Heim Nyhende – Er bokmålet rota til alt vondt?

– Er bokmålet rota til alt vondt?

Spør språkforskar Øystein A. Vangsnes ved Universitetet i Tromsø. Han ser samanhengar mellom  målform i norske kommunar og innbygjarane sin trivsel.

MannVangsnes ser på samanhengar mellom målform og levekår ved å sjå på levekårskart, som Statistisk Sentralbyrå (SSB) laga fram til 2007, og kart over målformer i kommunane.

– Det er eit påfallande samanfall mellom lite levekårsproblem og nynorsk og motsett mellom mange levekårsproblem og bokmål, seier språkforskaren i ein kommentar på nettstaden Forskning.no.

Han peikar vidare på at dette samanfallet kan vere tilfeldig, men at det også kan vere ein samanheng.

– Og samanhengen kan vera direkte eller indirekte: Anten kan ein tilskriva gode levekår til nynorsk (direkte samanheng) eller så er val av nynorsk målform eit utslag ein type organisering av samfunnet som også har lagt grunnlag for gode levekår (indirekte samanheng), skriv Vangsnes.

Han ser samanhengen mellom språkleg sjølvkjensle, ved at skriftmålet litt nært opp til talemålet og ikkje speglar eit sosialt hierarki i nynorskkommunar, og det at innbyggjarane er nøgde med forholda i bustadkommunen.

– Bokmålsbrukarar må derimot ta stilling til om dei skal skriva radikalt, moderat eller konservativt, og valet dei gjer, vil korrelera med korleis dei blir oppfatta i høve til ein etablert sosiolingvistisk rangstige, meiner språkforskaren.

Vangsnes sin kommentare held fram med at individ som har god sjølvkjensle har det godt med seg sjølv og andre.

– Og der sat vi faktisk plutseleg att med ein muleg direkte samanheng mellom nynorsk og levekår! Er kanskje bokmålet rota til alt vondt, spør han til slutt.

Førre artikkelMisnøgd med NRK
Neste artikkelMedlemsauke i mållaget

NYNORSK INSPIRASJON

Språklova: Dette er dei viktige paragrafane for nynorskkommunane

Frå og med 1. januar 2022 er nynorsk og bokmål formelt jamstilte og likeverdige språk på alle samfunnsområde. Formålet med lova er...

Har kommunen din levert høyringssvar om ny opplæringslov?

Arbeidet med ny opplæringslov er svært viktig for nynorskelevane og nynorskkommunane. LNK oppmodar alle medlemskommunane sine om å setja tydelege krav til...

Nytt samarbeid skal styrka nynorsken i barnehagane

Pirion og Sunnfjord kulturskule har laga til ei digital kursrekkje som skal hjelpa til med å styrkja nynorskarbeidet i barnehagane.

Seks fine julebøker på nynorsk

Mange skular og barnehagar bruker adventstida til høgtlesing kvar dag. Her får du tips til fleire gode bøker på nynorsk med god...

Vil gi utviklingsstøtte til fleire nynorske produksjonar i Den kulturelle skulesekken

Kulturtanken, Seanse, Høgskulen i Volda og fleire fylkeskommunar samarbeider om å få meir nynorsk i Den kulturelle skulesekken i ei heilt ny...

Voss herad er Årets nynorskkommune: – Det same som verdsmeister i nynorsk

Kulturdepartementet heidrar Voss herad for klar og tydeleg informasjon på nynorsk under koronakrisa. – OL-og VM-medaljer har me i bøtter...

MEST LESE

Gratis boktips til nettsidene til bibliotek og skular

No kan du få siste bokmeldingar, bokomtalar og forfattarintervju frå Lesedigg.no direkte inn på nettsidene til biblioteket eller skulen din. I juni opna den nye...

125 årsjubileum for Tarjei Vesaas : – Kanskje den fremste litteraturen som er skriven i dette landet

Som tenåring gjekk Tore Renberg til lokalavisa for å kjøpe eit portrett av forfattaridolet sitt, medan kultur- og likestillingsminister Anette Trettebergstuen framleis sit med...

Språksjov-Linda vedgår: – Mange vil gjerne inn i skåpet mitt

Dette er det andre intervjuet i årets sommarserie. Mykje moro og mange bilete av den fargerike vossingen og sjefen for den populære...

Guri Vesaas får Storegutprisen under Litteraturdagane 2022

På Litteraturdagane i Vinje blir tidlegare redaktør i Det Norske Samlaget, Guri Vesaas, heidra med Storegutprisen. Ho får prisen spesielt for den...