Det vil ikkje lenger stå «mjølk» på søtmjølkkartongane frå Tine, slik det har gjort i ein del område i landet.

Søtmjølkkartongane vil no få einsarta emballasje kor ein brukar ordet «melk», fortel kommunikasjonssjef Olav Håland i Tine. Kartongen har tre dekorsider og ei informasjonsside, og på informasjonssida vil teksten vere tidvis på bokmål og tidvis på nynorsk.

Surmjølka vil derimot få nynorsk tekst og heite «mjølk» i heile landet.

– Medan nynorsk tekst berre har vore på kartongar somme plassar i landet, vil no alle kartongar vere like uansett kor i landet du bur, seier Håland.

Leiar Hege Myklebust i Noregs Mållag seier den nye ordninga ikkje er god nok. Mållaget meiner det er synd at ein no ikkje lenger skal få kjøpt «TineMjølk» på same måte.

– Det er overraskande at Tine med sine tradisjonar og med sin særeigne eigarstruktur ikkje tek meir omsyn til at me har to offisielle målformer her i landet, seier Myklebust.

(Framsidebilde: Stockxhng) «

Medan mange andre kommunar i landet melder om nedgang i talet på elevar som vel nynorsk ved skulestart, er Strand i Ryfylke ein kommune mot straumen med sin nynorskdel på nesten 60 prosent.

Ifølgje avisa Strandbuen har til dømes halvparten av førsteklassingane som byrjar hausten 2009 ved Resahaugen skule vald nynorsk som si målform.

Unesco har laga digitalt atlas som syner kor i verda ein finn språk som er utryddingstruga.

Det interaktive atlaset er ei oppdatert og digitalisert utgåve av papiratlaset som UNESCO har hatt sidan 1996. I Noreg og området kring Noreg finn ein seks språk som er i fare: Fem samiske språk og jiddisk.

Klikk her for å komme til det digitale atlaset.

Nesten åtte av ti leiarar av kommunale utval er menn, viser ny rapport. – Ikkje bra nok. Fleire kvinner må få prøve seg, seier kommunal- og regionalminister Kleppa.

Ein gjennomgang viser at kvinner berre har 23 prosent av dei viktige leiarverva i styre, råd og utval i dei 22 kommunane som er med i prosjektet «Utstillingsvindauge for kvinner i lokalpolitikken» i regi av Kommunal- og regionaldepartementet. Det er grunn til å tru at fordelinga er nokolunde lik på landsbasis. Det er Rokkansenteret som evaluerer prosjektet.

– Vi er langt unna målet om full likestilling. Nokre av kommunane i denne undersøkinga har ikkje ein einaste kvinneleg leiar i dei viktigaste utvala, seier Magnhild Meltveit Kleppa.

Dei fleste kommunane i undersøkinga har oppfylt regelen om kjønnsbalanse i kommunale styre, råd og utval. Dei fleste har altså ein kvinnedel på minst 40 prosent. I ein norsk gjennomsnittskommune vert i snitt 33 ulike verv fordelte etter eit kommunestyreval, og dei fleste leiarverva går altså til menn.

– Regelen om 40 prosent kvinner i kommunale styre betyr at det er mange dyktige kvinner å velje mellom til desse verva. Som kommunalminister kan ikkje eg vedta likestilling i kommunane. Derfor utfordrar eg dei politiske partia til å vere medvitne og ta kloke, framtidsretta val når dei vel leiarane sine på alle nivå, seier Kleppa. (©NPK)

Skal det framleis stå «mjølk» på mjølkekartongen på Vestlandet? Det skal Tine og Noregs mållag diskutere på måndag.

Bakgrunnen for diksusjonen er at Tine ønskjer å gå over til eit meir heilskapleg uttrykk på produkta sine, og som eit resultat av det kan ein del av mjølkekartongane kome til å få berre bokmålstekst. Det synest ikkje Noregs Mållag noko om.

– Vi ønskjer at nynorsk skal vere synleg på alle område, og at folk skal kunne møte nynorks kor som helst og når som helst. Daglegvarer, som mjølk, er viktige fordi dei er så synlege, seier leiar i Noregs Mållag, Hege Myklebust. Ho meiner dette er eitt av verkemidla som må til for at ein skal oppnå relle likestilling mellom dei to målformene.

– Sjølv om vi har lovfesta likestilling mellom bokmål og nynorsk, så er ikkje likestillinga reell så lenge nynorsken er så lite synleg.

Myklebust håper no at Tine vil halde fram med «mjølk» på kartongane, og ser helst at dei utvidar området for «mjølk» til å gjelde heile landet, og ikkje berre sommme område på Vestlandet som i dag.

Kan Språkrådet nå tenkje på noko anna enn å presse meir nynorsk inn i VG, Aftenposten og Dagbladet, spør redaktør i Aftenposten, Per Anders Madsen.

Madsen meiner i ein kommentar i Aftenposten at Språkrådet no bør slutte å ri på ein nynorsk kjepphest. Og legge bort kravet om nynorsk i riksdekkande aviser som VG, Dagbladet og Aftenposten.

«I Redaksjon En påpekte Lomheim det selvfølgelige. Språket i en avis som Aftenposten står ikke stille, det har gjennomgått en markant utvikling gjennom en årrekke. Og – kanskje – vil mer bruk av nynorsk, også på nyhetssidene, kunne ligge i forlengelsen av denne utviklingen. En slik mulighet rokker ikke ved det som var statsrådens prinsipielle begrunnelse for sin kontante avvisning av Språkrådets krav. Valg av avisens språkform er sjefredaktørens ansvar. Giske er tilhenger av mer nynorsk i avisene, men valget av språkform er ikke noe Staten skal legge seg borti, direkte eller indirekte», skriv han.

Les kommentaren her.

LNK skal dele ut pris for god språkbruk, og utdelinga skjer under Landstinget i mai. Send inn forslag til gode kandidatar.

Landssamanslutninga av nynorskkommunar (LNK) gjev annakvart år ein pris for god språkbruk til ei offentleg verksemd, ei bedrift eller ein einskildperson som har fremja nynorsk språk og kultur.

Prisen skal delast ut i samband med landstinget i Loen 27. – 29. mai 2009.

Tidlegare har Ullensvang herad, Fylkesmannen i Rogaland, Vågå reiselivslag, Sogn og Fjordane Idrettskrins, Fjell kommune, Sunnhordland Interkommunale Miljøverk, Arne Brimi, Lotteritilsynet, Odd Nordstoga og Per Gynt-stemnet fått prisen.

Dersom du veit om nokon som fortener prisen, send forslaget ditt med grunngjeving til:

LNK, Postboks 7044, St. Olavs plass, 0130 OSLO, eller: post@lnk.no

Frist for innsending: 20. april 2009

Kommunal- og regionalminister Magnhild Meltveit Kleppa lover hjelp til samanslåing av Aust-Agder og Vest-Agder til eitt agderfylke.

Kleppa møtte måndag fylkesordførarane i Aust- og Vest-Agder. Ho lovde då at departementet i alle fall ikkje skal gjere noko for å forsinke ein slik prosess, men ho kunne ikkje seie noko om kva økonomisk støtte fylka kan vente seg.

På møtet med statsråden fekk dei to fylkesordførarane beskjed om at eit samla agderfylke vil få ein felles fylkesmann. Ut over det skal det undersøkast om kor vidt agderfylket vil få færre stortingsrepresentantar enn dei to fylka har i dag.

Dei respektive fylkestinga skal ta stilling til om dei skal gå for ei fylkessamanslåing i løpet av våren. Fylkesordførar Thore Westermoen i Vest-Agder seier til Fv.no at han håper ei samanslåing kan bli ein realitet innan kommune- og fylkestingsvalet i 2011.

Dei internasjonale Pisa-undersøkingane øydelegg den norske skulen, meiner eit fleirtal av lærarane i Noreg.

Åtte av ti lærarar meiner Pisa-undersøkinga gjer skulekvardagen verre, og over halvparten av lærarane er i tvil om det er læreplanen eller Pisa som skal styre skulen. Det viser ei undersøking som Utdanningsforbundet står bak.

Men Astrid Roe, som har ansvaret for Pisa-undersøkinga i Noreg, meiner undersøkinga til Utdanningsforbundet ikkje gir eit rett bilete av situasjonen.

– Mange av spørsmåla er upresise eller leiande. Eg har forslag til andre formuleringar som ville ha gitt betre kunnskap på mange av dei, seier ho til Dagsavisen.

Roe er ikkje einig i at Pisa-undersøkinga hevar seg over læreplanen og set premissar for skoleutviklinga.

– Ho måler elevkompetansen i lesing, matematikk og naturfag, og ho seier ein del om elevkompetansen der. At media kallar skulen elendig, er ikkje Pisas feil, seier Roe.

Pisa er eit internasjonalt prosjekt i regi av OECD som måler skolekompetansen til femtenåringane i lesing, matematikk og naturfag. Pisa-undersøkingane blir gjennomførte kvart tredje år og viser at norske elevar ligg under OECD-gjennomsnittet på desse tre fagområda. Den neste Pisa-undersøkinga skal gjennomførast i mai i år. (©NPK)

Lege Ottar Rekkedal ved Sjukehuset Innlandet får det som han vil: Helseføretaket må leggje til rette for at han skal kunne nytte nynorsk i jobben sin.

Seksjonsoverlege Rekkedal har i fleire år diktert notata sine på nynorsk og fått dei att reinskrive på bokmål. Dette opplevde legen som ein form for språkleg rasisme, og i oktober i fjor sende han ei brev til Helse Sør-Aust RFH kor han uttrykte frustrasjon over saka. Brevet gekk med kopi til Kyrkje- og kulturdepartementet.

No har både sjukehuset og departementet gitt Rekkedal si fulle støtte, skriv Gudbrandsdølen Dagningen si nettutgåve. Departementet seier i sitt brev til Helse Sør-Aust RHF at dei tilsette har rett til å diktere på den målforma dei sjølve ønskjer og at den som skriv ut notata må følgje denne målforma. Dei seier vidare at talegjenkjenningssystemet som sjukehuset skal innføre må kunne takle både nynorsk og bokmål.

Sjå også: Utsett for språkrasisme

No vil også rockebandet Rammsund bidra til debatten om målbruk i media.

Somme riksdekkande aviser vil ikkje la journalistane sine skrive nynorsk, og debatten kring dette har gått høgt i heile vinter.

Dette er vrøvl, nynorsken florerer til tusen, og redaktørane treng kun eit vennskapeleg dytt med albogen i ryggjen. Det seier Rammsund i ein kommentar på Dagbladet.no. No inviterer dei til målsaksdugnad og reaksjonær drøfting, og det skjer i Drammen i april.

OM RAMMSUND:

* Rockebandet Rammsund speler songar av det tyske bandet Rammstein omsett til nynorsk.
* Bandet har ein uttalt nynorskprofil og skal for første gong gi ut sin eigen målpris hausten 2009.

Kjelder: Dagbladet.no og Rammsund.com

No kjem det nynorske leksikonet, Allkunne, på nett.

Allkunne spelar på Norsk Allkunnebok til Fonna Forlag og skal altså bli eit omfattande digitalt oppslagsverk. Allkunne AS er eigd av Det Norske Samlaget og Nynorsk kultursentrum , som i mange år har samarbeidd for å utvikla det nye tilbodet.

– Alle oppslaga skal vera skrivne berre for «Allkunne». Vi startar med å dekkja det nynorske feltet. Deretter går vi vidare med heile kulturfeltet, men målet er eit allment nettleksikon som dekkjer det allment norske i brei tyding, seier Eirik Helleve som er ansvarleg for prosjektet til Dag og Tid.

Han etterlyser også fleire som vil bidra.

– No har vi 30–40 skribentar, men vi treng langt fleire. Lengda på artiklane skal vera på anten 1000 teikn eller 4000 teikn.

Les meir hjå Dag og Tid.