Heim Nyhende Rapport: Elevar må retta på nynorsken til lærarar

Rapport: Elevar må retta på nynorsken til lærarar

Noregs Mållag krev at nynorskkompetansen til lærarane blir synleg og at norsk blir obligatorisk for alle lærarskulestudentar.

I ein fersk rapportgår det fram at det er store variasjonar mellom lærarutdanningane i korleis dei vurderer norskkompetansen hos studentane. Vurderingsformene for bokmål og nynorsk er som regel ulike for grunnskulelærarstudentane. Bokmål blir i hovudsak nytta på skuleeksamen og nynorsk på heimeeksamen eller liknande.

Rapporten viser òg at det er stor uvisse om korleis kompetansen i nynorsk og bokmål skal gå fram av vitnemålet.

LES SAKA:Skulen gjer lite for å hindra målbyte

Elevar rettar på lærarane

Funna frå skulen syner at nynorskelevane meiner dei lærarane som ikkje har nynorsk som hovudmål er for dårlege og at elevane sjølv må rette på dei.

– Manglande kompetanse og omfanget av bokmål er hovudkonklusjonen i rapporten. Ingen meiner det er deira ansvar å læra elvane og studentane nynorsk. Og dokumentasjonskravet er ved mange institusjonar for dårleg og gjer det vanskeleg for skulane å tilsetja lærarar med god nynorskkompetanse, seier leiar i Noregs Mållag, Marit Aakre Tennø.

– Negativ sirkel

– I randsonene vert dette ein negativ sirkel, kombinert med manglande rettar for nynorskelevane som gjer at det er berre dei alle mest medvitne som klarar å halda på nynorsken i eit hav av bokmål, seier Marit Aakre Tennø.

Mållaget meiner det må stillast klåre krav til nynorskkompetansen og at den må synast på vitnemålet. For å sikre at alle kan undervise i nynorsk må lærarutdanninga for dei som skal undervisa 5. – 10 utdaninga få attende norsk som obligatorisk fag.

LES OGSÅ:Frå jamstelling til språksikring

Vil ha ro om lærarutdanningane

Statssekretær i Kunnskapsdepartementet Bjørn Haugstad (H) seier dette til Framtida.no om kravet frå Mållaget om obligatoriske norsk for lærarutdanninga i storskulen:

– No har det vore ganske mange omleggingar i lærarutdanninga dei siste åra. Det har vore grunnar til dette. Skal me dyrka kvaliteten me vil ha, må utdanningane få ro, og ikkje få fleire endringar enn dei mest nødvendige. Så får me sjå om det er plass til nokre endringar til nokre endringar seinare.

LES OGSÅ: – Innfør språkdelte klassar i ungdomsskulen

– Må til større endringar

Karl Peder Mork, leiar i Norsk Målungdom, meiner rapporten viser at det skal større endringar til for å hindra målbyte.

– Folk må sjå nynorsk fleire stader enn i lokalavisa si. Nynorskforbodet i Dagbladet og VG må opphevast. Staten bør krevja så pass av dei som får pressestøtte. Staten bør òg krevja av NRK at dei held seg til kravet om minst 25 prosent nynorsk i kanalane deira.

– Språk er vane. Det språket ein bruker, blir påverka av det ein ser rundt seg. Dette kan vera ei forklaring på kvifor fleire av dei som blei intervjua opplever nynorsk som kunstig.

Når det gjeld skulane, så meiner Mork at fleire av skulane med bokmål som hovudmål, burde bruka nynorsk i andre fag som samfunnsfag og naturfag.

NYNORSK INSPIRASJON

Språklova: Dette er dei viktige paragrafane for nynorskkommunane

Frå og med 1. januar 2022 er nynorsk og bokmål formelt jamstilte og likeverdige språk på alle samfunnsområde. Formålet med lova er...

Har kommunen din levert høyringssvar om ny opplæringslov?

Arbeidet med ny opplæringslov er svært viktig for nynorskelevane og nynorskkommunane. LNK oppmodar alle medlemskommunane sine om å setja tydelege krav til...

Nytt samarbeid skal styrka nynorsken i barnehagane

Pirion og Sunnfjord kulturskule har laga til ei digital kursrekkje som skal hjelpa til med å styrkja nynorskarbeidet i barnehagane.

Seks fine julebøker på nynorsk

Mange skular og barnehagar bruker adventstida til høgtlesing kvar dag. Her får du tips til fleire gode bøker på nynorsk med god...

Vil gi utviklingsstøtte til fleire nynorske produksjonar i Den kulturelle skulesekken

Kulturtanken, Seanse, Høgskulen i Volda og fleire fylkeskommunar samarbeider om å få meir nynorsk i Den kulturelle skulesekken i ei heilt ny...

Voss herad er Årets nynorskkommune: – Det same som verdsmeister i nynorsk

Kulturdepartementet heidrar Voss herad for klar og tydeleg informasjon på nynorsk under koronakrisa. – OL-og VM-medaljer har me i bøtter...

MEST LESE

Språksjov-Linda vedgår: – Mange vil gjerne inn i skåpet mitt

Dette er det andre intervjuet i årets sommarserie. Mykje moro og mange bilete av den fargerike vossingen og sjefen for den populære...

Guri Vesaas får Storegutprisen under Litteraturdagane 2022

På Litteraturdagane i Vinje blir tidlegare redaktør i Det Norske Samlaget, Guri Vesaas, heidra med Storegutprisen. Ho får prisen spesielt for den...

Rekordtal for nynorskinnhald i Store norske leksikon

I over 100 år var Store norske leksikon (SNL) nesten berre på bokmål. Men etter at SNL og Nynorsk kultursentrum gjekk saman...

Miljøstøtte frå Vestland til Framtida Junior

Framtida Junior vil laga til miljøjournalistkurs for barn og unge fleire stader i Vestland no i haust, og gje ut ei miljøutgåve...