Heim Nyhende – Me treng mållova

– Me treng mållova

Det opprører folk at statstilsette ikkje kan skriva på det språket dei vil når dei er på arbeid, og at publikum må lesa twittermeldingar på eit anna språk enn det dei sjølve nyttar. Men slik er det altså i Staten. Slik er det å leva med ei mållov, skriv  Marit Aakre Tennø, leiar i Noregs Mållag.

 

Språkrådet har vurdert mållova og har konkludert med at Hordaland politidistrikt skal twitra på nynorsk. Det nye er at mållova òg skal gjelda på Twitter. Det har ført til reaksjonar, skriv Aakre Tennø i ei pressemelding.

– Somme trur at me ikkje treng mållova, språka våre vil blomstra fritt av seg sjølve. Slik er det ikkje. På ein fri språkmarknad gjeld dei same mekanismane som på andre frie marknader. Den største vinn over dei mindre. Når nynorskbrukarane hamnar i mindretal, vert det vanskelegare å halda på språket sitt. Mållova skal forsøka å vega opp for slike mekanismar.

Ho legg vekt på at Noreg til liks med mange statar i Europa er ein fleirspråkleg stat, og at ein fleirspråkleg stat ikkje kan opptre språkleg nøytralt.

– Kvart einaste ord staten skriv, krev eit språkval. Vel ein eitt, vel ein vekk eit anna. Staten, kommunar, fylkeskommunar og alle statlege etatar skal ikkje berre fakka tjuvar, handsama søknader og byggja vegar. Dei skal òg passa på språka våre. Det gjer staten ved å vera ein aktiv og medviten språkbrukar og språkopplærar. Å bruka eit språk er den viktigaste måten å fremja og verna eit språk på. I Noreg gjeld det nynorsk, I Spania gjeld det katalansk og baskisk, i Wales walisisk. I internasjonal samanheng er mållova på ingen måte unik.

Mållova gjeld berre i det offentlege. Det er til dømes forbode å nytta nynorsk i VG, Dagbladet, Aftenposten og Dagens Næringsliv. Hjå nokre av dei viktigaste skriftprodusentane våre finst altså ikkje nynorsk. Her får bokmålet rå åleine. Fordi dei tilsette ikkje får skriva det språket dei vil på arbeid. Sjefredaktøren avgjer språkvalet deira. Konsekvensen blir deretter, meiner Aakre Tennø.

– Mållova finst for å ta vare på det språklege mangfaldet i Noreg. Mållova er viktig for at alle i Noreg skal kunna sjå nynorsk i ålmenta. Det medfører at nokre twitrande politifolk i Bergen må skriva nynorsk.  Det er ingen skandale. Det vitnar berre om ein medviten stat.

NYNORSK INSPIRASJON

Språklova: Dette er dei viktige paragrafane for nynorskkommunane

Frå og med 1. januar 2022 er nynorsk og bokmål formelt jamstilte og likeverdige språk på alle samfunnsområde. Formålet med lova er...

Har kommunen din levert høyringssvar om ny opplæringslov?

Arbeidet med ny opplæringslov er svært viktig for nynorskelevane og nynorskkommunane. LNK oppmodar alle medlemskommunane sine om å setja tydelege krav til...

Nytt samarbeid skal styrka nynorsken i barnehagane

Pirion og Sunnfjord kulturskule har laga til ei digital kursrekkje som skal hjelpa til med å styrkja nynorskarbeidet i barnehagane.

Seks fine julebøker på nynorsk

Mange skular og barnehagar bruker adventstida til høgtlesing kvar dag. Her får du tips til fleire gode bøker på nynorsk med god...

Vil gi utviklingsstøtte til fleire nynorske produksjonar i Den kulturelle skulesekken

Kulturtanken, Seanse, Høgskulen i Volda og fleire fylkeskommunar samarbeider om å få meir nynorsk i Den kulturelle skulesekken i ei heilt ny...

Voss herad er Årets nynorskkommune: – Det same som verdsmeister i nynorsk

Kulturdepartementet heidrar Voss herad for klar og tydeleg informasjon på nynorsk under koronakrisa. – OL-og VM-medaljer har me i bøtter...

MEST LESE

Gratis boktips til nettsidene til bibliotek og skular

No kan du få siste bokmeldingar, bokomtalar og forfattarintervju frå Lesedigg.no direkte inn på nettsidene til biblioteket eller skulen din. I juni opna den nye...

125 årsjubileum for Tarjei Vesaas : – Kanskje den fremste litteraturen som er skriven i dette landet

Som tenåring gjekk Tore Renberg til lokalavisa for å kjøpe eit portrett av forfattaridolet sitt, medan kultur- og likestillingsminister Anette Trettebergstuen framleis sit med...

Språksjov-Linda vedgår: – Mange vil gjerne inn i skåpet mitt

Dette er det andre intervjuet i årets sommarserie. Mykje moro og mange bilete av den fargerike vossingen og sjefen for den populære...

Guri Vesaas får Storegutprisen under Litteraturdagane 2022

På Litteraturdagane i Vinje blir tidlegare redaktør i Det Norske Samlaget, Guri Vesaas, heidra med Storegutprisen. Ho får prisen spesielt for den...