Heim Nyhende – Nynorsk må inn i rammeplanen for barnehagane

– Nynorsk må inn i rammeplanen for barnehagane

Professor Eli Bjørhusdal ved Høgskulen på Vestlandet meiner det manglar eit fagpolitisk medvit om nynorsk i barnehagane, og etterlyser ei stadfesting av språklege rettar i rammeplanen og barnehagelova.

Nynorske barnehagar syng og les meir på bokmål og nynorsk, viser ei ny undersøking frå Pirion og LNK.

– Me har fått mange granskingar av bruk av nynorsk i barnehagane som viser at pedagogane i barnehagane i nynorskområde ønskjer å syngja og lesa på nynorsk, seier professor Eli Bjørhusdal.

Problemet, slik ho ser det, er at nynorskarbeidet må vika for alt det andre som skjer i barnehagen som det er knyta krav og forventningar til.

– Det som ikkje kjennest prekært, må ofte vika i møte med andre pedagogiske omsyn og satsingar i barnehagane som dei tilsette synest dei bør og føler dei må gjera.

Ikkje individuelt ansvar

Eli Bjørhusdal viser til forsking som viser potensiale for meir stimulering på nynorsk i barnehagane.

– Men ein kan ikkje lessa alt dette over på kvart individ som jobbar i barnehagane. Rammeplanen må tematisera nynorsk og ta inn i seg formuleringar om at barn som skal møta nynorsk i skulen òg må møta nynorsk i barnehagen.

Professoren ved Høgskulen på Vestlandet etterlyser eit større fagpolitisk medvit om nynorsk i barnehagane.

– Barnehagelova må òg ta dette inn i seg. I dag tar ikkje lova konsekvensane av nynorsk inn i seg, og manglar formuleringar om språksituasjonen i Noreg.

Lokale rammeplanar

Enkelte kommunar har laga eigne rammeplanar, etter at den nasjonale rammeplanen blei gjeldande frå hausten 2017. Blant dei første er Ørsta kommune som har vedtatt at kvart barn i Ørsta skal bli lesen for på nynorsk kvar dag.

Eli Bjørhusdal meiner lokale rammeplanar kan vera med på å bøta på manglane i den nasjonale rammeplanen.

– Det er veldig flott med kommunar som tar ansvar, og det skulle ikkje forundra meg om at dei barnehagane som jobbar best med nynorsk er i desse kommunane, seier ho, og påpeikar at lokale styringsdokument kan vera ei viktig støtte for barnehagane og visa dei korleis dei kan jobba godt med nynorsk.

– Me veit frå forskinga at ein ikkje lærer skriftspråk viss ein ikkje møter det. Borna må få høyra skriftspråket dei skal læra gjennom songar og høgtlesing. Barnehagane må snakka om nynorsk og bokmål. Det går an å snakka om kva nynorsk er utan at det blir skule for det, understrekar Bjørhusdal.

LES OGSÅ: Nynorske barnehagar les og syng framleis mest på bokmål

NYNORSK INSPIRASJON

Seks fine julebøker på nynorsk

Mange skular og barnehagar bruker adventstida til høgtlesing kvar dag. Her får du tips til fleire gode bøker på nynorsk med god...

Vil gi utviklingsstøtte til fleire nynorske produksjonar i Den kulturelle skulesekken

Kulturtanken, Seanse, Høgskulen i Volda og fleire fylkeskommunar samarbeider om å få meir nynorsk i Den kulturelle skulesekken i ei heilt ny...

Voss herad er Årets nynorskkommune: – Det same som verdsmeister i nynorsk

Kulturdepartementet heidrar Voss herad for klar og tydeleg informasjon på nynorsk under koronakrisa. – OL-og VM-medaljer har me i bøtter...

Fem bibliotek kan bli nynorskfyrtårn

På landsmøtet i Noregs Mållag i helga lanserer direktør i Nynorsk kultursentrum Per Magnus Finnanger Sandsmark ei ny satsing på nynorskformidling i...

Tips til digital litteraturformidling på nynorsk

Kreativiteten i den digitale litteraturformidlinga blømer i desse koronatider! Utlånet av digitale bøker har auka dramatisk etter at biblioteka stengde. Her har me samla fleire tips...
Foto: Colourbox

Her finn du digitale skuleressursar på nynorsk

Her får du hjelp til å finna digitale ressursar på nynorsk til bruk i skulen. Stengde skular og digital heimeskule viser kor viktig det...

MEST LESE

Mange elevar ventar på nynorskbøkene – i år igjen

Noregs Mållag anslår at rundt 3.500 elevar på kvart kull av påbygg og studiespesialiserande har nynorsk som hovudmål og blir ramma av...

Ål kåra til Noregs kulturkommune

Ål kommune vart under Arendalsuka utropt til Noregs kulturkommune 2021. Kommunen vann fram i konkurranse med Bergen, Hammerfest og...

SV krev betre nynorskopplæring i lærarutdanningane

Fleire undersøkingar viser at lærarstudentar får altfor lite undervisning i nynorsk gjennom utdanninga si. No vil SV endra på dette.

Godt å møtast til festspel igjen

Festspelpublikummet i Ørsta og Volda fekk høyre og sjå programpostar med både Hallstein Bronskimlet, bibelspråk, konspirasjonsteoriar, frisk popmusikk og eksperimentell tango.