Heim Nyhende – Nynorsk må inn i rammeplanen for barnehagane

– Nynorsk må inn i rammeplanen for barnehagane

Professor Eli Bjørhusdal ved Høgskulen på Vestlandet meiner det manglar eit fagpolitisk medvit om nynorsk i barnehagane, og etterlyser ei stadfesting av språklege rettar i rammeplanen og barnehagelova.

Nynorske barnehagar syng og les meir på bokmål og nynorsk, viser ei ny undersøking frå Pirion og LNK.

– Me har fått mange granskingar av bruk av nynorsk i barnehagane som viser at pedagogane i barnehagane i nynorskområde ønskjer å syngja og lesa på nynorsk, seier professor Eli Bjørhusdal.

Problemet, slik ho ser det, er at nynorskarbeidet må vika for alt det andre som skjer i barnehagen som det er knyta krav og forventningar til.

– Det som ikkje kjennest prekært, må ofte vika i møte med andre pedagogiske omsyn og satsingar i barnehagane som dei tilsette synest dei bør og føler dei må gjera.

Ikkje individuelt ansvar

Eli Bjørhusdal viser til forsking som viser potensiale for meir stimulering på nynorsk i barnehagane.

– Men ein kan ikkje lessa alt dette over på kvart individ som jobbar i barnehagane. Rammeplanen må tematisera nynorsk og ta inn i seg formuleringar om at barn som skal møta nynorsk i skulen òg må møta nynorsk i barnehagen.

Professoren ved Høgskulen på Vestlandet etterlyser eit større fagpolitisk medvit om nynorsk i barnehagane.

– Barnehagelova må òg ta dette inn i seg. I dag tar ikkje lova konsekvensane av nynorsk inn i seg, og manglar formuleringar om språksituasjonen i Noreg.

Lokale rammeplanar

Enkelte kommunar har laga eigne rammeplanar, etter at den nasjonale rammeplanen blei gjeldande frå hausten 2017. Blant dei første er Ørsta kommune som har vedtatt at kvart barn i Ørsta skal bli lesen for på nynorsk kvar dag.

Eli Bjørhusdal meiner lokale rammeplanar kan vera med på å bøta på manglane i den nasjonale rammeplanen.

– Det er veldig flott med kommunar som tar ansvar, og det skulle ikkje forundra meg om at dei barnehagane som jobbar best med nynorsk er i desse kommunane, seier ho, og påpeikar at lokale styringsdokument kan vera ei viktig støtte for barnehagane og visa dei korleis dei kan jobba godt med nynorsk.

– Me veit frå forskinga at ein ikkje lærer skriftspråk viss ein ikkje møter det. Borna må få høyra skriftspråket dei skal læra gjennom songar og høgtlesing. Barnehagane må snakka om nynorsk og bokmål. Det går an å snakka om kva nynorsk er utan at det blir skule for det, understrekar Bjørhusdal.

LES OGSÅ: Nynorske barnehagar les og syng framleis mest på bokmål

NYNORSK INSPIRASJON

Kurstilbod for skular og barnehagar

Arbeidet for å styrkja språkopplæringa i det offentlege er ei prioritert oppgåve for Landssamanslutninga av nynorskkommunar (LNK). Kursa våre blir administrerte og gjennomførte av Fretland...

Språklova: Dette er dei viktige paragrafane for nynorskkommunane

Frå og med 1. januar 2022 er nynorsk og bokmål formelt jamstilte og likeverdige språk på alle samfunnsområde. Formålet med lova er...

Har kommunen din levert høyringssvar om ny opplæringslov?

Arbeidet med ny opplæringslov er svært viktig for nynorskelevane og nynorskkommunane. LNK oppmodar alle medlemskommunane sine om å setja tydelege krav til...

Nytt samarbeid skal styrka nynorsken i barnehagane

Pirion og Sunnfjord kulturskule har laga til ei digital kursrekkje som skal hjelpa til med å styrkja nynorskarbeidet i barnehagane.

Seks fine julebøker på nynorsk

Mange skular og barnehagar bruker adventstida til høgtlesing kvar dag. Her får du tips til fleire gode bøker på nynorsk med god...

Vil gi utviklingsstøtte til fleire nynorske produksjonar i Den kulturelle skulesekken

Kulturtanken, Seanse, Høgskulen i Volda og fleire fylkeskommunar samarbeider om å få meir nynorsk i Den kulturelle skulesekken i ei heilt ny...

MEST LESE

Kan nokon snart skru av internett?

Internett har tatt kontroll over norske klasserom. Vi må endre den digitale skulekvardagen. Internett har kome for å bli. Det opnar verda og både spreier...

Høgre vil svekkje nynorsken for å styrkje ungdomsskulen

– Ungdomsskulereforma til Høgre er eit dårleg skjult åtak på nynorsken, seier leiar i Noregs Mållag, Peder Lofnes Hauge. Høgre vil fjerne karakteren i skriftleg...

Jorid Lekve Eide blir ny arenaleiar ved Haugesenteret

Jorid Lekve Eide er tilsett som ny arenaleiar ved Haugesenteret i Ulvik. Ho tek over etter Geir Netland som etter 10 år i stillinga...

Aina Basso er årets festivalforfattar på Falturiltu

Aina Basso har turnert landet rundt med spennande formidlingar og til hausten vil Falturiltu løfta fram heile forfattarskapen hennar under årets tema: FAKTISK og...