Heim Innspel Ulven og nynorsken

Ulven og nynorsken

Kva har ulven og nynorsken til felles, spør du deg kanskje? Anten elskar ein han, eller så hatar ein han, eller så bryr ein seg ikkje om han så lenge han berre held seg langt unna.

Ulven får halde seg i ulvesona, og nynorsken får halde seg på Vestlandet. Det kan godt hende at ulven har vore her heilt sidan siste istid, og det kan godt hende at nynorsken har eit grunnlag som går langt tilbake i tid. Men på same måten som mennesket har fortrengt ulven og i nyare tid delvis måtte etablere han på nytt og opprette vernetiltak, kom dansken og fortrengde det nyare norske språket – spesielt i skrift – slik at det måtte innførast på nytt og vernast.
Dei som hatar ulven, argumenterer ofte med at han et altfor mange sauer. Samtidig har menneska alltid ete fleire sauer enn ulven eller bjørnen har gjort – men det pratar vi ikkje om. Menneska har truleg også ete fleire bjørnar enn bjørnar har ete menneske. Nynorsken har nok ikkje teke livet av nokon eller noko, men han får ofte skylda for at han drep motivasjonen til elevane.

Dei som ikkje likar ulven, meiner han burde vere «valfri», det vil seie at ein burde kunne jakte på han som ein vil, og gjerne utrydde han. Dei som ikkje likar nynorsken, meiner han burde vere valfri, slik at ein så fort som mogleg vil kunne «utrydde» han – i alle fall frå skolen.

Skogen og skolen – han er no «der ute» – ulven og også nynorsken. Ein kan jo gjerne vere imot ulv og nynorsk. Nokon likar mora, nokon likar dottera, og nokon likar ingen. Men naturen hadde nok vore fattigare utan ulven, og det språklege landskapet i Noreg hadde definitivt vore mykje fattigare utan nynorsken. Blir ein betre kjend med ulven, kan det hende ein byrjar å like han. Blir ein betre kjend med nynorsken, vil ein definitivt bli meir og meir glad i han. Ofte kan det vere greitt å oppsøkje det ein er redd for eller skeptisk til. Kva med å ta seg ein tur på bokhandelen og kjøpe seg ei bok om ulvar og ei bok på nynorsk? Gjennom ord blir verda stor, seier vi i målrørsla.

NYNORSK INSPIRASJON

Kurstilbod for skular og barnehagar

Arbeidet for å styrkja språkopplæringa i det offentlege er ei prioritert oppgåve for Landssamanslutninga av nynorskkommunar (LNK). Kursa våre blir administrerte og gjennomførte av Fretland...

Språklova: Dette er dei viktige paragrafane for nynorskkommunane

Frå og med 1. januar 2022 er nynorsk og bokmål formelt jamstilte og likeverdige språk på alle samfunnsområde. Formålet med lova er...

Har kommunen din levert høyringssvar om ny opplæringslov?

Arbeidet med ny opplæringslov er svært viktig for nynorskelevane og nynorskkommunane. LNK oppmodar alle medlemskommunane sine om å setja tydelege krav til...

Nytt samarbeid skal styrka nynorsken i barnehagane

Pirion og Sunnfjord kulturskule har laga til ei digital kursrekkje som skal hjelpa til med å styrkja nynorskarbeidet i barnehagane.

Seks fine julebøker på nynorsk

Mange skular og barnehagar bruker adventstida til høgtlesing kvar dag. Her får du tips til fleire gode bøker på nynorsk med god...

Vil gi utviklingsstøtte til fleire nynorske produksjonar i Den kulturelle skulesekken

Kulturtanken, Seanse, Høgskulen i Volda og fleire fylkeskommunar samarbeider om å få meir nynorsk i Den kulturelle skulesekken i ei heilt ny...

MEST LESE

Kan nokon snart skru av internett?

Internett har tatt kontroll over norske klasserom. Vi må endre den digitale skulekvardagen. Internett har kome for å bli. Det opnar verda og både spreier...

Høgre vil svekkje nynorsken for å styrkje ungdomsskulen

– Ungdomsskulereforma til Høgre er eit dårleg skjult åtak på nynorsken, seier leiar i Noregs Mållag, Peder Lofnes Hauge. Høgre vil fjerne karakteren i skriftleg...

Jorid Lekve Eide blir ny arenaleiar ved Haugesenteret

Jorid Lekve Eide er tilsett som ny arenaleiar ved Haugesenteret i Ulvik. Ho tek over etter Geir Netland som etter 10 år i stillinga...

Aina Basso er årets festivalforfattar på Falturiltu

Aina Basso har turnert landet rundt med spennande formidlingar og til hausten vil Falturiltu løfta fram heile forfattarskapen hennar under årets tema: FAKTISK og...