Heim Nyhende Vil bremse målbyte

Vil bremse målbyte

Kunnskapsminister Kristin Halvorsen har sett ned ei ressursgruppe som har som si oppgåve å sjå korleis ein kan få fleire til å halde på nynorsk som hovudmål i skulen. I dag starta dei arbeidet sitt.

Det er veldig viktig og riktig at kunnskapsdepartementet no tar dette opp, seier leiar i Noregs Mållag, Håvard B. Øvregård. Han er ein av dei som sit i denne ressursgruppa, og etter hans meining er innhenting av kunnskap ein av dei viktigaste områda å jobbe med no framover.

– Dette ser vi som den beste mulegheita vi har hatt på mange år for å betre situasjonen for hovudmålsbrukarane, seier Øvregård. Men for at ein skal kunne gjere eit stykke arbeid må ein vite kor skoen trykkjer. Informasjonsinnhenting blir såleis ei vesentleg oppgåve, og ifølgje Øvregård sit mållaget allereie på mykje kunnskap som kan kome gruppa og departementet til gode. Det dreier seg om historier frå kvardagen til nynorskbrukarane, mellom anna om korleis nynorskelevar allereie frå småskulen av ikkje får skulemateriell eller den tavleundervisning på den målforma dei har krav på.

– Mange foreldre og barn gir opp kampen på grunn av det presset dei møter i praksis. Eg reiser sjølv mykje rundt i kommunane på besøk, og har møtt mange slike historier.

Øvregård vil oppmode alle som har døme på slike episodar om å kontakte mållaget og fortelje si historie og på den måten vere med og bidra til kunnskapsgrunnlaget ressursgruppa treng i arbeidet sitt.

Treng forsking

Men det handlar om meir enn einskildepisodar. Det er ei kjend sak at det per i dag ikkje finst noka strategisk innsamla talmateriale som kan seie noko om kor mange som til dømes byter målform mellom ungdomsskulen og vidaregåande skule.

– Vi har bede om meir forsking på målform og målbyte sidan stortingsmeldinga Mål og meining vart lagt fram i 2008, seier Øvregård. Eit grundigare materiale om status og problemstillingar for språk og målform vil ikkje berre kome dette arbeidet til del. Øvregård peiker på andre språkdiskusjonar, som til dømes den om sidemålsundervisning gjer at skuleelevar blir betre eller dårlegare i hovudmålet sitt.

– Meir kunnskap vil gjere språkdebatten generelt mykje betre, seier Øvregård.

Ekstra poeng

Ei av ressursgruppa sine oppgåver blir å finne tiltak som vere med og demme opp for flukta frå nynorsk til bokmål til dømes når ungdom går frå ungdomsskule til vidaregåande skule. Øvregård har sjølv sansen for kunnskapsminister Halvorsen sitt forslag om å gje eit ekstra studiepoeng til elevar som har nynorsk som hovudmål i vidaregåande skule. – Eg opplever ikkje dette som eit kvoteringspoeng, men meir ei synleggjering av at nynorskelevane i dag faktisk har ein reelt høgare språkkompetanse.


Ressursgruppa er sett saman slik:

Martin Minken – Utdanningsforbundet

Sylfest Lomheim – professor ved Universitetet i Agder

Unn Leirvåg – tidlegare Telemark fylkesting (SP), no i Telemark fylkeskommune

Karen Marie Kvåle Garthus – Oppland vidaregåande skule

Torgeir Dimmen – Nynorsksenteret

Jon Olav Strand – fylkesvaraordførar i Aust-Agder (KrF)

Håvard B. Øvregård – Mållaget

Øyvind Osdal Runde – Elevorganisasjonen

Sigfrid Tvitekkja – Språkrådet

Merete Thomassen – tilsett ved UiO

Ottar Grepstad – Nynorsk kultursentrum

Agnes Ravatn – forfattar

Bente Kolberg Jansson – Lektor ved Høgskulen i Østfold

Vebjørn Sture – Norsk Målungdom

Frå Utdanningsdirektoratet stiller Bente Heian fra avdeling for læreplan. Ho vil skrive referatet frå møtet.

 

Frå Opplæringsavdelingen i Kunnskapsdepartementet stiller Maria Grøda

 

Gruppa blir leia av Elisabeth Dahle, statssekretær i Kunnskapsdepartementet. Gruppa har som mål å vere ferdige med arbeidet sitt i 2012.

 

NYNORSK INSPIRASJON

Språklova: Dette er dei viktige paragrafane for nynorskkommunane

Frå og med 1. januar 2022 er nynorsk og bokmål formelt jamstilte og likeverdige språk på alle samfunnsområde. Formålet med lova er...

Har kommunen din levert høyringssvar om ny opplæringslov?

Arbeidet med ny opplæringslov er svært viktig for nynorskelevane og nynorskkommunane. LNK oppmodar alle medlemskommunane sine om å setja tydelege krav til...

Nytt samarbeid skal styrka nynorsken i barnehagane

Pirion og Sunnfjord kulturskule har laga til ei digital kursrekkje som skal hjelpa til med å styrkja nynorskarbeidet i barnehagane.

Seks fine julebøker på nynorsk

Mange skular og barnehagar bruker adventstida til høgtlesing kvar dag. Her får du tips til fleire gode bøker på nynorsk med god...

Vil gi utviklingsstøtte til fleire nynorske produksjonar i Den kulturelle skulesekken

Kulturtanken, Seanse, Høgskulen i Volda og fleire fylkeskommunar samarbeider om å få meir nynorsk i Den kulturelle skulesekken i ei heilt ny...

Voss herad er Årets nynorskkommune: – Det same som verdsmeister i nynorsk

Kulturdepartementet heidrar Voss herad for klar og tydeleg informasjon på nynorsk under koronakrisa. – OL-og VM-medaljer har me i bøtter...

MEST LESE

Språksjov-Linda vedgår: – Mange vil gjerne inn i skåpet mitt

Dette er det andre intervjuet i årets sommarserie. Mykje moro og mange bilete av den fargerike vossingen og sjefen for den populære...

Guri Vesaas får Storegutprisen under Litteraturdagane 2022

På Litteraturdagane i Vinje blir tidlegare redaktør i Det Norske Samlaget, Guri Vesaas, heidra med Storegutprisen. Ho får prisen spesielt for den...

Rekordtal for nynorskinnhald i Store norske leksikon

I over 100 år var Store norske leksikon (SNL) nesten berre på bokmål. Men etter at SNL og Nynorsk kultursentrum gjekk saman...

Miljøstøtte frå Vestland til Framtida Junior

Framtida Junior vil laga til miljøjournalistkurs for barn og unge fleire stader i Vestland no i haust, og gje ut ei miljøutgåve...