Heim Innspel Ulven og nynorsken

Ulven og nynorsken

Kva har ulven og nynorsken til felles, spør du deg kanskje? Anten elskar ein han, eller så hatar ein han, eller så bryr ein seg ikkje om han så lenge han berre held seg langt unna.

Ulven får halde seg i ulvesona, og nynorsken får halde seg på Vestlandet. Det kan godt hende at ulven har vore her heilt sidan siste istid, og det kan godt hende at nynorsken har eit grunnlag som går langt tilbake i tid. Men på same måten som mennesket har fortrengt ulven og i nyare tid delvis måtte etablere han på nytt og opprette vernetiltak, kom dansken og fortrengde det nyare norske språket – spesielt i skrift – slik at det måtte innførast på nytt og vernast.
Dei som hatar ulven, argumenterer ofte med at han et altfor mange sauer. Samtidig har menneska alltid ete fleire sauer enn ulven eller bjørnen har gjort – men det pratar vi ikkje om. Menneska har truleg også ete fleire bjørnar enn bjørnar har ete menneske. Nynorsken har nok ikkje teke livet av nokon eller noko, men han får ofte skylda for at han drep motivasjonen til elevane.

Dei som ikkje likar ulven, meiner han burde vere «valfri», det vil seie at ein burde kunne jakte på han som ein vil, og gjerne utrydde han. Dei som ikkje likar nynorsken, meiner han burde vere valfri, slik at ein så fort som mogleg vil kunne «utrydde» han – i alle fall frå skolen.

Skogen og skolen – han er no «der ute» – ulven og også nynorsken. Ein kan jo gjerne vere imot ulv og nynorsk. Nokon likar mora, nokon likar dottera, og nokon likar ingen. Men naturen hadde nok vore fattigare utan ulven, og det språklege landskapet i Noreg hadde definitivt vore mykje fattigare utan nynorsken. Blir ein betre kjend med ulven, kan det hende ein byrjar å like han. Blir ein betre kjend med nynorsken, vil ein definitivt bli meir og meir glad i han. Ofte kan det vere greitt å oppsøkje det ein er redd for eller skeptisk til. Kva med å ta seg ein tur på bokhandelen og kjøpe seg ei bok om ulvar og ei bok på nynorsk? Gjennom ord blir verda stor, seier vi i målrørsla.

NYNORSK INSPIRASJON

Tilbyr digitalt språkkurs for kommunetilsette

Øygarden kommune har utarbeidd eit digitalt språkkurs som handlar om grunnleggjande nynorsk grammatikk og oppgåver undervegs. Kurset er lagt inn i KS Læring. Deltakarane vert...

Klar med nynorskkurs for lærarar

Kurset er laga for at lærarar som skal bruka nynorsk og undervisa i nynorsk skal bli trygge nynorskbrukarar. På oppdrag frå Bergen kommune har Nynorskkommunane...

Kurstilbod for skular og barnehagar

Arbeidet for å styrkja språkopplæringa i det offentlege er ei prioritert oppgåve for Landssamanslutninga av nynorskkommunar (LNK). Kursa våre blir administrerte og gjennomførte av Fretland...

Språklova: Dette er dei viktige paragrafane for nynorskkommunane

Frå og med 1. januar 2022 er nynorsk og bokmål formelt jamstilte og likeverdige språk på alle samfunnsområde. Formålet med lova er...

Har kommunen din levert høyringssvar om ny opplæringslov?

Arbeidet med ny opplæringslov er svært viktig for nynorskelevane og nynorskkommunane. LNK oppmodar alle medlemskommunane sine om å setja tydelege krav til...

Nytt samarbeid skal styrka nynorsken i barnehagane

Pirion og Sunnfjord kulturskule har laga til ei digital kursrekkje som skal hjelpa til med å styrkja nynorskarbeidet i barnehagane.

MEST LESE

Undersøking: Journalistar med nynorskkompetanse er mangelvare

I ei undersøking om «Nynorsk i avisene» kjem det fram at aviser som bruker begge skriftspråk er positive til meir nynorsk. Samtidig har redaktørane...

Norsk Målungdom har valt ny leiar

Sebastian Vinsent Natvik frå Alver kommune i Vestland er valt som ny leiar for Målungdommen. – Eg er veldig takksam for tilliten til landsmøtet, og...

Harselerer og hyller nynorsken i ny musikal

Are Kalvø og Ingrid Bjørnov har laga musikal inspirert av nynorsk (spynorsk) (m)ordliste og Ivar Aasen. 13. april har det satiriske stykket premiere på...

Norsk Barneblad – i takt med tida sidan 1887 – og truleg eldst i verda

Norsk Barneblad er truleg det eldste eksisterande bladet i verda for barn. Det har kome ut utan stans sidan 1887 og lever i beste...