleire utfordringar, seier Lillin Knudtzon.

Utfordringane ho peikar på, er blant anna større avstander – ungdom som må reisa ein time eller meir for å komma fram til ungdomsrådet. Dessutan, legg ho til, kan fleire diskusjonar og avgjersler bli for fjerne for ungdommar – til dømes diskusjonen om symjebassenget i storkommunen, med ein times busstur og ei ferje på vegen for fleire av ungdommane.

LES OGSÅ:Vil lovfeste medverknad for ungdom

 

Panelet prøvde å komma litt nærare svar på korleis ungdom kan påverka meir i lokalsamfunnet. Foto: Anders Veberg

Bør ungdomsråda lovfestast?
Ja, seier Barneombudet. Prosessen er i gang, seier Jan Tore Sanner, men det blir ikkje avslørt ein dato denne morgonen. Det vart og påpeikt at ungdomsråda ikkje er nevnt i dokumenta frå regjeringa som omhandlar kommunereformen. Det er derimot Eldrerådet og Rådet for funksjonshemma.

Årsaka er at dei er lovfesta, meiner Lillin Knundtzon. Men trengst det eigentleg ei lovfesting av ungdomsråd? I dag er det berre nokre få av dei minste kommunane som ikkje har ungdomsråd – noko som vil løysa seg på eigenhand av større og færre kommunar.

Men sjølv når alle kommunar har ungdomsråd, er det stor skilnad i korleis ungdommen bestemmer i praksis. I nokre kommunar møtest ungdomsrådet ein gong i året, og fungerer difor berre som pynt.

Panelet var einige om ein ting – det hadde vore ein bra ting med litt rammer for korleis ungdomsråda skal fungera.

LES OGSÅ: – Slik bør ungdom få meir makt

Korleis kan ungdom bli høyrt?
I rapporten «De unge stemmene» frå 2009 kartla Lillin Knudtzon saman med Trond Tjerbo dei ulike innflytelsesorgana for barn og unge i kommunar og fylke. Med andre ord fekk ungdomsråda mykje merksemd her, og basert på denne kartlegginga presenterte Knudtzon ei kort sjekkliste over korleis ungdomsråda kan få reell makt.

Ho anbefalar å investera i sekretæren, ein engasjert person ho kallar sjølve fundamentet for eit velfungerande ungdomsråd. Dessutan er det naudsynt med engasjement frå dei vaksne – både frå administrasjonen, dei unge sine representantar og politikarane sjølv.

Til slutt, fortel Knudtzon, må ungdomsrådet bli kjend med administrasjonen. Dette står det meir om i rapporten frå 2009, som du kan lesa her.

LES OGSÅ: Ikkje alle vil ha stemmerett

NYNORSK INSPIRASJON

Språklova: Dette er dei viktige paragrafane for nynorskkommunane

Frå og med 1. januar 2022 er nynorsk og bokmål formelt jamstilte og likeverdige språk på alle samfunnsområde. Formålet med lova er...

Har kommunen din levert høyringssvar om ny opplæringslov?

Arbeidet med ny opplæringslov er svært viktig for nynorskelevane og nynorskkommunane. LNK oppmodar alle medlemskommunane sine om å setja tydelege krav til...

Nytt samarbeid skal styrka nynorsken i barnehagane

Pirion og Sunnfjord kulturskule har laga til ei digital kursrekkje som skal hjelpa til med å styrkja nynorskarbeidet i barnehagane.

Seks fine julebøker på nynorsk

Mange skular og barnehagar bruker adventstida til høgtlesing kvar dag. Her får du tips til fleire gode bøker på nynorsk med god...

Vil gi utviklingsstøtte til fleire nynorske produksjonar i Den kulturelle skulesekken

Kulturtanken, Seanse, Høgskulen i Volda og fleire fylkeskommunar samarbeider om å få meir nynorsk i Den kulturelle skulesekken i ei heilt ny...

Voss herad er Årets nynorskkommune: – Det same som verdsmeister i nynorsk

Kulturdepartementet heidrar Voss herad for klar og tydeleg informasjon på nynorsk under koronakrisa. – OL-og VM-medaljer har me i bøtter...

MEST LESE

Språksjov-Linda vedgår: – Mange vil gjerne inn i skåpet mitt

Dette er det andre intervjuet i årets sommarserie. Mykje moro og mange bilete av den fargerike vossingen og sjefen for den populære...

Guri Vesaas får Storegutprisen under Litteraturdagane 2022

På Litteraturdagane i Vinje blir tidlegare redaktør i Det Norske Samlaget, Guri Vesaas, heidra med Storegutprisen. Ho får prisen spesielt for den...

Rekordtal for nynorskinnhald i Store norske leksikon

I over 100 år var Store norske leksikon (SNL) nesten berre på bokmål. Men etter at SNL og Nynorsk kultursentrum gjekk saman...

Miljøstøtte frå Vestland til Framtida Junior

Framtida Junior vil laga til miljøjournalistkurs for barn og unge fleire stader i Vestland no i haust, og gje ut ei miljøutgåve...