Heim Innspel Ulven og nynorsken

Ulven og nynorsken

Kva har ulven og nynorsken til felles, spør du deg kanskje? Anten elskar ein han, eller så hatar ein han, eller så bryr ein seg ikkje om han så lenge han berre held seg langt unna.

Ulven får halde seg i ulvesona, og nynorsken får halde seg på Vestlandet. Det kan godt hende at ulven har vore her heilt sidan siste istid, og det kan godt hende at nynorsken har eit grunnlag som går langt tilbake i tid. Men på same måten som mennesket har fortrengt ulven og i nyare tid delvis måtte etablere han på nytt og opprette vernetiltak, kom dansken og fortrengde det nyare norske språket – spesielt i skrift – slik at det måtte innførast på nytt og vernast.
Dei som hatar ulven, argumenterer ofte med at han et altfor mange sauer. Samtidig har menneska alltid ete fleire sauer enn ulven eller bjørnen har gjort – men det pratar vi ikkje om. Menneska har truleg også ete fleire bjørnar enn bjørnar har ete menneske. Nynorsken har nok ikkje teke livet av nokon eller noko, men han får ofte skylda for at han drep motivasjonen til elevane.

Dei som ikkje likar ulven, meiner han burde vere «valfri», det vil seie at ein burde kunne jakte på han som ein vil, og gjerne utrydde han. Dei som ikkje likar nynorsken, meiner han burde vere valfri, slik at ein så fort som mogleg vil kunne «utrydde» han – i alle fall frå skolen.

Skogen og skolen – han er no «der ute» – ulven og også nynorsken. Ein kan jo gjerne vere imot ulv og nynorsk. Nokon likar mora, nokon likar dottera, og nokon likar ingen. Men naturen hadde nok vore fattigare utan ulven, og det språklege landskapet i Noreg hadde definitivt vore mykje fattigare utan nynorsken. Blir ein betre kjend med ulven, kan det hende ein byrjar å like han. Blir ein betre kjend med nynorsken, vil ein definitivt bli meir og meir glad i han. Ofte kan det vere greitt å oppsøkje det ein er redd for eller skeptisk til. Kva med å ta seg ein tur på bokhandelen og kjøpe seg ei bok om ulvar og ei bok på nynorsk? Gjennom ord blir verda stor, seier vi i målrørsla.

NYNORSK INSPIRASJON

Har kommunen din levert høyringssvar om ny opplæringslov?

Arbeidet med ny opplæringslov er svært viktig for nynorskelevane og nynorskkommunane. LNK oppmodar alle medlemskommunane sine om å setja tydelege krav til...

Nytt samarbeid skal styrka nynorsken i barnehagane

Pirion og Sunnfjord kulturskule har laga til ei digital kursrekkje som skal hjelpa til med å styrkja nynorskarbeidet i barnehagane.

Seks fine julebøker på nynorsk

Mange skular og barnehagar bruker adventstida til høgtlesing kvar dag. Her får du tips til fleire gode bøker på nynorsk med god...

Vil gi utviklingsstøtte til fleire nynorske produksjonar i Den kulturelle skulesekken

Kulturtanken, Seanse, Høgskulen i Volda og fleire fylkeskommunar samarbeider om å få meir nynorsk i Den kulturelle skulesekken i ei heilt ny...

Voss herad er Årets nynorskkommune: – Det same som verdsmeister i nynorsk

Kulturdepartementet heidrar Voss herad for klar og tydeleg informasjon på nynorsk under koronakrisa. – OL-og VM-medaljer har me i bøtter...

Fem bibliotek kan bli nynorskfyrtårn

På landsmøtet i Noregs Mållag i helga lanserer direktør i Nynorsk kultursentrum Per Magnus Finnanger Sandsmark ei ny satsing på nynorskformidling i...

MEST LESE

Opplæringslova må sikre likeverdig digital skulekvardag

Nynorskelevane har i dag ein digital skulekvardag som er heilt dominert av skjermtekstar på bokmål. Ei kraftig kursendring må til for å...

Brageprisen til Erlend Skjetne og Jon Fosse

Forfattar Erlend Skjetne får Brageprisen for den første ungdomsboka si, «Eit anna blikk». Brageprisvinneren fortel historia med unge Anwars...

Har kommunen din levert høyringssvar om ny opplæringslov?

Arbeidet med ny opplæringslov er svært viktig for nynorskelevane og nynorskkommunane. LNK oppmodar alle medlemskommunane sine om å setja tydelege krav til...

NRK Super får reaksjonar for BlimE!-satsing utan nynorsk

Då lærar Hilde Boksasp Lerum bad NRK om å få undervisingsopplegget til BlimE!-aksjonen på nynorsk fekk ho beskjed om å sende dei...