Heim Nyhende Teater- og språkfeiring for alle

Teater- og språkfeiring for alle

Språkåret 2013 og jubileumsåret til Det Norske Teatret opna med fest og framsyning i Kristiansand onsdag kveld.

 

Heile Nynorsk-Noreg, mykje teaterfolk, kulturminister Hadia Tajik med følgje og mange språkfolk var samla i Kilden teater- og konserthus i Kristiansand for å sjå opningsframsyninga til hundreårsmarkeringa til Det Norske Teatret og opninga av Språkåret 2013.

For det var nemleg i Kristiansand at Det Norske Teatret hadde si første framsyning 2. januar for hundre år sidan.

Festprogrammet tok føre seg historia til teateret og nynorsken – kvifor og korleis det blei til – og kva det skal vere i dag, i tillegg til andre språklege innslag.

«Språket er huset til det som er», var namnet på sjølve programmet og på prologen som Jon Fosse har skrive, og som blei urframført av skodespelar Gjertrud Jynge. I prologen skildrar Fosse språket og kor ulikt det kan vere – frå ei mor ved vogga til ein bannande fiskar på havet. Han fortel historia til teateret frå den tida sjølve teateret var omreisande fattige skodespelarar til teateret i dag med eit eige teaterhus i hovudstaden.

Med eigne ord
Kulturminister Hadia Tajik heldt tale til det jubilerande teateret og opna på same tid Språkåret 2013. I talen hennar streka ho under at me i språkåret først og fremst skal snakke så folk forstår.

Skodespelarar frå Det multinorske, den eigne skodespelarutdanninga til Det Norske Teatret, stod for ulike innslag og tolkingar av til dømes «Ervingen» og «Spelemann på taket».

Korleis oppfattar folk utanfor Noreg det nynorske språket? Det fekk publikum eit innblikk i frå professor Stefan Oeter, leiaren for Europarådets arbeid for region- og minoritetsspråk.

Forfattar og journalist Alfred Fidjestøl tok på si side publikum med hundre år tilbake og fortalde om grunnlegginga av Det Norske Teatret og teaterslaget i Rosenkrantzgaten i Oslo, der 20.000 demonstrantar demonstrerte mot eit nynorsk teater i Oslo. Teatret delte ut gratisbillettar til dei som ville gje demonstrantane juling.

Kvensk og teiknspråk
Kristin Mellem, Herborg Rundeberg og Aleksander Kostopolulos stod for eit utdrag frå «Kaffikopp og salmebok», som skildrar kvardagen til dei kvenske etterfølgjarane og utfordringa deira i leitinga etter sitt eige språk etter fornorskingsprosessen tidleg på 1900-talet.

Teater Manu framførte eit utdrag frå eit heilt nytt stykke, «Å vente eit barn», av Hilde Haugaland, som er tilrettelagt for døve og høyrselshemma med tekst på storskjerm og med teikn- og kroppsspråk som språklege verkemiddel.

I tillegg var det fleire musikalske innslag frå Aasmund Nordstoga. Den snart tre timar lange festframsyninga vart avslutta med «Mellom bakkar og berg» som allsong frå publikum og dei som var med frå scena.

Heile framsyninga, alle talar, songar og framføringar blei òg formidla på teiknspråk.

Det Norske Teatret skal feire seg sjølv med mange arrangement gjennom året. Språkåret 2013, som er skipa for å vere ei raus, inkluderande feiring for alt språk med grunnlag i 200-årsjubileet til Ivar Aasen, skal òg ha program heile året gjennom. (NPK)

 

NYNORSK INSPIRASJON

Kurstilbod for skular og barnehagar

Arbeidet for å styrkja språkopplæringa i det offentlege er ei prioritert oppgåve for Landssamanslutninga av nynorskkommunar (LNK). Kursa våre blir administrerte og gjennomførte av Fretland...

Språklova: Dette er dei viktige paragrafane for nynorskkommunane

Frå og med 1. januar 2022 er nynorsk og bokmål formelt jamstilte og likeverdige språk på alle samfunnsområde. Formålet med lova er...

Har kommunen din levert høyringssvar om ny opplæringslov?

Arbeidet med ny opplæringslov er svært viktig for nynorskelevane og nynorskkommunane. LNK oppmodar alle medlemskommunane sine om å setja tydelege krav til...

Nytt samarbeid skal styrka nynorsken i barnehagane

Pirion og Sunnfjord kulturskule har laga til ei digital kursrekkje som skal hjelpa til med å styrkja nynorskarbeidet i barnehagane.

Seks fine julebøker på nynorsk

Mange skular og barnehagar bruker adventstida til høgtlesing kvar dag. Her får du tips til fleire gode bøker på nynorsk med god...

Vil gi utviklingsstøtte til fleire nynorske produksjonar i Den kulturelle skulesekken

Kulturtanken, Seanse, Høgskulen i Volda og fleire fylkeskommunar samarbeider om å få meir nynorsk i Den kulturelle skulesekken i ei heilt ny...

MEST LESE

Ny lærebok vil vise at nynorskopplæring er moderne

Lærarstudentar og norsklærarar som strevar med nynorsk får gjennom ei ny bok høve til å styrkje nynorskkompetansen sin. – Boka er sett saman av ulike...

Vel nynorsk for barnet ditt!

Er du ein av dei mange tusen føresette som veit at dette er siste året i barnehage, og neste haust er det skulestart? Kanskje...

Det nynorske næringslivet foreinar kreftene

Den nye medlemsorganisasjonen Nynorsk bedriftsforum skal vere eit landsdekkande nettverk av og for nynorskbedrifter. Målet er å betre dei språklege arbeidsvilkåra for nynorskbedriftene, slik...

Unikt Aasen-materiale publisert på nett

Boksamlinga etter Ivar Aasen inneheld omlag 2 500 bøker. I januar i år tok Nynorsk kultursentrum til på arbeidet med å gå gjennom alle...