Heim Nyhende Tomas Espedal avslo Riksmålsprisen

Tomas Espedal avslo Riksmålsprisen

Forfattar Tomas Espedal takka nei til Riksmålsprisen, fordi han ikkje ønskjer å stå på same lista som tidlegare prisvinnarar og fordi han ikkje er samd i språkpolitikken til Riksmålsforbundet.

Han vann Brageprisen 2011, Gyldendalprisen 2009 og Kritikerprisen 2009. Han har vore nominert til Nordisk Råds litteraturpris to gonger. Den første boka, «En vill flukt av parfymer», gav han ut i 1988, og sidan har det kome 10 utgjevingar frå hans forfattarpenn. Wikipedia kallar bøkene hans for «genrediffuse selvbiografiske og selvutleverende romaner ». Bøkene hans er gitt ut i ti land.

Sidan 1957 har Riksmålsprisen blitt delt ut til forfattarar som viser god språkleg meistring i riksmålet. Tomas Espedal er den første forfattaren som har takka nei til prisen.

– Då eg skulle skrive takketalen, forstod eg at eg ikkje klarte å seie takk. Dei første dagane etter at eg fekk beskjeden om at eg skulle få prisen, sette eg meg inn i kva Riksmålsforbundet står for og las tidsskriftet deira, «Ordet». Det var ingenting der eg kunne identifisere meg med. Ingenting, seier Espedal til Bergens Tidende.

Han fortel vidare til BT at Riksmålsforbundet si tenking rundt språk og rettskriving er framand for han.

– Dei set opp strenge reglar for korleis språket skal vere og ikkje vere. Ein kan til dømes ikkje skrive dialekt.

Den andre årsaka til at han avslår prisen er dei tidlegare prisvinnarane.

– Lista over prisvinnarane er ei skjøn foreining av antroposofar og forfattarar som står meg veldig fjernt. Ingen forfattarar står fjernare for meg enn André Bjerke og Jens Bjørneboe. Ein må kunne identifisere seg med andre som har mottatt prisen. Eg hadde ikkje lyst til å stå på den lista, seier han.

Juryformann og professor Finn-Erik Vinje er overraska over avslaget frå Espedal og synest det er beklageleg og keisamt.

– Tomas Espedal er ein verdig vinnar som er sikker i så språklege behandling. Men han er ein viljesterk mann og i sin fulle rett, uttaler han til BT.

Espedal seier til BT at avslaget handlar om identitet og kva han alltid har kjempa for.

– I generasjonar har vi i min familie identifisert oss med arbeidarkulturen. Dei gongene eg har støtt på riksmålet, har det vore i møte med næringslivsfolk og advokatar, og då har det vore ubehageleg for meg. Riksmålet har opphav i makten.

Han svarer nei på at avslaget hans har med språkpolitikk å gjere.

– Det er reint personleg. Heile den samtidslitteraturen eg liker, forsvinn om ein skal følgje Riksmålsforbundet si norm. Ta til dømes Øyvind Rimbereids «Jimmen» og Erlend O. Nødtvedts «Bergens beskrivelse». Begge brukar dialekt. Språk er opprør mot reglar. Det er det ufordragelege ved dette: Riksmålsforbundet si språkforståing er noko eg har motarbeida heile mitt liv. Eg er glad i språket med eit heilt motsett utgangspunkt enn det dei har, slår Espedal fast.

Tomas Espedal er fødd i Bergen i 1961. Han er utdanna ved Universitetet i Bergen og har gitt ut både romanar og kortprosasamlingar.

NYNORSK INSPIRASJON

Språklova: Dette er dei viktige paragrafane for nynorskkommunane

Frå og med 1. januar 2022 er nynorsk og bokmål formelt jamstilte og likeverdige språk på alle samfunnsområde. Formålet med lova er...

Har kommunen din levert høyringssvar om ny opplæringslov?

Arbeidet med ny opplæringslov er svært viktig for nynorskelevane og nynorskkommunane. LNK oppmodar alle medlemskommunane sine om å setja tydelege krav til...

Nytt samarbeid skal styrka nynorsken i barnehagane

Pirion og Sunnfjord kulturskule har laga til ei digital kursrekkje som skal hjelpa til med å styrkja nynorskarbeidet i barnehagane.

Seks fine julebøker på nynorsk

Mange skular og barnehagar bruker adventstida til høgtlesing kvar dag. Her får du tips til fleire gode bøker på nynorsk med god...

Vil gi utviklingsstøtte til fleire nynorske produksjonar i Den kulturelle skulesekken

Kulturtanken, Seanse, Høgskulen i Volda og fleire fylkeskommunar samarbeider om å få meir nynorsk i Den kulturelle skulesekken i ei heilt ny...

Voss herad er Årets nynorskkommune: – Det same som verdsmeister i nynorsk

Kulturdepartementet heidrar Voss herad for klar og tydeleg informasjon på nynorsk under koronakrisa. – OL-og VM-medaljer har me i bøtter...

MEST LESE

Språksjov-Linda vedgår: – Mange vil gjerne inn i skåpet mitt

Dette er det andre intervjuet i årets sommarserie. Mykje moro og mange bilete av den fargerike vossingen og sjefen for den populære...

Guri Vesaas får Storegutprisen under Litteraturdagane 2022

På Litteraturdagane i Vinje blir tidlegare redaktør i Det Norske Samlaget, Guri Vesaas, heidra med Storegutprisen. Ho får prisen spesielt for den...

Rekordtal for nynorskinnhald i Store norske leksikon

I over 100 år var Store norske leksikon (SNL) nesten berre på bokmål. Men etter at SNL og Nynorsk kultursentrum gjekk saman...

Miljøstøtte frå Vestland til Framtida Junior

Framtida Junior vil laga til miljøjournalistkurs for barn og unge fleire stader i Vestland no i haust, og gje ut ei miljøutgåve...