Heim Nyhende Vil sikre nynorsken i Grunnlova

Vil sikre nynorsken i Grunnlova

Liv Signe Navarsete (Sp) vil sikre jamstellingsvedtaket ved å gi det grunnlovstatus. 

– Me skriv Språkåret 2013, og det er 200 år sidan Ivar Aasen vart fødd. Språkstriden er ikkje så hard som før, men reaksjonane kjem massivt når nokon går til åtak på ordningar som sikrar det språklege mindretalet i Noreg. Det skjedde då Utdanningsdirektoratet i 2012 gjorde framlegg om ei kraftig svekking av krava til skriftleg opplæring i sidemål, skriv Navarsete i Firda. 

Allereie i 1885 gjorde Stortinget «jamstellingsvedtaket» som sidestilte nynorsk med bokmål.

– Høgre trugar denne jamstellinga med sitt nye program og vilje til å styra saman med Frp. Tida er inne for å sikra den norske språksituasjonen med grunnlovstatus. Dette er normalt i europeisk samanheng ved fleirspråklegheit, skriv Navarsete. 

Navarsete viser til at regjeringa gjorde eit balansert vedtak om ny læreplan i norsk, og sikra både sidemålsundervisninga og gode arbeidsvilkår for lærarane.

– Men i mellomtida hadde Høgre vedteke både å avskaffa obligatorisk sidemålsundervisning og å fjerna retten borgaren har til å få svar frå det offentlege på sitt språk. Den som trudde Høgre var kritisk til byråkaratar og byråkrati, må tru om att.

– Eg meiner sterkt og klårt at me som nasjon tek eit stort tap dersom me går vekk frå at skulen skal gje alle god kompetanse i bruk av båe språka, nynorsk og bokmål. Det er språkmisbruk å omtala obligatorisk opplæring i det mest sentrale av faga, norsk, som «tvang». Det er i alle fall ikkje meir tvang enn at alle har møteplikt når klokka ringjer, at alle et maten sin i storefri og at alle skal læra både lesing, skriving, historie og samfunnsfag. Det er nokre ting alle skal læra for at me kan halda fram å vera eit samfunn, seier Liv Signe Navarsete. 

– Eg kjem ikkje med dette framlegget fordi nynorsken som språk er truga. I mange av dei godt over 100 nynorskkommunane står språket sterkare enn på lenge og har no vorte sjølvsagt også i næringslivet. Men den delen av landet der nynorsk er førstespråk, har vorte meir geografisk konsentrert til vestlandsfylka, og nynorsk er meir under press i bokmålsdelane av landet, og diverre i somme politiske miljø, slår ho fast. 

 

NYNORSK INSPIRASJON

Språklova: Dette er dei viktige paragrafane for nynorskkommunane

Frå og med 1. januar 2022 er nynorsk og bokmål formelt jamstilte og likeverdige språk på alle samfunnsområde. Formålet med lova er...

Har kommunen din levert høyringssvar om ny opplæringslov?

Arbeidet med ny opplæringslov er svært viktig for nynorskelevane og nynorskkommunane. LNK oppmodar alle medlemskommunane sine om å setja tydelege krav til...

Nytt samarbeid skal styrka nynorsken i barnehagane

Pirion og Sunnfjord kulturskule har laga til ei digital kursrekkje som skal hjelpa til med å styrkja nynorskarbeidet i barnehagane.

Seks fine julebøker på nynorsk

Mange skular og barnehagar bruker adventstida til høgtlesing kvar dag. Her får du tips til fleire gode bøker på nynorsk med god...

Vil gi utviklingsstøtte til fleire nynorske produksjonar i Den kulturelle skulesekken

Kulturtanken, Seanse, Høgskulen i Volda og fleire fylkeskommunar samarbeider om å få meir nynorsk i Den kulturelle skulesekken i ei heilt ny...

Voss herad er Årets nynorskkommune: – Det same som verdsmeister i nynorsk

Kulturdepartementet heidrar Voss herad for klar og tydeleg informasjon på nynorsk under koronakrisa. – OL-og VM-medaljer har me i bøtter...

MEST LESE

Språksjov-Linda vedgår: – Mange vil gjerne inn i skåpet mitt

Dette er det andre intervjuet i årets sommarserie. Mykje moro og mange bilete av den fargerike vossingen og sjefen for den populære...

Guri Vesaas får Storegutprisen under Litteraturdagane 2022

På Litteraturdagane i Vinje blir tidlegare redaktør i Det Norske Samlaget, Guri Vesaas, heidra med Storegutprisen. Ho får prisen spesielt for den...

Rekordtal for nynorskinnhald i Store norske leksikon

I over 100 år var Store norske leksikon (SNL) nesten berre på bokmål. Men etter at SNL og Nynorsk kultursentrum gjekk saman...

Miljøstøtte frå Vestland til Framtida Junior

Framtida Junior vil laga til miljøjournalistkurs for barn og unge fleire stader i Vestland no i haust, og gje ut ei miljøutgåve...