Heim Innspel Ulven og nynorsken

Ulven og nynorsken

Kva har ulven og nynorsken til felles, spør du deg kanskje? Anten elskar ein han, eller så hatar ein han, eller så bryr ein seg ikkje om han så lenge han berre held seg langt unna.

Ulven får halde seg i ulvesona, og nynorsken får halde seg på Vestlandet. Det kan godt hende at ulven har vore her heilt sidan siste istid, og det kan godt hende at nynorsken har eit grunnlag som går langt tilbake i tid. Men på same måten som mennesket har fortrengt ulven og i nyare tid delvis måtte etablere han på nytt og opprette vernetiltak, kom dansken og fortrengde det nyare norske språket – spesielt i skrift – slik at det måtte innførast på nytt og vernast.
Dei som hatar ulven, argumenterer ofte med at han et altfor mange sauer. Samtidig har menneska alltid ete fleire sauer enn ulven eller bjørnen har gjort – men det pratar vi ikkje om. Menneska har truleg også ete fleire bjørnar enn bjørnar har ete menneske. Nynorsken har nok ikkje teke livet av nokon eller noko, men han får ofte skylda for at han drep motivasjonen til elevane.

Dei som ikkje likar ulven, meiner han burde vere «valfri», det vil seie at ein burde kunne jakte på han som ein vil, og gjerne utrydde han. Dei som ikkje likar nynorsken, meiner han burde vere valfri, slik at ein så fort som mogleg vil kunne «utrydde» han – i alle fall frå skolen.

Skogen og skolen – han er no «der ute» – ulven og også nynorsken. Ein kan jo gjerne vere imot ulv og nynorsk. Nokon likar mora, nokon likar dottera, og nokon likar ingen. Men naturen hadde nok vore fattigare utan ulven, og det språklege landskapet i Noreg hadde definitivt vore mykje fattigare utan nynorsken. Blir ein betre kjend med ulven, kan det hende ein byrjar å like han. Blir ein betre kjend med nynorsken, vil ein definitivt bli meir og meir glad i han. Ofte kan det vere greitt å oppsøkje det ein er redd for eller skeptisk til. Kva med å ta seg ein tur på bokhandelen og kjøpe seg ei bok om ulvar og ei bok på nynorsk? Gjennom ord blir verda stor, seier vi i målrørsla.

NYNORSK INSPIRASJON

Seks fine julebøker på nynorsk

Mange skular og barnehagar bruker adventstida til høgtlesing kvar dag. Her får du tips til fleire gode bøker på nynorsk med god...

Vil gi utviklingsstøtte til fleire nynorske produksjonar i Den kulturelle skulesekken

Kulturtanken, Seanse, Høgskulen i Volda og fleire fylkeskommunar samarbeider om å få meir nynorsk i Den kulturelle skulesekken i ei heilt ny...

Voss herad er Årets nynorskkommune: – Det same som verdsmeister i nynorsk

Kulturdepartementet heidrar Voss herad for klar og tydeleg informasjon på nynorsk under koronakrisa. – OL-og VM-medaljer har me i bøtter...

Fem bibliotek kan bli nynorskfyrtårn

På landsmøtet i Noregs Mållag i helga lanserer direktør i Nynorsk kultursentrum Per Magnus Finnanger Sandsmark ei ny satsing på nynorskformidling i...

Tips til digital litteraturformidling på nynorsk

Kreativiteten i den digitale litteraturformidlinga blømer i desse koronatider! Utlånet av digitale bøker har auka dramatisk etter at biblioteka stengde. Her har me samla fleire tips...
Foto: Colourbox

Her finn du digitale skuleressursar på nynorsk

Her får du hjelp til å finna digitale ressursar på nynorsk til bruk i skulen. Stengde skular og digital heimeskule viser kor viktig det...

MEST LESE

SV krev betre nynorskopplæring i lærarutdanningane

Fleire undersøkingar viser at lærarstudentar får altfor lite undervisning i nynorsk gjennom utdanninga si. No vil SV endra på dette.

Godt å møtast til festspel igjen

Festspelpublikummet i Ørsta og Volda fekk høyre og sjå programpostar med både Hallstein Bronskimlet, bibelspråk, konspirasjonsteoriar, frisk popmusikk og eksperimentell tango.

Tydde til sivil ulydnad etter manglande nynorsk i Heimevernet

Etter ni år med førespurnader om korrespondanse på nynorsk, rann begeret over for heimevernsoldat Erlend Trones (40). Då innkallinga...

Nynorsk litteraturpris til Tore Renberg: – Kan få lesarane i den nye tida til å elska litteratur

Tore Renberg får Nynorsk litteraturpris 2020 for romanen «Tollak til Ingeborg». – Det har vore forløysande for meg å...