Viss ungdom kan få velje vekk ei av dei to målformene våre, er det som om dei fekk velje vekk ein del av kulturarven vår, seier Vidar Høviskeland i denne pressemeldinga:
Ny runde med omdømmeskule
No er det snart klart for Omdømmeskolen att. I desse dagar blir kommunane bedne om å melde si interesse.
Årsmelding 2005–2006
INNLEIING
Det har skjedd mykje interessant i nynorskverda dei to siste åra. Den raudgrøne regjeringa stod fram med klåre haldningar til norsk språk i Soria Moria-erklæringa.og dei har konkretisert ein del av visjonane i statsbudsjetta
for 2006 og 2007. Eit digitalt leksikon på nynorsk er umåteleg viktig for nynorskelevar og andre nynorskbrukarar. Tiltaket har vore prioritert på topp både av LNK og dei andre nynorskorganisasjonane i fleire år, og endeleg har det kome ei opningsløyving på statsbudsjettet. Det er enno noko uklart kva som skjer på dette området, og kor lang tid det vil gå før produksjonen av leksikondelen kan starta opp. Dette bør vera ei prioritert oppgåve for nynorskrørsla også i åra som kjem.
Utdanningsdirektoratet har teke initiativet til Forum for nynorsk i skolen. Forumet er sett saman av folk frå direktoratet og frå fleire nynorskorganisasjonar, mellom anna LNK. Forumet skal gi råd og samarbeida om tiltak som kan gi alle elevar meir lesetrening, som kan sikra at læringsressursar kjem ut på same tid og til same pris både på nynorsk og bokmål, og som kan betra opplæringa i nynorsk som hovudmål og som skriftleg sidemål. I 2007 har arbeidet mellom anna resultert i ein strategiplan for nynorsk i opplæringa.
Utdanningsdirektoratet har òg engasjert seg sterkt i ei sak som er viktig for mange nynorskkommunar: opplæringsspråk for vaksne innvandrarar. Det offentlege Noreg er den desidert største språkprodusenten i landet og såleis ein viktig språkpåverkar. Det offentlege påverkar språket ikkje berre ut frå dei ufatteleg store tekstmengdene som vert produserte kvar dag: Offentleg språk fargar måten vi skriv på, måten vi oppfattar tekst på, og snik seg inn i vårt eige daglegspråk om vi vil eller ikkje. Også derfor er det viktig at kommunane og staten har ei medviten haldning til språk og språkkunnige medarbeidarar. I 2006 henta Nynorsk kultursentrum og LNK inn ein del opplysningar om korleis kommunar og fylkeskommunar oppfattar at staten praktiserer mållova, og korleis kommunane sjølve forvaltar sine språklege pund.
Spørjeundersøkinga viste at svært mange kommunar definerer seg som nynorskkommunar ut frå at dei har gjort vedtak som krev at staten skal bruka nynorsk når dei vender seg til kommunen. Mange har ikkje gjort eksplisitte vedtak om at nynorsk skal vera administrasjonsspråk. Fleire av dei som ikkje har gjort slike vedtak, har likevel med i overordna planverktøy at dei skal vera nynorskkommunar.
I 2006 fekk Noreg utkast til ei kulturlov. Lova skal tydeleggjera det offentlege sitt ansvar på kulturfeltet. Regjeringa har argumentert med at ei kulturlov vil vera tenleg for å synleggjera den viktige rolla kulturen
har i samfunnet, og gi det kulturpolitiske feltet yngd og status. Lova er i skrivande stund ikkje vedteken, men kan lett verta så generell at ho i praksis berre signaliserer god vilje. Eit krav frå språkrørsla må vera at lova er tydeleg på at heile grunnlaget for norsk kulturpolitikk kviler på at språket norsk er sett saman av formene nynorsk og bokmål – og at desse formene er likestilte. LNK har ved fleire høve retta lyset mot dei teknologiske
nyvinningane som har endra, eller kjem til å endra, måten vi brukar språket vårt på. Det var ikkje mange som snakka om e-post, blogging, SMS og breibandportalar for femten år sidan.
Samstundes som nynorsk språk vinn fram på stadig nye kulturelle og kommersielle område, har det skjedd ei polarisering av haldningane til språket. Fleire i næringslivet ser den marknadsmakta som ein firedel av Kommune-Noreg og 600 000–700 000 språkbrukarar representerer, og tilpassar produkt og marknadsføring til dette. Samstundes har vi sett at nokre politiske miljø og prestisjetunge læringsinstitusjonar – som til dømes Universitetet i Oslo – gong etter gong viser fram kunnskapsløyse og haldningar som grensar til nynorskfobi.
I meldingsåra gjennomførde Noregs Mållag ein prisverdig underskriftskampanje for å fjerna yrkesforbodet som gjeld for nynorskbrukande journalistar i Dagbladet og i VG. Kampanjen fekk brei støtte. Når språkformene våre er jamstilte: Er det journalisten eller styret i avisa som avgjer kva språkform som skal brukast? Handlar det om redaksjonell profil eller om individuelle språklege rettar?
Språket er ein viktig del av identitets- og nasjonsbygginga i Noreg. Dersom dei to målformene våre får høve til å utvikla seg side om side og på like vilkår, har vi lagt grunnlaget for ein språkleg dynamikk som kan skapa kulturell vekst og sjølvkjensle i heile landet. Dersom språk vert redusert til eit reint praktisk kommunikasjonshjelpemiddel, har vi gitt slepp på ein viktig del av vår eigen identitet og kultur.
LANDSTINGET 2007 – ÅRSMELDING
1. Arbeid overfor medlemene våre
Språkopplæring
I handlingsprogrammet for meldingsåra heiter det at LNK skal arbeida for å styrkja språkopplæringa i kommunar og stat, utvikla eit nytt ”På saklista”- kurshefte og vurdera ei omlegging av kursverksemda. I 2006 vart det laga eit nytt kurshefte som kom ut på Fagbokforlaget. Forfattar er Jan Olav Fretland frå HISF. Atle Vik i Kommuna Kompetanse har skrive eitt kapittel.
Våren 2006 vart det halde kurs for kurshaldarar i Oslo. Kulturdepartementet sa nei til å støtta tiltaket, men ei løyving frå Fagforbundet sikra marknadsføring og gjennomføring av kurset. LNK har seinare formalisert eit samarbeid med Høgskulen i Sogn og Fjordane. Høgskulen har no formelt og praktisk ansvar for gjennomføring og kvalitetssikring av alle ”På saklista”- kursa våre. Denne ordninga skal evaluerast i 2010. Det ligg føringar, både i Soria Moria-erklæringa, mållovsmeldinga og i ”Norsk i hundre” om at staten, mellom anna ut frå demokratiomsyn, vil ta opp att satsinga på ein ”klårt språk”-politikk. LNK gjekk i 2006 inn i eit samarbeid med Høgskulen i Sogn og Fjordane, og kan no tilby kurs i ”klårt språk”. HISF er fagleg ansvarleg for kursa, som høver godt for tilsette i stat og kommunar.
Syn samanheng mellom språk, identitet, kultur ogsamfunnsutvikling
I handlingsprogrammet heiter det at LNK skal arbeida for å setja språkspørsmål og språkpolitikk inn i ein vidare kulturell samanheng og syna samanhengar mellom språk, identitet, kultur og samfunnsutvikling. Dette prinsippet ligg som ein raud tråd i mykje av det arbeidet LNK no gjer. Temaet for Landstinget 2005 var kulturbasert næringsutvikling, tema for Nordsjøkonferansen i april 2006 var kommunal informasjon og merkevarebygging, og på Landstinget 2007 er hovudtema kulturbasert næringsutvikling, utviklingstrendar i eit distriktspolitisk perspektiv og reiseliv. Like eins har LNK-avisa hatt ei rekkje reportasjar og intervju der desse samanhengane har vore tema.
Nynorsk og ny teknologi
I handlingsprogrammet heiter det at LNK skal arbeida for at nynorsk får ein rettmessig plass innanfor IKT. LNK har i meldingsåra hatt eit nært og godt samarbeid med mellom anna ABC Startsida og Microsoft Norge. I løpet av 2007/2008 vil LNK og ABC Startsida gå ut med eit tilbod om regionvise dagskonferansar der tema mellom anna skal vera informasjonsteknologi i den kommunale kvardagen. LNK har ”kopla” terminologimiljøa i KS og UNIFOB ved UiB for å sikra at dei nye innkjøpsdatabasane som no vert utvikla for kommunane (GAR), kjem parallelt på nynorsk og bokmål.
LNK skal arbeida for å synleggjera kva konsekvensar nyare breibandteknologi kan ha for språkutviklinga. Dette arbeidet tok vi til med hausten 2004, med konferansen ”Breiband i Distrikts-Noreg”. På Nordsjøkonferansen
i april 2006 skulle statssekretær Steinulf Tungesvik innleia om den raudgrøne regjeringa sin politikk på dette området. Tungesvik måtte melda forfall, og vi fekk i staden ein statusgjennomgang av utbygginga fram til no, og kva tekniske moglegheiter teknologien opnar for.
Nynorsk for barn og unge
Etter at Landstinget vedtok at nynorsk for barn og unge skal ha prioritet, har LNK satsa mykje på utvikling av Pirion og Magasinett. LNK har i meldingsåra arbeidd fram ein avtale med Fagforbundet som sikrar at Pirion i dag kjem ut som stifta vedlegg til Fagbladet i 38 000 eks. åtte gonger i året. Avtalen er no reforhandla og gjeld fram til 2009. I tillegg har Pirion om lag 500 betalande abonnentar. Pirion har klart skifte av redaktør på ein god måte, men den usikre økonomien i stiftinga har gjort at styret har måtta velja ei relativt dyr driftsform. I ein periode har det vore vanskeleg å få kurshaldarar til Pirion-kursa – som i si tid var utgangspunktet for
bladet. Det har teke noko tid, men stiftinga kan no tilby nye Pirion-kurs att. Eit fleirtal i Utdanningskomiteen går inn for at Pirion skal inn på statsbudsjettet. Pirion er eit viktig tilbod til styrarar og andre tilsette i barnehagar, SFO og dei lågaste klassane i grunnskulen.
Som ein lekk i strategien for å styrkja arbeidet mot barn og unge har LNK utvikla samarbeidet med Magasinett vidare og presenterer kvart år dette nettidsskriftet som eit tilbod til elevar og lærarar i ungdomsskulen og i den vidaregåande skulen. Den store utfordringa for Magasinett er å få elevar og lærarar i grunnskulen og i den vidaregåande skulen til å ta i bruk tilbodet. Gjennom ”Strategiplan for nynorsk i skolen”, arbeidet i ”Forum for nynorsk i skolen” og gjennom eit nært samarbeid med Senter for nynorsk i opplæringa i Volda har styret i LNK no von om at det vert teke grep som gjer det lettare å nå desse målgruppene.
LNK har teikna kontrakt med Fagforbundet som sikra at vi kunne bruka midlar til marknadsføring og vidareutvikling av Magasinett i meldingsåra. Denne kontrakten er no reforhandla og gjeld fram til 2009. Eit fleirtal i Utdanningskomiteen har signalisert at dei ønskjer at Magasinett skal inn på statsbudsjettet. Magasinett er framleis det einaste ungdomstidsskriftet på Internett som er redigert på nynorsk. Tidsskriftet har mange skarpe pennar og kjappe tastatur, og bør vera eit særs godt og relevant tilbod til lærarar og elevar som slit med dårleg motivasjon i norskfaget.
Målbruksplanar
På grunnlag av meldingar som har kome inn frå medlemene dei siste åra, har LNK gått ut frå at om lag 35 kommunar har laga sin eigen målbruksplan, dei fleste tufta på den malen LNK har laga og lagt ut på www.
LNK.no På direkte spørsmål i spørjeundersøkinga i 2006 svarar berre 15 kommunar at dei har slike planar. Det kan såleis sjå ut som om fleire av dei kommunane som faktisk har laga målbruksplanar, ikkje brukar dei – og i nokre tilfelle ikkje er klår over at dei finst! Etter kommunevalet i 2007 vil LNK gå gjennom den malen som alt er laga, og eventuelt justera han, og så oppmoda medlemene om å gjera vedtak om eigne målbruksplanar.
Verkeområde for mållova
Styret i LNK har ved fleire høve drøfta verkeområde for mållova – ikkje minst på bakgrunn av at nye organisasjons- og selskapsformer vert tekne i bruk i offentleg sektor. Det er ei utfordring at både kommunane og staten ofte organiserer arbeidet sitt på andre måtar enn tidlegare. Både interkommunalt samarbeid og kommunale selskap kan lett bera i seg språkpolitiske utfordringar, og slik er det òg i dei nye statlege underbruka. Ikkje alle desse vert automatisk fanga opp av mållova. Spørjeundersøkinga som LNK og Nynorsk kultursentrum gjennomførde i 2006, fortel oss at 35 % av kommunane ikkje er nøgde med korleis staten praktiserer mållova. Mållova har vore og er ein særs viktig kulturpolitisk reiskap. Men lova fangar i dag ikkje opp ein del sentrale kulturpolitiske prosessar som har endra samfunnet vårt sterkt dei siste åra.
LNK har ved fleire høve kome med innspel til Kulturdepartementet om dette – seinast i samband med rullering av forskrifta til mållova i 2006. Formuleringar som ligg i mållovsmeldinga, i ”Norsk i hundre” og i fleire presiserande skriv frå Kulturdepartementet til statsetatar, tyder på at regjeringa ser utviklinga og ønskjer å ta aktive styringsgrep. LNK bør også her vera vaktbikkje og pådrivar for at dei politiske signala vert tekne på alvor.
LNK vil òg arbeida for at krav til målform vert teke med i kontraktane/konsesjonsvilkåra ved utsetjing og
privatisering av kommunale oppgåver.
2. Arbeid mot sentrale styremakter og andre samarbeidspartar
LNK har ved fleire høve dei siste åra etterlyst ein overordna norsk språkpolitikk. I meldingsåra la regjeringspartia fram sitt manifest ”Soria Moria”, med klåre språkpolitiske føringar, regjeringa har lagt fram ei relativt offensiv mållovsmelding, og hovudinnhaldet i Språkrådet sin strategirapport ”Norsk i hundre” er i tråd med synspunkt LNK har kome med tidlegare. Oppbygginga av det nye Språkrådet er godt i gang, og LNK har i meldingsåra hatt god kontakt med rådet. Samstundes har nynorskorganisasjonane, gjennom arbeidet i Nynorsk Forum, formulert eit eige samla språkpolitisk manifest: ”Politikk for nynorsk”, som er lagt ved papira til landstinget. Det at nynorskorganisasjonane no står samla om ein felles språkpolitikk, er særs viktig og truleg historisk.
Språk og kommuneøkonomi
I arbeidsprogrammet til LNK står det at organisasjonen skal arbeida for at rammeoverføringane til kommunane og føringane for desse ikkje gjer språk og språkspørsmål til ein salderingspost i ein stram kommuneøkonomi. Vidare skal organisasjonen arbeida for at kommunane ikkje skal ha meirkostnader av di dei har valt nynorsk som administrasjonsspråk eller av di dei har språkdelte parallellklassar/grupper i grunnskulen.
Kommune-Noreg har fått eit tydeleg økonomisk lyft dei siste åra. For første gong på åtte år kom det i løpet av budsjetthausten 2005 ikkje ei einaste utmelding frå LNK. Hausten 2006 kom det to utmeldingar, men
begge desse er alt trekte attende. Slike utmeldingar plar, utan unnatak, vera grunngitt med dårleg kommuneøkonomi. Tendensen er no at kommunar som har meldt seg ut i løpet av dei siste åra, melder segminn att. LNK hadde ved årsskiftet 2006/2007 sju fleire medlemskommunar enn ved sist landsting.
Læremiddelsituasjonen
I handlingsprogrammet heiter det at LNK skal arbeida for at ein mykje større del av materiell til bruk i kommunesektoren skal liggja føre på nynorsk. Skule og barnehage er prioriterte sektorar for LNK.
Det er i meldingsåra etablert eit formalisert samarbeid med Utdanningsdirektoratet der mellom anna spørsmål om læremateriell skal drøftast. Ein strategiplan som drøftar denne tematikken, vart lagd fram våren 2007.
LNK er representert i ”Forum for nynorsk i opplæringa” som vart etablert i 2005. Forumet har vore ein viktig premissleverandør for LNK på dette politiske området. LNK har òg hatt eit tredje kontaktpunkt med Utdanningsdirektoratet: eit forum som skal drøfta læremateriellstoda for vaksne innvandrarar i nynorskkommunar. I meldingsåra har det vore stort trykk frå medlemene våre på å få til betre og meir materiell på nynorsk for
denne målgruppa. LNK-landstinget 2005 vedtok ei fråsegn om språkleg integrering av innvandrarar. Meir enn 2000 vaksne framandspråklege får i dag norskopplæringa si på bokmål – i nynorskkommunar. Den opplagde grunnen til dette er mangel på læreverk. På nynorsk finst ei prøveutgåve av læreverket «Ny i Noreg» frå tidleg 1990-tal. Det finst ingen ordbøker, ingen lydbøker, ingen arbeidsbøker, ingen lesebøker osb. Utanom det nettbaserte læreverket «Nynorsk pluss» finst det mest ingen ting på nynorsk. Lærarar som underviser vaksne innvandrarar i nynorskkommunar, fortel at det er vanskeleg å gi tilfredsstillande norskopplæring på nynorsk utan dei læremidla som trengst. I 2005 sette Utdanningsdirektoratet ned ei gruppe som skulle arbeida med desse problemstillingane. Styreleiar representerte LNK i denne gruppa. Hausten 2006 vart det lyst ut ei støtteordning for tilrettelegging av læremiddel for framandspråklege – på nynorsk.
LNK har arbeidd for innføring av språkdelte lærebøker i vidaregåande skular. I meldingsåra er LNK sitt syn på språkdelte lærebøker/middel grundig presentert for Utdanningsdirektoratet og for dei andre nynorskorganisasjonane. LNK fekk diverre ikkje gjennomslag for å ta med dette synspunktet i ”Politikk for nynorsk”. Samarbeid med kommunale organisasjonar LNK har hatt som mål å styrkja samarbeidet med dei kommunale organisasjonane – både på arbeidsgivar- og arbeidstakarsida. Fagforbundet er frå 2007 ein av hovudsamarbeidspartnarane våre, og vi har eit særs godt samarbeid med den politiske leiinga i forbundet. I meldingsåra har me òg hatt god kontakt med UNIO og Norsk Tjenestemannslag (NTL).
Adm. dir. i KS, Olav Ulleren, var innleiar på LNK-landstinget i 2005. Det var då semje om å føra samarbeidet om kulturbasert næringsutvikling vidare, men dette har det ikkje kome noko meir utav til no. Hausten 2005 samarbeidde LNK med KS om nynorskversjon av eit elektronisk innkjøpsregister for kommunar (GAR).
Kurs og konferansar
LNK arrangerer kvart år fagsamlingar og fellestilskipingar for medlemene og andre om aktuelle tema for å spreia informasjon og å skapa positive haldningar. Slike kurs og konferansar vert ofte arrangerte saman med andre aktørar. Landstinget 2005 fungerte godt og hadde rekordstor påmelding, men konferansen ”Kven styrer språket” i 2005 måtte avlysast på grunn av for låg interesse.
Nordsjøkonferansen 2006, som vart arrangert saman med Kommunalbanken, hadde kommunalt informasjonsarbeid som hovudtema. Sosialt og fagleg fungerte konferansen godt, men konferanselokala om bord på Fjord-Norway var for dårlege. Kommunalbanken og LNK er samde om å halda oppe tradisjonen med Nordsjø-konferansar annakvart år, men ramma rundt konferansane kjem truleg til å verta endra noko. I 2006 gjekk LNK inn i eit samarbeid med Landslaget for lokalaviser om m.a. fleire kurs for journalistar om kommunaljournalistikk og kunnnskapspåfyll om korleis lokaladministrasjonen fungerer. Dette kursopplegget skal vera ferdig i god tid før kommunevalet 2007.
LNK representerer kommunar med om lag ein halv million innbyggjarar og om lag 100 000 offentleg tilsette. Medlemsmassen representerer ei formidabel marknadsmakt. Dette ligg i botnen av LNK sin argumentasjon, i møte med staten, andre organisasjonar og med private leverandørar. Det ligg føringar, både i Soria Moria-erklæringa, mållovsmeldinga og i ”Norsk i hundre” om at staten, mellom anna ut frå demokratiomsyn, tek opp att satsinga
på ein ”klårt språk”-politikk. LNK gjekk i 2006 inn i eit samarbeid med Høgskulen i Sogn og Fjordane, og kan no tilby kurs i ”klårt språk”. HISF er fagleg ansvarleg for kursa, som høver godt for tilsette i stat og kommunar.
LNK har hatt som mål å styrkja samarbeidet med dei kommunale organisasjonane – både på arbeidsgivar- og arbeidstakarsida. Fagforbundet er no inne som ein av hovudsamarbeidspartnarane våre. I meldingsåra har vi òg hatt god kontakt med UNIO og Norsk Tjenestemannslag (NTL). Adm.dir. i KS, Olav Ulleren, var innleiar på LNK-landstinget i 2005. Det var då semje om å føra samarbeidet om kulturbasert næringsutvikling vidare, men dette har det ikkje kome noko meir utav til no. Hausten 2005 samarbeidde LNK med KS om nynorskversjon av eit kommunalt elektronisk innkjøpsregister (GAR).
LNK arrangerer kvart år fagsamlingar og fellestilskipingar for medlemene og andre om aktuelle tema for å spreia informasjon og å skapa positive haldningar Landstinget 2005 fungerte godt og hadde rekordstor påmelding, men konferansen ”Kven styrer språket” i 2005 måtte avlysast på grunn av for låg interesse. I 2006 gjekk LNK inn i eit samarbeid med Landslaget for lokalaviser om m.a. fleire kurs for journalistar om kommunaljournalistikk. Hausten 2006 vart rapporten om LNK i Europa frå 2004 følgd opp gjennom eit temanummer om EU i LNK-avisa.
3. Medlemskontakt og informasjon
LNK-avisa er nok framleis den viktigaste kontaktkanalen mellom LNK og medlemene, sjølv om nettstaden www.LNK.no òg får mange treff. Avisa er no inne i den femte årgangen, kjem ut seks gonger i året og vert send direkte til alle kommunestyrerepresentantar og etatsleiarar i medlemskommunane. I tillegg vert bladet sendt til alle skular, barnehagar og bibliotek i ”vårt” område, til forskingsinstitusjonar, aviser og tidsskrift og til alle stortingsrepresentantar. I tillegg til å informera om kva organisasjonen steller med, skal avisa synleggjera medlemene i Landssamanslutninga. Avisa har funne ei god form som kan utviklast vidare. Annonseinntektene har vore stabile, medan utgiftene i samband med produksjonen generelt har gått mykje opp.
Nettstaden www.LNK.no vert oppdatert kvar dag (ikkje i juli). Sidene vert brukte meir og meir og har no om lag 14 000 treff kvar månad. Det vert rutinemessig sendt ut pressemeldingar om alle tilskipingar, prinsipielle fråsegner og aktuelle saker som organisasjonen arbeider med. Desse opplysningane vert òg lagde ut på www.LNK.no. I 2005 vart drifta lagd om, og det vart teke i bruk nye tekniske løysingar for nettstaden, noko som gjer det lettare å vedlikehalda og oppdatera sidene. I handlingsprogrammet heiter det at LNK skal utvikla samarbeidet med lokalavisene vidare.
Administrasjonen prioriterer kvart år landsmøtet i Landslaget for lokalaviser – ein svært viktig møteplass. I tillegg er samarbeidsavtalen med Bladet Sunnhordland viktig for LNK. Dagleg leiar i LNK er med i styringsgruppa for prosjektet ”Me er med”, eit LLAprosjekt som skal sikra betre kommunaljournalistikk fram mot valet i 2007 – og som ein konsekvens av dette – høgare valdeltaking.
Pris for offentleg målbruk
Styret i LNK deler ut ein pris for god offentleg målbruk.
Prisen kan gå til ei offentleg verksemd som har arbeidd for å fremja nynorsk språk, men kan og givast til einskildpersonar som er markerte nynorskbrukarar i det offentlege rommet. Den første prisen vart delt ut i 1993. Prisen skal markera det positive haldningsskapande arbeidet som LNK ønskjer å driva.
Prisvinnarar til no er:
-Ullensvang herad
-Vågå reiselivslag
-Fylkesmannen i Rogaland
-Fjell kommune
-Sogn og Fjordane Idrettskrins
-Sunnhordland Interkommunale Miljøverk (SIM)
-Lotteritilsynet
-Arne Brimi
-Odd Nordstoga
ÅRSMELDING FOR LNK (2003-2004)
I INNLEIING
– Innleiing
II OPPFØLGING AV ARBEIDSPROGRAMMET
– Nynorsk for barn og unge
– Nynorskopplæring
– Nynorsk og data
– Språk, identitet, kultur og kommunal utvikling
– Medlemskontakt og informasjon
– Pris for offentleg målbruk
III FAKTA OM LNK
– Skipingsmøte og landsting
– Medlemstal
– Styret
– Økonomi
– Administrasjon
– Samarbeid
Nynorsk språk er under sterkt press for tida. Både frå statleg administrativt hald og frå politiske krinsar har det kome urovekkjande signal om lite kunnskap om og negative haldningar til norsk språk. Dette skjer samstundes som presset frå engelsk vert meir og meir tydeleg innafor område som forsking, eksportretta næringar og underhaldningsindustri.
Meldingsåra 2003 og 2004 har vore spennande og utfordrande for LNK. Me har vidareutvikla den prosjektorienterte arbeids- og organisasjonsforma som vart innført i år 2000. Denne måten å arbeida på har fungert bra, samstundes som han fører til lettare økonomistyring og ein meir fleksibel organisasjon.
Dei siste åra har medlemstalet i LNK vore stabilt med rundt 100 medlemer.
Det er framleis minst 25 kommunar og tre fylkeskommunar som ”burde vore” medlemer i LNK, men som ikkje er det. Den økonomiske stoda i Kommune-Noreg er dessverre slik at både nyrekruttering og det å halda på gamle medlemer etter kvart blir meir og meir utfordrande. Både rådmenn og politikarar leitar med lys og lykter etter budsjettpostar som ikkje er lovpålagde, for å sleppa å kutta meir enn høgst nødvendig i dei postane som er lovpålagde.
Tilskotet over statsbudsjettet har ikkje vorte auka i meldingsåra, trass i at styret ved fleire høve har dokumentert uløyste språkpolitiske oppgåver der staten bør kjenna eit medansvar.
Ut frå dette har styret arbeidd målretta for å gjera organisasjonen mindre avhengig av medlemskontingenten. Strategien har vore å skapa alliansar som kan arbeida saman med oss på dei ulike ansvarsområda våre. Me rettar ein stor takk til dei økonomiske samarbeidspartnarane våre som har gjort det mogleg å auka ambisjons- og aktivitetsnivået i LNK utan at det har ført til meirkostnader for medlemene våre.
Landssamanslutninga arbeider ut frå at språket er ein viktig del av identitets- og nasjonsbygginga i Noreg. Ideen er at dersom dei to målformene våre får høve til å utvikla seg side om side og på like vilkår, har me lagt grunnlaget for ein språkleg dynamikk som kan skapa kulturell vekst og sjølvkjensle i heile landet.
Eit alternativ syn er å rekna språk som eit reint praktisk kommunikasjonsmiddel – og mest berre det. Det kan sjå ut som om denne måten å tenkja på har vunne terreng dei siste åra.
II OPPFØLGING AV ARBEIDSPROGRAMMET
I arbeidsprogrammet heiter det at LNK skal arbeida for å få utvikla nynorsk bruksspråk innanfor alle sektorar. I handlingsprogrammet er arbeidet med nynorsk og IKT, nynorsk for barn og unge og det å visa samanhengar mellom språk, identitet, kultur og kommunal utvikling prioritert.
Nynorsk for barn og unge
LNK oppretta i 2001 stiftinga Pirion saman med Noregs Mållag. Stiftinga gjev ut bladet Pirion, ein fargeklatt av ei inspirasjonskjelde for tilsette i barnehagar, førskulelærarar og andre interesserte. Bladet kjem ut fire gonger i året. Hausten 2004 vart det semje mellom Fagforbundet og LNK om å prøva ut felles distribusjon av Pirion og Fagforbundet sitt fagblad til alle medlemer i forbundet sin oppvekstseksjon. Ordninga kjem truleg i gang i løpet av 2005 og fører til at Pirion får eit opplag på over 30 000. LNK har òg fått støtte frå Utdanningsforbundet til å utvikla Pirion vidare.
I meldingsåra har det elles vore ei rekkje Pirion-kurs rundt om i landet.
LNK er medstiftar i nettidsskriftet Magasinett og har i meldingsåra fått støtte frå Fagforbundet til å marknadsføra tilbodet for elevar og lærarar i ungdomsskulen og den vidaregåande skulen. LNK har òg fått støtte frå Utdanningsforbundet for å utvikla tidsskriftet vidare. LNK samarbeider elles nært med Norsk Barneblad og Bokklubben Blåmann mellom anna gjennom annonsering i LNK-avisa.
Nynorskopplæring
Informasjon og tilbod om kurset ”På saklista – nynorsk språk- og dokumentlære” vert sendt til medlemene ein gong i året. Heftet er gjeve ut i samarbeid med Fagbokforlaget.
Informasjon og tilbod om kurset ”På saklista – nynorsk språkbruk i statsforvaltninga” vert sendt ut annakvart år. Heftet er gjeve ut i samarbeid med Det Norske Samlaget.
LNK har til no hatt ein stab av kurshaldarar rundt om i landet. Me har fått gode tilbakemeldingar på både hefte, kurs og kurshaldarar, men altfor få gjer seg nytte av kursa. Det fører til at det vert vanskeleg å halda oppe motivasjonen og kontinuiteten hos kurshaldarane.
Styret ønskjer å bruka dei komande åra til å prøva ut ein ny modell, der kommune- og statstilsette får tilbod om ”På saklista”-kursa gjennom eit formalisert samarbeid med høgskulesystemet, både når det gjeld marknadsføring, og på kurshaldarsida. I 2005 er det meininga å gje ut ein ny og oppdatert versjon av ”kommune”-heftet.
Om lag 40 av medlemskommunane våre har no arbeidd fram/vedteke målbruksplanar. Dei fleste byggjer på malen som LNK sender ut, men oftast med lokale justeringar og tillegg. LNK oppmodar kvart år kommunane om at målbruksplanen, eller konklusjonane i målbruksplanen, vert arbeidde inn i kommuneplanen.
LNK har elles eit godt samarbeid med Kommuneforlaget om utarbeiding av nytt materiell for folkevaldopplæring på nynorsk.
Wigestrand Forlag i Stavanger gav hausten 2004 ut boka ”Norske landskap” i nært samarbeid med LNK.
Til toppen
Nynorsk og data
Nynorsk og data har vore eit hovudsatsings-område for LNK sidan år 2000. Etter kvart ser me resultata av dette. I november 2003 lanserte Microsoft Norge ein nynorskversjon av kontorstøttepakken Office og er no i gang med å omsetja sjølve operativsystemet Windows. Officepakken vart omsett til nynorsk av Nynodata i Bø. Det vert viktig frametter å følgja opp Microsoft Norge slik at norske kommunar blir gjorde kjende med at desse programma faktisk finst på nynorsk.
Gjennom ein samarbeidsavtale med Fagforbundet har LNK fått høve til å løyva midlar til omsetjing av programvarepakken ”Open Office”. Desse programma er baserte på open kjeldekode og er utvikla både for Linux og for Windows-miljø. Kommunane kan bruka desse programma gratis, og me ser at stadig fleire kommunar, særleg innafor skulesektoren, gjer seg nytte av denne løysinga.
I oktober 2004 arrangerte LNK konferansen ”Breiband i Distrikts-Noreg”, saman med Teleavisen. Konferansen samla om lag 250 deltakarar og er den største tilskipinga LNK har hatt til no. Allmenngjering av breibandteknologi i det offentlege og hos private vil truleg føra til at me kjem til å organisera arbeid og fritid på heilt andre måtar enn i dag. Datamaskinen og storskjermen vert den samlande underhaldnings- og kommunikasjonssentralen i heimen, og eit nytt og viktig språkdomene kjem til å veksa fram – eit domene der nynorsk og bokmål kjem til å vera under svært sterkt press frå verdsspråket engelsk.
På arbeidsområdet nynorsk og data står det mange utfordringar att:
Det har vore vanskeleg å få gjennomslag for å få utvikla ein seriøs kvalitetssikra nettbasert kunnskapsbase på nynorsk – eit nynorsk leksikon på Internett. I meldingsåra hadde LNK mellom anna møte med kommunalkomiteen på Stortinget (saman med Det Norske Samlaget) og kulturstatsråden om denne saka. LNK arbeider saman med Nynorsk Kultursentrum og Det Norske Samlaget for å realisera leksikonet, og styret ønskjer å leggja stor vekt på dette prosjektet i tida som kjem.
Me har enno ikkje fått gjennomslag for eit krav om at det må koma inn språklege føringar i forskriftene til ”Lov om offentlige anskaffelser”.
Til toppen
Språk, identitet, kultur og kommunal utvikling
I handlingsprogrammet står det at LNK skal synleggjera samanhengane mellom språk, kultur og identitet og lokal næringsutvikling.
Styret har følgt opp dette ved å gjera kulturbasert næringsutvikling til hovudtema for landstingkonferansen 2005 og ved å knyta neste landsting saman med Vågåseminaret i august 2007.
Vidare har styret valt å sjå samanhengar mellom språk, identitet og utvikling ved å knyta LNK opp mot den regionaliseringsdebatten som no går for fullt. Kommunestruktur, regionalisering, identitet og språk var hovudtema for konferansedelen av landstinget i 2003 og for ”Jupiter-konferansen” som LNK skipa til i mai 2004, saman med Kommunalbanken.
Styret har i meldingsåra dessutan arbeidd med nye verkeområde for mållova og for kva konsekvensar utforminga av den norske språkpolitikken fører med seg. Dette har mellom anna ført fram til LNK-konferansen ”Kven styrer språket” i mars 2005.
I meldingsåra har LNK kome med høyringsfråsegn til framlegget til ny biblioteklov, til Kvalitetsutvalet sitt arbeid, til kulturmeldinga og til bokbransjeavtalen.
Organisasjonen har òg engasjert seg i diskusjonen rundt endring av portotakstar for aviser og for meir og betre nynorsk undervisningsmateriell for framandspråklege.
Hausten 2004 la styret fram ein ny rapport om LNK i Europa. Rapporten dokumenterer andre språkorganisasjonar som arbeider med tilsvarande problemstillingar som LNK i sine respektive land.
Medlemskontakt og informasjon
Den første utgåva av LNK-avisa kom i mars 2002 og er no inne i fjerde årgangen. Avisa er nok framleis den viktigaste kontaktkanalen mellom LNK og medlemene, sjølv om nettstaden LNK-nytt.no vert besøkt meir og meir. Avisa kjem ut seks gonger i året og vert send direkte til alle kommunestyrerepresentantar og etatsleiarar i kommunen. I tillegg vert bladet sendt til alle skular, barnehagar og bibliotek i ”våre” område, til forskingsinstitusjonar, aviser og tidsskrift og til alle stortingsrepresentantar.
Nettstaden www.LNK-nytt.no vert oppdatert kvar dag (ikkje i juli). Nettstaden har i dag om lag x treff kvar månad.
Det vert rutinemessig sendt ut pressemeldingar om tilskipingar, prinsipielle fråsegner og aktuelle saker som organisasjonen arbeider med. Desse opplysningane vert òg lagde ut på www.LNK-nytt.no
Til toppen
Pris for offentleg målbruk
Styret i LNK deler ut ein pris for god offentleg målbruk. Prisen kan gå til ei offentleg verksemd som har arbeidd for å fremja nynorsk språk, men kan òg gjevast til einskildpersonar som er markerte nynorskbrukarar i det offentlege rommet. Den første prisen vart delt ut i 1993. Prisen skal markera det positive haldningsskapande arbeidet som LNK ønskjer å driva. Prisvinnarar til no er:
* Ullensvang herad
* Vågå reiselivslag
* Fylkesmannen i Rogaland
* Fjell kommune
* Sogn og Fjordane Idrettskrins
* Sunnhordland Interkommunale Miljøverk (SIM)
* Arne Brimi
* Lotteritilsynet
Til toppen
Skipingsmøte 1993
Landssamanslutninga av nynorskkommunar vart skipa på Bryne i 1993.
Landstinget 1995
Landstinget 1995 vart halde i Ullensvang herad 7. til 9. juni 1995. 42 medlemer var representerte. I alt var det 95 personar til stades.
Landstinget 1997
Landstinget 1997 vart halde i Ål 26.–28. mai 1997 og samla i alt 89 deltakarar. 49 medlemer var representerte.
Landstinget 1999
Landstinget 1999 vart halde i Førde 1. og 2. juni 1999. 84 deltakarar var til stades, og 44 medlemer var representerte.
Landstinget 2001
Landstinget 2001 vart halde på Bryne 7. og 8. juni 2001. 81 deltakarar var til stades, og 37 medlemer var representerte.
Landstinget 2003
Landstinget 2003 vart halde i Ivar Aasen-tunet i Hovdebygda 24. og 25. april. 101 deltakarar var til stades, og 41 medlemer var representerte.
Til toppen
Medlemstal
Per 1. februar 2005 hadde LNK 102 medlemer. Av desse er det:
– 92 kommunar
– 3 fylkeskommunar
– 7 interkommunale tiltak
Sidan sist landsting har tre kommunar meldt seg ut av landssamanslutninga, medan to har meldt seg inn. Kommunane grunngjev utmeldingane med skral kommuneøkonomi. Ved fleire høve har rådmannen administrativt meldt kommunen ut av LNK, medan kommunestyra etterpå har gjort politiske vedtak om å halda på medlemskapen.
I 2003 peika ein av medlemene på at regionråda i praksis har betalt dobbel kontingent – sidan både rådet og medlemene i rådet vart fakturerte. I 2004 endra derfor styret rutinane, slik at alle regionråd der ein eller fleire av medlemene er med i LNK, no får tilbod om gratis medlemskap i organisasjonen. Tilbodet gjeld om lag 20 regionråd, men berre fire av desse takka ja før 1. februar og er med i statistikken. Styreleiar og dagleg leiar har i meldingsåra vore på to rekrutteringsturar der dei presenterte LNK for 16 kommunar.
Medlemstalet viser ein svak nedgang av betalande medlemer. Rundt kvart årsskifte – når kommunane arbeider med budsjetta sine – får me fleire utmeldingar. Dei fleste av desse kjem ”på plass att” – når ein ser at utmeldinga ikkje fører til kortsiktige økonomiske innsparingar. Etter vedtektene i LNK får ei utmelding verknad først to fulle kalenderår etter at slik melding er komen inn til styret.
Styret
Styret har vore samansett slik:
– Leiar Jan Magne Dahle, Ørsta kommune/Møre og Romsdal fylke
– Nestleiar Astrid Myran Aarvik, Årdal kommune/Lærdal kommune
– Styremedlem Rune Øygard, Vågå kommune
– Styremedlem Øystein Strømme Rasmussen, Odda kommune
– Styremedlem Gunnar Siqveland, Hå kommune
– 1. vara Gunn Berit Gjerde, Hareid kommune
– 2. vara Velaug Veum, Sogn og Fjordane fylkeskommune
– 3. vara Oddvar Haugland, Vindafjord kommune
Styret har i perioden hatt sju møte og behandla 106 saker.
Styrehonorar er utbetalt med: kr 10 000 per år for styreleiar og kr 1 000 per møte for styremedlemer.
Til toppen
Økonomi
Rekneskapstala for 2003 og 2004 syner eit overskot på til saman kr 64 313. I 2003 vart det eit overskot på kr 21.313, medan rekneskapen for 2004 syner eit overskot på kr 39.036.
Dette har ført til at målet om ein eigenkapital på kr 200.000 no er nådd. Sidan omsetnaden i organisasjonen har auka monaleg dei siste åra, har styret vurdert det som naturleg å auka kravet til eigenkapital til kr 300.000, slik det går fram av handlingsprogrammet.
Statstilskotet har lege fast i perioden, med berre mindre justeringar.
Tilskot frå ulike økonomiske samarbeidspartnarar har auka monaleg i perioden og har i dag ein bruttoverdi på om lag 680.000 kvart år. Alle samarbeidsavtalar vart reforhandla i 2004 og gjeld ut 2006.
Økonomien til landssamanslutninga er tilfredsstillande, og likviditeten er bra. Driftsmodellen som styret har valt, gjer det lett å ha god kontroll med driftsutgiftene i organisasjonen.
Til toppen
Administrasjon
LNK held til i Pilestredet 8 i Oslo. Lokala leiger me hos Dag og Tid, som me òg har eit nært kontorteknisk samarbeid med. Me har elles eit godt kontorteknisk samarbeid med Nynorsk Pressekontor, som har kontor i same høgda.
Vidar Høviskeland har vore dagleg leiar i LNK sidan 1. januar 1998. Høviskeland arbeider delar av tida frå kontoret sitt på Tysnes. Styret har ved fleire høve evaluert denne ordninga og konkludert med at ho har fungert bra. Høviskeland er frikjøpt tilsvarande om lag 10 % stilling i samband med politiske verv i heimkommunen.
Berre dagleg leiar er fast tilsett i LNK, medan storparten av dei nye tiltaka, ekstraordinære arbeidsoppgåver og drifta elles er prosjektorganisert. Styret vurderer heile tida om dette er den beste organisasjonsforma, og har fram til no konkludert med at modellen skal førast vidare.
I meldingsåra har Berit Krogh, Elna Rivedal, Åsne Oftedal Holte, Gerhard Stoltz, Aud Marit Hauge, Einar Schibevaag, Jan Olav Fretland, Atle Faye og Nils-Erik Girard Lomheim vore med som prosjektmedarbeidarar.
Varden revisjonskontor har vore revisor.
Til toppen
Samarbeid
Styret har prioritert samarbeidet med dei nærskylde organisasjonane gjennom deltaking i samarbeidsorganet Nynorsk Forum.
LNK er medstiftar i Nynorsk Kultursentrum, og ønskjer å ha eit nært samarbeid med Ivar Aasen-tunet. Jan Magne Dahle er LNK sin medlem i rådet i Nynorsk Kultursentrum, medan Vidar Høviskeland er varamedlem.
Einar Schibevaag har representert LNK i styret for stiftinga Pirion, medan Vidar Høviskeland sit i styret for stiftinga Magasinett. Det vert for tida arbeidd med å gjera styra i desse to stiftingane personidentiske.
LNK har vore til stades på landsmøta til Noregs Mållag og Landslaget for lokalaviser (LLA).
LNK har ein aksje i Norsk Plan – selskapet me kjøper ein stor del av informasjonstenestene våre frå.
LNK har avtale med Dag og Tid om rabatt på lysingar. Me har vidare avtale med Hotell Bondeheimen i Oslo og Hordaheimen i Bergen om rabatt på overnattingar.
Det ligg elles føre ein samarbeidsavtale mellom LNK og Norsk Plan AS som definerer driftsmodellane for LNK-avisa og www.LNK-nytt.no
I 2004 fekk LNK utvikla eit fordelskort som er distribuert ut til alle medlemer. Kortet gjev rett til rimelege overnattingar på Best Western Hotell Bondeheimen i Oslo og Best Western Hotell Hordaheimen i Bergen. Dessutan gjev kortet rabatt på reiser med Fjord Line. Det er meininga at desse korta skal utviklast vidare, og det vil bli sendt ut ny utgåve av kortet i 2005.
Arbeidet med å skaffa nye strategiske samarbeidspartnarar har vore prioritert i meldingsåra. LNK har per i dag langsiktige økonomiske samarbeidsavtalar med KLP-Forsikring, Kommunalbanken, Fagforbundet, Best Western Hotell Bondeheimen, Bladet Sunnhordland og med Fjord Line AS. Til saman har desse avtalane ein bruttoverdi per år på rundt kr 680.000, men sidan ein del av dette er knytt til rabattar på overnatting og reiser/konferansar, vert ikkje heile verdien dokumentert i rekneskapen.
ÅRSMELDING FOR LNK (2001-2002)
I INNLEIING
– Innleiing
II OPPFØLGING AV ARBEIDSPROGRAMMET
– Arbeid overfor medlemene våre
– Arbeid inn mot sentrale styresmakter og andre samarbeidspartar i kommunesektoren
– Medlemskontakt og informasjon
III FAKTA OM LNK
– Skipingsmøte og landsting
– Medlemstal
– Styret
– Økonomi
– Administrasjon
– Samarbeid
Målet med ein kvar interesseorganisasjon bør vere å gjere seg sjølv overflødig. Etter ti års drift kan det sjå ut som om dagen då samfunnet har vorte slik at LNK ikkje trengst lenger ligg noko fram i tid. Meldingsåra 2001og 2002 har vore spennande og utfordrande for LNK. Vi har vidareutvikla den prosjektorienterte arbeids- og organisasjonsforma som vart innført i år 2000 og vi har teke eit stort løft på informasjonssida ved å lage eit nytt aviskonsept som kjem ut seks gonger i året, samstundes som nettsidene våre vert oppdaterte kvar dag.
Det har og vore eit mål å tryggje økonomien i organisasjonen ved å forhandle fram nye økonomiske samarbeidsavtalar.
Prosjektorganiseringa har fungert bra, samstundes som den fører til lettare økonomistyring og ein meir fleksibel organisasjon.
Vi held framleis til i Pilestredet 8, saman med gode vener og nærskylde.
LNK er berre ti år gamal. Fram til no har medlemstalet vore stabilt rundt 100 medlemer.
Det er framleis minst 25 kommunar og tre fylkeskommunar som burde vore medlemmer i LNK, men som ikkje er det. Den økonomiske stoda i Kommune-Noreg er desverre slik at både nyrekruttering og det å halda på gamle medlemer etter kvart blir meir og meir utfordrande. Både rådmenn og politikarar leitar med lys og lykter etter budsjettpostar som ikkje er lovpålagde, for å sleppa å kutte meir enn høgst nødvendig i dei postane som er lovpålagde.
Det er sjølvsagt dei økonomiske rammene som avgrensar ambisjonsnivået i LNK. Tilskotet over statsbudsjettet har ikkje auka dei siste åra, trass i at styret ved fleire høve har dokumentert mange uløyste språkpolitiske oppgåver der staten bør kjenna eit medansvar.
I tillegg til eigeninnsatsen har strategien vår som liten organisasjon vore å skapa alliansar som kan arbeida saman med oss på dei ulike ansvarsområda våre. Vi rettar derfor ei stor takk til medlemene i Nynorsk Forum og til dei andre samarbeidspartnarane våre.
Landssamanslutninga arbeider ut frå ein ide om språket som kulturell og nasjonal identitetsskapar. Dersom dei to målformene våre får høve til å utvikla seg side om side og på like vilkår, har me lagt grunnlaget for ein språkleg dynamikk som kan skapa kulturell vekst og sjølvkjensle i heile landet.
II OPPFØLGING AV ARBEIDSPROGRAMMET
1. Arbeid overfor medlemene våre
I arbeidsprogrammet heiter det at LNK skal arbeida for å få utvikla nynorsk bruksspråk innanfor alle sektorar. I meldingsåra har styret først og fremst konsentrert arbeidet om nynorsk og IKT og nynorsk for barn og unge.
LNK og Noregs Mållag oppretta i 2001 stiftinga Pirion. Stiftinga gir ut bladet Pirion, ein fargeklatt av ei inspirasjonskjelde for tilsette i barnehagar, førskulelærarar og andre interesserte. I tillegg til ein større Pirion-konferanse i Bergen vinteren 2001 har det vore ei rekkje Pirionkurs rundt om i landet i meldingsåra. Ingeborg Mjør er redaktør i bladet Pirion.
LNK har elles samarbeidsavtale med nettidsskriftet Magasinett og vi samarbeider nært med Norsk Barneblad og Bokklubben Blåmann.
I arbeidsprogrammet står det at LNK skal utarbeida oversikt over nynorskmateriell som kan nyttast i offentleg administrasjon, skule, barnehage osb. Vi er no i gang med innhenting av tradisjonsstoff til bruk i barnehagar og skulefritids-ordningar. Målet er at dette skal resultera i ei bok eller ein CD-ROM der vi gjer materialet tilgjengeleg for medlemene våre. Dette arbeidet vil gå over fleire år og føreset ekstern finansiering. Informasjon og tilbod om kurset “På saklista – nynorsk språk- og dokumentlære” vert sendt til medlemene ein gong i året. Heftet er gitt ut i samarbeid med Fagbokforlaget.
Informasjon og tilbod om kurset: “På saklista – nynorsk språkbruk i statsforvaltninga” vert sendt ut ein gong i året. Heftet er gitt ut i samarbeid med Det Norske Samlaget.
LNK har ein stab av kurshaldarar rundt om i landet. Vi får særs gode tilbakemeldingar på både hefte, kurs og kurshaldarar, men alt for få gjer seg nytte av kursa. Nokre av kurshaldarane vil få tilbod om oppfriskingskurs i 2003. I meldingsåra vart det tilsaman halde ni På saklista-kurs i regi av LNK. Om lag 35 av medlemskommunane våre har no arbeidd fram/vedteke målbruksplanar. Dei fleste byggjer på malen som LNK sender ut, men oftast med lokale justeringar og tillegg.
2. Arbeid inn mot sentrale styresmakter og andre samarbeidspartar i kommunesektoren
Nynorsk og data har vore det viktigaste satsingsområdet for LNK sidan år 2000. Etter kvart ser me resultata av denne satsinga. Målet har vore å få ein nynorskversjon av dei dataprogramma som vert mest nytta i kommunane. Microsoft har vedteke å laga ein nynorskversjon av Office-pakken sin. Pakken vert i desse dagar omsett til nynorsk av Nynodata i Bø. Micosoft Office er marknadsleiar på området administrativ programvare og er klart den mest brukte “kontorpakken” i norske kommunar. Microsoft Norge opplyser at nynorskversjonen vil vere ferdig i løpet av 2003, medan ein nynorsk versjon av operativsystemet Windows vil kome i 2004. Bakgrunnen for at Microsoft har snudd i denne saka er nok presset frå LNK og dei andre nynorskorganisasjonane og god drahjelp frå staten. Aksjon nynorsk data samla mellom anna inn underskrifter frå 110 ordførarar og om lag 500 rektorar som kravde at administrativ programvare som skal brukast i det offentlege skal liggja føre i nynorsk versjon.
Dei viktigaste samarbeidspartnarane i arbeidet for nynorsk programvare har vore Skole-Linux- og det såkalla NIO-prosjektet (Nynorsk inn i IKT-opplæringa). I tillegg har eit fylkeskommunalt prosjekt (der Møre og Romsdal, Akershus og Sør-Trøndelag har vore mest aktive) arbeidd parallelt med omsetjing av programvarepakken “Open Office”. Desse programma er basert på open kjeldekode og vert utvikla både for Linux og for Windows-miljø. Kommunane vil kunne ta programma i bruk mest gratis. Dessutan er det viktig at det finst reelle alternativ til Microsoft sin “nynorskpakke”. LNK har forhandla fram ein samarbeidsavtale med Norsk Kommuneforbund som vil kunna sikra at desse miljøa får tilført midlar til å ferdigstilla ein pakke med kontorprogramvare på nynorsk og i neste omgang få skular og kommunar til å ta desse nye arbeidsreiskapane i bruk.
Vi har enno ikkje fått gjennomslag for eit krav om at det kjem inn språklege føringar i forskriftene til “Lov om offentlige anskaffelser”.
Statsråd Grete Knudsen overtok ansvaret for “innkjøpslova” og vart samstundes IT-minister i 2000. Då ho fekk overlevert ordføraroppropet frå Aksjon nynorsk data i mars 2001, kalla ho kravet om at administrativ programvare til bruk i statsadministrasjonen skal finnast både i nynorsk- og bokmålsversjon for “rettvist”.
LNK vil arbeide vidare med dette.
Styret ønskjer vidare å setja språkspørsmål på dagsorden ved å synleggjera samanhengane mellom språk, kultur og identitet og lokal næringsutvikling. I november 2002 skipa LNK til ein konferanse i Suldal om dette temaet, saman med Nynorsk Kultursentrum, Suldal utviklingsselskap og RK13-festivalen. Om lag 75 personar var med på konferansen.
I meldingsåret måtte eit LNK-seminar på Beitostølen om samanhengen mellom språk, marknadsføring og reiseliv avlysast grunna for dårleg påmelding/for lite interesse. Temaet for seminaret er viktig og LNK vil freista å ta opp att dette seminaret seinare.
I meldingsåra har LNK arrangert seminaret “Linux i skulen” saman med Nynorsk Kultursentrum. Styret har i 2000 dessutan arbeidd med nye verkeområde for mållova.
3. Medlemskontakt og informasjon
LNK har sidan vi starta opp hatt oppnemnde medlemskontaktar i kommunane. Dette har fungert godt hos nokre medlemer, men systemet er særs personavhengig. I tida frametter vil meir av kontakten mellom LNK og medlemene gå direkte til ordførar eller rådmann.
Arbeidsprogrammet og informasjonsplanen ligg i botnen av den ambisiøse informasjonssatsinga i LNK. I 2002 vart gode gamle LNK-nytt erstatta av LNK-avisa som kjem ut seks gonger i året og som går direkte til alle kommunestyrerepresentantar og etatsleiarar i kommunen. I tillegg vert bladet sendt til alle skular, barnehagar og bibliotek i “vårt” område, til forskingsinstitusjonar, aviser og tidsskrifter og til alle stortingsrepresentantar.
Internettsidene våre heiter LNK-nytt.no og vert oppdaterte kvar dag. Sidene vert meir og meir brukt og har i dag om lag 3000 treff kvar månad.
Det vert rutinemessig sendt ut pressemeldingar om alle tilskipingar, prinsipielle fråsegner og aktuelle saker som organisasjonen arbeider med. Desse opplysningane vert og lagt ut på LNK-nytt.no.
Styret i LNK deler ut ein pris for god offentleg målbruk. Prisen kan gå til ei offentleg verksemd som har arbeidd for å fremje nynorsk språk, men kan og gjevast til einskildpersonar. Den første prisen vart delt ut i 1993. Prisen skal markera det positive haldningsskapande arbeidet som LNK ønskjer å driva.
Prisvinnarar til no er:
* Ullensvang herad
* Vågå reiselivslag
* Fylkesmannen i Rogaland
* Fjell kommune
* Sogn og Fjordane Idrettskrins
* Sunnhordland Interkommunale Miljøverk (SIM)
* Arne Brimi
Skipingsmøte 1993
Landssamanslutninga av nynorskkommunar vart skipa på Bryne i 1993.
Landstinget 1995
Landstinget 1995 vart halde i Ullensvang herad 7. til 9. juni 1995. 42 medlemer var representerte. I alt var det 95 personar til stades.
Landstinget 1997
Landstinget 1997 vart halde i Ål 26. – 28. mai 1997 og samla i alt 89 deltakarar. 49 medlemer var representerte.
Landstinget 1999
Landstinget 1999 vart halde i Førde 1. og 2. juni 1999. 84 deltakarar var til stades og 44 medlemer var representerte.
Landstinget 2001
Landstinget 2001vart halde på Bryne 7. og 8. juni 2001. 81 deltakarar var til stades og 37 medlemer var representerte.
Medlemstal
Per 1. januar 2003 hadde LNK 102 medlemer. Av desse er det:
* 95 kommunar (92 nynorsk- kommunar, tre språknøytrale)
* 3 fylkeskommunar
* 3 interkommunale tiltak
Sidan sist landsting har 7 kommunar og eitt interkommunalt tiltak meldt seg ut av landssamanslutninga. Alle kommunane grunngjev utmeldinga med skral kommuneøkonomi.
Medlemstalet har såleis vist ein viss nedgang i meldingsåra. Rundt kvart årsskifte – når kommunane arbeider med budsjetta sine – får vi fleire utmeldingar. Dei fleste av desse kjem “på plass att” – når ein ser at utmeldinga ikkje fører til kortsiktige økonomiske innsparingar. Etter vedtektene i LNK får ei utmelding verknad først to fulle kalenderår etter at slik melding er komen inn til styret.
Til toppen
Styret
Styret har vore samansett slik:
* Leiar Nils Taklo, Ørsta kommune
* Nestleiar Magne Rommetveit, Stord kommune
* Styremedlem Kari Elin Sperstad, Skjåk kommune
* Styremedlem Øystein Strømme Rasmussen, Odda kommune
* Styremedlem Gunnar Siqveland, Hå kommune
* 1. varamedlem Kjellaug Veivåg Høyvik, Askvoll kommune
* 2. varamedlem Grethe Sørbø Solstad, Vinje kommune
* 3. varamedlem Oddvar Grøthe, Hemsedal kommune
Styret har i perioden hatt 6 møte og behandla 68 saker.
Styrehonorar er utbetalt med: Kr 7 500 per år til styreleiar og kr 500 per møte til styremedlemene. Det er gjort vedtak om at styrehonoraret vert auka til kr 10 000 per år for styreleiar og til kr 1 000 per møte for styremdlemer. Dei nye satsane gjeld frå 1. mai 2003.
Til toppen
Økonomi
Rekneskapstala for 2001 og 2002 syner eit overskot på til saman kr 16 242. I 2001 vart det eit underskot på kr 67 590 medan 2002 gav eit overskot på kr 83 832. Ein del av bakgrunnen for dette er at ei løyving på kr 60 000 (stiftingskapital Pirion) var budsjettert i 2002, men måtte førast på 2001 av rekneskapstekniske grunnar. Statstilskotet har lege fast i perioden, med berre mindre justeringar. Tilskot frå ulike økonomiske samarbeidspartar har auka monaleg i 2002.
Økonomien til landssamanslutninga er tilfredsstillande, og likviditeten er god. Driftsmodellen som styret har valt gjer det lett å ha god kontroll med driftsutgiftene i organisasjonen.
Administrasjon
LNK held til i Pilestredet 8 i Oslo. Lokala leiger vi hos Dag og Tid som vi og har eit nært kontorteknisk samarbeid med.
Vidar Høviskeland har vore dagleg leiar i meldingsåra. Høviskeland har delvis kontor i Tysnes kommune. Styret evaluerte denne ordninga våren 1999 og konkluderte med at den har fungert bra. Høviskeland er frikjøpt tilsvarande om lag 10% stilling i samband med politiske verv i heimkommunen.
Kontoret har no berre dagleg leiar tilsett, medan dei fleste nye tiltak og ekstraordinære arbeidsoppgåver vert prosjektorganiserte.
I meldingsåra har Margunn Sundfjord, Malin Tvedt Petterson, Berit Krogh, Elna Rivedal, Åsne Oftedal Holte, Einar Schibevaag, Atle Faye og Einar Sele vore leigde inn som prosjektmedarbeidarar og hatt ansvar for kontor- og informasjonstenester.
Margunn Sundfjord har vore redaktør for LNK-nytt, Malin Tvedt Petterson har hatt ansvar for internettsidene våre og Einar Schibevaag har vore redaktør for LNK-avisa, medan Berit Krogh har ført rekneskap og hatt ansvar for fakturering.
Varden revisjonskontor har vore revisor.
Til toppen
Samarbeid
LNK er medstiftar i Nynorsk Kultursentrum, og ønskjer å ha eit nært samarbeid med Ivar Aasen-tunet. Nils Taklo er LNK sitt medlem i rådet i Nynorsk Kultursentrum, medan Vidar Høviskeland er varamedlem.
LNK har ein aksje i Norsk Plan – selskapet vi kjøper ein stor del av informasjonstenestene våre frå.
Magne Rommetveit representerte samanslutninga i Nynorskrådet i Fokus Bank fram til dette vart lagt ned.
Einar Schibevaag representerer LNK i styret for stiftinga Pirion.
Gunnar Skjølberg representerte LNK i styringsgruppa for Nynorsk++ – prosjektet (nettbasert nynorskopplæring for framandspråklege).
Vidar Høviskeland representerer LNK i kontaktgruppa i NIO-prosjektet (Nynorsk inn i IKT-opplæringa).
Arbeidet med å skaffa nye strategiske samarbeidspartnarar har vore prioritert i meldingsåra, og har mellom anna ført til samarbeidsavtalar med Norsk Kommuneforbund, Best Western Hotell Bondeheimen, Bladet Sunnhordland, Fjord Line AS og med KLP-Forsikring.
Styret har og prioritert samarbeidet med dei nærskylde organisasjonane gjennom samarbeidsorganet Nynorsk Forum.
LNK har vore til stades på landsmøta til Noregs Mållag og Landslaget for lokalaviser.
Vi har elles eit godt samarbeid med naboane i Pilestredet 8: Dag og Tid, Nynorsk Pressekontor, Norsk Barneblad og Landslaget for lokalaviser.
LNK har avtale med Dag og Tid om rabatt på lysingar. Vi har vidare avtale med Hotell Bondeheimen i Oslo og Hordaheimen i Bergen om rabatt på overnattingar.
ÅRSMELDING FOR LNK (1999-2000)
II OPPFØLGING AV ARBEIDSPROGRAMMET
– Arbeid overfor medlemene våre
– Arbeid inn mot sentrale styresmakter og andre samarbeidspartar i kommunesektoren
– Medlemskontakt og informasjon
– Skipingsmøte og landsting
– Medlemstal
– Styret
– Økonomi
– Administrasjon
– Samarbeid
Meldingsåra 1999 og 2000 har vore spennande og utfordrande for LNK. Vi har funne fram til ei prosjektorientert arbeids- og organisasjonsform som ser ut til å fungera bra, samstundes som dette fører til lettare økonomistyring og ein meir fleksibel organisasjon.
Vi trivst godt i Pilestredet 8, saman med gode vener og nærskylde.
LNK er ein ung interesseorganisasjon. Fram til no har organisasjonen vakse jamt og trutt, men ser ut til å ha stabilisert seg med i overkant av 100 medlemer. Vi veit at vi har eit “vekstpotensial” på rundt 25 kommunar, og vi arbeider for å få desse på plass i samanslutninga. Men både nyrekruttering og det å halda på gamle medlemer krev at vi heile tida utviklar oss og tilbyr endå betre tenester.
Framleis er det dei økonomiske rammene som avgrensar ambisjonsnivået i LNK. Tilskotet over statsbudsjettet har ikkje blitt auka dei siste åra, trass i at styret ved fleire høve har dokumentert mange uløyste språkpolitiske oppgåver der staten bør kjenna eit medansvar.
I meldingsåra har LNK prioritert hovud-satsingsområdet: Nynorsk og data. I tillegg til eigeninnsatsen har strategien vår som liten organisasjon vore å arbeida for å skapa alliansar som og kunne vera opptekne av dette ansvarsområdet. Vi rettar ei stor takk til dei andre medlemene i Nynorsk Forum som har vore med og gjort ein stor innsats slik at det viser att etter nynorskrørsla på data-området.
Landssamanslutninga arbeider ut frå ein idé om språket som kulturell og nasjonal identitetsskapar. Dersom dei to målformene våre får høve til å utvikla seg side om side og på like vilkår, har me lagt grunnlaget for ein språkleg dynamikk som kan skapa kulturell vekst og sjølvkjensle.
II OPPFØLGING AV ARBEIDSPROGRAMMET
1. Arbeid overfor medlemene våre
* I arbeidsprogrammet heiter det at LNK skal arbeida for å få utvikla nynorsk bruksspråk innanfor alle sektorar. I meldingsåra har styret først og fremst konsentrert arbeidet om nynorsk og IKT.
* I arbeidsprogrammet står det at LNK skal utarbeida oversikt over nynorskmateriell som kan nyttast i offentleg administrasjon, skule, barnehage osb. Vi er no i gang med innhenting av tradisjonsstoff til bruk i barnehagar og skulefritids-ordningar. Målet er at dette skal resultera i ei bok eller ein CD-ROM der vi gjer materialet tilgjengeleg for medlemene våre. Dette arbeidet kjem til å få høg prioritet frametter, men føreset truleg eksterne tilskot.
* Som ein lekk i strategien for å sikra betre språk og meir vektlegging av lokal kultur i barnehagane har LNK oppretta stiftinga “Pirion” saman med Noregs Mållag. Stiftinga har som føremål å gi ut bladet “Pirion”. Bladet er eit tilbod til alle styrarar og tilsette i norske barnehagar.
* I januar 2001 skipa LNK og Noregs Mållag til konferansen “Kulturarbeid i barnehagar”. Konferansen samla meir enn 70 deltakarar, og har ført til at fleire kommunar har bedd om tilsvarande kursopplegg. Desse kursa skal førast vidare.
* Informasjon og tilbod om kurset “På saklista – nynorsk språk- og dokumentlære” vert sendt til medlemene ein gong i året. Vi får særs gode tilbakemeldingar på både hefte, kurs og kurshaldarar, men alt for få gjer seg nytte av kurset. Heftet er gitt ut i samarbeid med Fagbokforlaget, og LNK har ein stab ar kurshaldarar rundt om i landet. Nokre av kurshaldarane kjem til å få tilbod om oppfriskingskurs hausten 2002.
* Om lag 35 av medlemskommunane våre har no arbeidd fram/vedteke målbruksplanar. Dei fleste byggjer på malen som LNK sender ut, men oftast med lokale justeringar og tillegg.
2. Arbeid inn mot sentrale styresmakter og andre samarbeidspartar i kommunesektoren
* I 2000 gav LNK, saman med Det Norske Samlaget, ut kursheftet: “På saklista – nynorsk språkbruk i statsforvaltninga”. Heftet byggjer på “På saklista”-kurset for kommunetilsette, er skrive av Jan Olav Fretland og tilrettelagt av Asgeir Olden. LNK heldt kurs for nye og gamle kurshaldarar i mai 2000, og har no opp mot 20 kurshaldarar rundt om i landet. Både kurset og heftet kan vera nyttige verkty for mange statstilsette, men sal av kurs og hefte har vore skuffande til no, trass i fleire marknadsføringstiltak, både frå Samlaget og LNK si side.
* Nynorsk og data har vore det viktigaste satsingsområdet for LNK i meldingsperioden. I januar 1999 skipa vi til konferansen “Kven styrer språket” saman med Det Norske Samlaget. Sidan har det uformelle samarbeidsorganet for nynorskorganisasjonane, Nynorsk Forum, sett opp nynorsk og data som hovudsatsingsområde, noko som forpliktar heile nynorskrørsla. LNK, Nynorsk Kultursentrum og Det Norske Samlaget har saman finansiert Aksjon nynorsk data 2000. Aksjonen samla mellom anna inn underskrifter frå 110 ordførarar og om lag 500 rektorar som krev at administrativ programvare som skal brukast i det offentlege, skal liggja føre i nynorsk versjon.
Det viktigaste kravet vårt er at det kjem inn føringar om målbruk i programvare i forskriftene til “Lov om offentlige anskaffelser”.
Kravet vart først presentert for dåverande statsråd Lars Sponheim.
Statsråd Grete Knudsen overtok ansvaret for “innkjøpslova” og vart samstundes IT-minister i 2000. Då statsråden fekk overlevert ordføraroppropet i mars 2001, kalla ho det for eit “rettvist” krav at administrativ programvare til bruk i statsadministrasjonen skal finnast både i nynorsk- og bokmålsversjon.
Forskriftene til lova skal liggja føre sommaren 2001.
* Styret ønskjer vidare å setja språkspørsmål på dagsordenen ved å synleggjera samanhengane mellom språk og identitet, slik seminardelen av Landstinget 1999 la opp til. Hausten 2000 sette LNK opp regionale seminar om dette i Bykle og på Otta. Begge tilskipingane måtte avlysast grunna for dårleg påmelding. Eit liknande seminar vert sett opp att hausten 2001, men då med alle medlemene som målgruppe.
* Kommunenes Sentralforbund (KS) fekk i 1996 inn eit punkt om språkleg jamstilling i langtidsplanen for 1996-1999. Vedtaket kom som eit resultat av det arbeidet LNK, saman med medlemene våre, la ned i saka. Det verkar ikkje som om KS ønskjer eller har kompetanse til å følgja opp vedtaket, og dette er ei sak som styret ønskjer å fylgja opp.
* Styret har i 2000 dessutan arbeidd med nye verkeområde for mållova og ordninga med øyremerkte midlar til kommunar med språkdelte klassar.
3. Medlemskontakt og informasjon
* I meldingsåra har LNK-nytt kome ut med ni utgåver. Bladet vert no sendt til formannskapskontoret i medlemskommunane, og meininga er at alle etatsleiarar og kommunestyrerepresentantar skal få det utsendt saman med sakspapir til kommunale møte osb. I tillegg vert bladet sendt til alle bibliotek i landet, til forskingsinstitusjonar, aviser og tidsskrifter og til Stortinget.
* Innhaldet i LNK-nytt vert og lagt ut på LNK sine internettsider, som stadig får fleire brukarar (om lag 1500 treff per månad). Det er naturleg å gradvis satsa meir på nettstaden vår.
* I år 2000 vart det arbeidd ut ein ny informasjonsbrosjyre og nye brosjyrar om dei ulike tilboda organisasjonen har.
* Alle medlemene i LNK skal ha peika ut medlemskontaktar, men det syner seg at denne ordninga ikkje fungerer like godt alle stader. Ordninga bør såleis evaluerast i perioden som kjem.
* Arbeidsprogrammet og informasjonsplanen ligg no i botnen av informasjonssatsinga i organisasjonen. Informasjonsplanen er frå 1997 og skal rullerast hausten 2001.
* Det vert rutinemessig sendt ut pressemeldingar om alle tilskipingar, prinsipielle fråsegner og aktuelle saker som organisasjonen arbeider med.
* Styret i LNK deler ut ein pris for god offentleg målbruk. Prisen kan gå til ei offentleg verksemd som har arbeidd for å fremja nynorsk språk, men kan og gjevast til einskildpersonar. Den første prisen vart delt ut i 1993. Prisen skal markera det positive haldningsskapande arbeidet som LNK ønskjer å driva.
Prisvinnarar til no er:
o Ullensvang herad
o Vågå reiselivslag
o Fylkesmannen i Rogaland
o Fjell kommune
o Sogn og Fjordane Idrettskrins
o Sunnhordland Interkommunale Miljøverk (SIM)
Skipingsmøte 1993
Landssamanslutninga av nynorskkommunar vart skipa i 1993.
Landstinget 1995
Landstinget 1995 vart halde i Ullensvang herad 7.-9. juni 1995. 42 medlemer var representerte. I alt var det 95 personar til stades.
Landstinget 1997
Landstinget 1997 vart halde i Ål 26.-28. mai 1997 og samla i alt 89 deltakarar. 49 medlemer var representerte.
Landstinget 1999
Landstinget 1999 vart halde i Førde 1. og 2. juni 1999. 84 deltakarar var til stades, og 44 medlemer var representerte.
Medlemstal
1. januar 2001
* 106 medlemer
* 99 kommunar (96 nynorsk- kommunar, tre språknøytrale)
* 3 fylkeskommunar
* 4 interkommunale tiltak
Sidan sist landsting har Osterøy, Nord-Fron, Sør-Fron, Fyresdal og Skodje meldt seg ut av samanslutninga.
Det har kome til ein ny medlem i same periode: Sunnhordland Interkommunale Miljøverk (SIM).
Medlemstalet har såleis vist ein svak nedgang. Rundt kvart årsskifte – når kommunane arbeider med budsjetta sine – får vi fleire utmeldingar. Dei fleste av desse kjem “på plass att” – når dei ser at utmeldinga ikkje fører til kortsiktige økonomiske innsparingar. Etter føresegnene til LNK får ei utmelding verknad først to fulle kalenderår etter at slik melding er komen inn til styret. Argumenta for å melda seg ut har stort sett vore økonomiske. Men det kan likevel sjå ut som om ei medverkande årsak til utmeldingane er at språkspørsmål har låg prioritet i kommunane. I Sør-Fron verkar det som om det har lege språkpolitiske føringar bak utmeldinga: Like etter at kommunen hadde meldt seg ut, gjorde kommunestyret vedtak om å gå frå å vera nynorskkommune til språknøytral kommune.
Styret
Styret har vore samansett slik:
* Leiar Nils Taklo, Ørsta kommune
* Nestleiar Magne Rommetveit, Stord kommune
* Styremedlem Arnfinn Vigrestad, Time kommune
* Styremedlem Vigdis Midtbø, Solund kommune
* Kari Elin Sperstad, Skjåk kommune
* 1. varamedlem Øystein Strømme Rasmussen, Odda kommune
* 2. varamedlem Grethe Sørbø Solstad, Vinje kommune
* 3. varamedlem Oddvar Grøthe, Hemsedal kommune
Styret har i perioden hatt 9 møte og behandla 83 saker.
Styrehonorar er utbetalte i samsvar med vedtak på landstinget 1993: Kr 7 000 per år til styreleiar og kr 500 per møte til styremedlemene.
Økonomi
Rekneskapen for 1999 og 2000 gjev samla eit resultat på – kr 33 025. I 1999 hadde LNK eit overskot på kr 78 823, medan drifta i 2000 syner eit underskot på kr 111 848. Eigenkapitalen 31. desember 1999 var på 235 697, medan eigenkapitalen per 31.12.2000 var på kr 123 849.
Resultatet i 2000 kjem hovudsakleg av at eit kurs for kurshaldarar i “På saklista – stat” vart flytta frå 1999 (der det var budsjettert) til mai 2000, og at LNK hadde monaleg høgare aktivitet enn planlagt i samband med Aksjon Nynorsk Data 2000.
Statstilskotet har lege fast i perioden, med berre mindre justeringar.
Økonomien til Landssamanslutninga er tilfredsstillande, og likviditeten er god. Driftsmodellen som styret har valt, gjer det lett å ha god kontroll med driftsutgiftene i organisasjonen.
Administrasjon
LNK held til i Pilestredet 8 i Oslo. Lokala leiger vi hos Dag og Tid, som vi og har eit nært kontorteknisk samarbeid med.
Vidar Høviskeland har vore dagleg leiar i meldingsåra. Høviskeland har delvis kontor i Tysnes kommune. Styret evaluerte denne ordninga våren 1999 og konkluderte med at ho har fungert bra. Høviskeland er frikjøpt tilsvarande om lag 10 % stilling i samband med politiske verv i heimkommunen.
Kontoret har no berre dagleg leiar tilsett, medan dei fleste nye tiltak og ekstraordinære arbeidsoppgåver vert prosjektorganiserte.
I meldingsåra har Margunn Sundfjord, Eva Borkhus, Berit Krogh, Elna Rivedal, Ragnhild Bjørge og Einar Sele vore leigde inn som prosjektmedarbeidarar og hatt ansvar for kontor- og informasjonstenester. Margunn Sundfjord har vore redaktør for LNK-nytt, for internettsidene våre, og ho har hatt ansvar for ein del andre informasjonstenester, medan Berit Krogh har ført rekneskap og hatt ansvar for fakturering.
Varden revisjonskontor har vore revisor.
Samarbeid
LNK er medstiftar i Nynorsk Kultursentrum, og ønskjer å ha eit nært samarbeid med Ivar Aasen-tunet. Arnfinn Vigrestad er LNK sin medlem i rådet i Nynorsk Kultursentrum, medan Magne Rommetveit er varamedlem.
LNK er og medstiftar i stiftinga Garborg-året 2001.
Magne Rommetveit representerer Landssamanslutninga i Nynorskrådet i Fokus Bank. Einar Schibevaag representerer LNK i styret for stiftinga Pirion.
Arbeidet med å skaffa nye strategiske samarbeidspartnarar har vore prioritert i meldingsåra, og har mellom anna ført til ein treårig samarbeidsavtale med KLP-Forsikring.
Styret har og prioritert samarbeidet med dei nærskylde organisasjonane gjennom samarbeidsorganet Nynorsk Forum. LNK har vore til stades på landsmøta til Noregs Mållag og Landslaget for lokalaviser. Vi har elles eit godt samarbeid med naboane i Pilestredet 8: Dag og Tid, Magasinett, Nynorsk Pressekontor, Norsk Barneblad og Landslaget for lokalaviser.
LNK har avtale med vekeavisa Dag og Tid om rabatt på lysingar. Vi har vidare avtale med Hotell Bondeheimen i Oslo, Hordaheimen i Bergen, Rainbow-hotella, Norlandia-hotella og Saga hotell i Tromsø om rabatt på overnattingar.
Vi som blei gløymt
Trur du alle får i valkampen? Neidå!
Eg har eit problem med årets valkamp.
Tilsynelatande har det vore ein fin valkamp der det meste har gått etter planen. Det meste har vore som i dei fleste andre valkampar:
Kommunaldepartementet og statsråd Magnhild Meltveit Kleppa har sparka i gang ein kampanje som skal få folk, og spesielt ungdom, til å stemme. Som vanlig er det ein kampanje med humor, sjølv om mykje tyder på at humor er eit ord Meltveit Kleppa må slå opp. I år er det den svært blide nordnorske skøyaren Truls Svendsen som er frontfigur i ein serie filmane der han bytter trøyer, mister trøyer og skvett av eksplosjonar. Om ikkje eingong ein skvetten nordlending i bar overkropp får folk til å stemme, då er alt håp ute for demokratiet.
Partia har halde pressekonferansar og fortalt kva dei er for. Også denne gongen er det ganske mykje. Også denne gongen har dei prøvd å vise kva dei er for på overtydelige måtar. Navarsete har tatt tog. Siv Jensen har delt ut billig bensin. Høybråten har sikkert også sagt noko. Og FrP og Ap har krangla om kven av dei som er best på å vere for ein verdig eldreomsorg. FrP meiner dei er best, fordi dei vil ha ein eigen eldrestatsråd. Alt tyder jo på at ein ny ministertittel løyser det meste. Berre sjå kor mykje fornying vi har fått takka vere Heidi Grande Røys. Ap meiner dei er best, fordi dei kjenner Gro Harlem Brundtland.
Altså ser det ut til at politikarane gjer alt dei kan for å sørge for at både unge og gamle og middelaldrande får akkurat det dei vil ha. Dei unge får ein skvetten nordlending. Dei gamle får ta på Gro Harlem Brundtland. Dei middelaldrande får bensin.
Fint for dei, sjølvsagt.
Men kva med oss andre? Vi som ikkje er verken unge eller gamle eller har bil? Skal ikkje vi få noko? Kva gale har vi gjort? Kva har dei å tilby oss? Betre miljø? Det får ikkje vi mykje glede av i vår tid. Er vi ikkje viktige nok vi då?
Ingen prøver å vinne oss. Ingen bryr seg om oss som er passelig gamle, har det greitt og er i jobb. Det skulle ikkje forundre meg om vi utgjer fleirtalet i dette landet. Vi som ikkje har bil er kanskje ikkje fleirtalet, men betyr det at vi er mindre viktige? Burde ikkje vi få noko, som takk for at vi sparer miljøet? Eit kontantbeløp fordi vi lar vere å køyre bil, for eksempel? Elles ser eg ikkje heilt kvifor eg skulle halde fram. Kva i all verden skulle hindre meg i å kjøpe ein bil og la han stå på tomgang ute i gata heile tida? Hæ?! Ingenting! Men gjer politikarane noko? Tilbyr dei meg noko? Har dei halde pressekonferanse for oss? Har vi fått ta på Gro Harlem Brundtland? Eg har ikkje sett ein einaste kampanje med humor tilpassa alle oss som er passelig gamle, har det greitt og er i jobb. Kva gale har vi gjort? Er vi ikkje like bra som dei gamle, kanskje? Kva er det med dei som gjer dei så viktige? Dei sitt jo berre der og syt over at musikken på Nitimen har blitt så bråkete i det siste og at alle snakkar for fort. Og barna? Og ungdommen? Dei har jo heile livet framfor seg. Er ikkje det nok? Burde dei ikkje vere fornøgde med det? Eit liv? Er ikkje det nok?
Alle andre får. Vi passelig gamle som har det greitt får ingenting. Kvifor skulle eg gidde å stemme? Gi meg ein grunn.
Eg sitt her. Eg følgjer med. Eg ventar.
Skrivesenter opna i dag
– Ein av skulens viktigaste oppgåver er å hjelpe alle elevar til å bli gode språkbrukarar, sa kunnskapsminister Bård Vegar Solhjell under opninga av Nasjonalt senter for skriveopplæring og skriveforskning i Trondheim i dag.
Lånekassen får Klarspråkprisen for 2009
Lånekassen vart i dag tildelt Statens klarspråkspris for 2009. Prisen er ei påskjøning for arbeidet med godt og klart språk i statsforvaltninga og vart delt ut av fornyingsminister Heidi Grande Røys.
Har ikkje nynorskprogram
Venstre og Framstegspartiet er dei einaste partia på Stortinget som ikkje har programmet sitt på nynorsk, melder avisa Sunnhordland.
Vedtekter for LNK
§ 1 FØREMÅL
Landssamanslutninga av nynorskkommunar (LNK) er ein interesseorganisasjon for kommunar, fylkeskommunar og interkommunale føretak.
Organisasjonen har som føremål å fremja nynorsk språk og kultur i offentleg verksemd.
§ 2 MEDLEMER
Alle kommunar og fylkeskommunar som gjer bruk av nynorsk i skulen og/eller administrasjonen, kan vera medlemer av landssamanslutninga. På same vilkår kan interkommunale tiltak som brukar nynorsk, vera medlemer.
§ 3 LANDSTINGET
3.1 Landstinget sin status:
Landstinget er organisasjonen sitt høgaste styringsorgan. Tinget held møte annakvart år.
Kommunar, fylkeskommunar og interkommunale tiltak som har vore medlemer i minst to månader før landstinget vert opna, kan møta på tinget med fulle rettar.
3.2 Innkalling til landsting:
Landstinget skal ha møte innan utgangen av juni månad. Innkalling med sakliste skal sendast til medlemene seinast to månader før tinget skal haldast. Endelege sakspapir skal sendast tre veker før tinget finn stad. Framlegg til saker som medlemene ynskjer skal handsamast på tinget, må sendast skriftleg til styret innan 1. mars.
Styret skal kalla inn til omframt landsting når minst halvparten av medlemene krev det.
3.3 Representasjon på landstinget:
Kommunane har rett til slik representasjon på landstinget:
Inntil 3.000 innbyggjarar 1 utsending
Inntil 6.000 innbyggjarar 2 utsendingar
Inntil 9.000 innbyggjarar 3 utsendingar
Meir enn 9.000 innbyggjarar 4 utsendingar
Folketalet i kommunen pr. 1. januar i det året landstinget vert halde, er grunnlag for talet på utsendingar.
Fylkeskommunane har rett til å møta med fem utsendingar, interkommunale tiltak med ein utsending.
Kvar utsending har ei røyst på landstinget. Medlemer med rett til meir enn ein utsending kan gje ein utsending skriftleg fullmakt til å røysta for så mange utsendingar ein har rett til å senda.
Styremedlemene møter på landstinget med tale- og framleggsrett, men har ikkje røysterett med mindre dei er valde som utsendingar.
3.4 Vedtak på landstinget:
Vedtak vert gjorde med vanleg fleirtal. Endringar i vedtektene og vedtak om oppløysing av organisasjonen krev to tredels fleirtal av dei registrerte røystene (inkl. fullmaktsrøyster) på landstinget.
3.5 Landstinget sine oppgåver:
Landstinget vedtar sjølv endeleg dagsorden, og vel møteleiar, referent og to utsendingar til å skriva under protokollen saman med møteleiaren.
Fram til tinget er konstituert, har styreleiaren ansvaret for møtestyringa.
Ordinære landsting skal alltid
a) Godkjenna årsmeldinga.
b) Godkjenna revidert årsrekneskap og balanse
c) Vedta kontingent, rammebudsjett og handlingsprogram for komande to år.
d) Velja styre, valnemnd og revisor.
e) Ta stilling til innkomne framlegg.
§ 4 STYRET
4.1 Val av styre:
Styret skal ha fem medlemer og tre varamedlemer. “Begge kjønn skal til eikvar tid vera representerte både blant dei faste medlemene og varamedlemene i styret.
Styremedlemene vert valde for fire år, likevel slik at vekselvis to og tre står på val på kvart landsting. Varamedlemene vert valde for to år.
Ved suppleringsval vert nye medlemer valde for resten av funksjonstida til den som går ut.
Landstinget vel mellom styremedlemene leiar og nestleiar for to år om gongen.
4.2 Styremøte:
Leiaren kallar inn til styremøte når han/ho synest det trengst, når dagleg leiar ber om det, eller når minst to av dei faste styremedlemene krev det.
Styret er vedtaksført når minst tre av medlemene er til stades. Ved likt røystetal gjer møtestyraren si røyst utslaget.
4.3 Styret sine oppgåver:
Styret leier landssamanslutninga i samsvar med vedtektene og vedtak som er gjorde av landstinget.
Styret har i tillegg desse oppgåvene:
a) Arbeida ut framlegg til rammebudsjett for komande år, og for toårsperioden fram til komande landsting.
b) Vedta årsbudsjett innafor dei rammer landstinget har vedteke. Styret kan her også gjera nødvendige endringar i desse rammene.
c) Sjå til at rekneskapen vert ført i samsvar med lov, forskrifter og god rekneskapsskikk, og syta for at han vert revidert.
d) Kalla inn til landsting, og førebu dei sakene som skal førehavast på tinget.
e) Alle andre oppgåver som naturleg høyrer inn under styret.
§ 5 VALNEMND
Etter framlegg frå styret vel landstinget ei valnemnd på tre medlemer.
§ 6 ADMINISTRASJON
Styret tilset dagleg leiar, fastset kontorstad og vedtar løn og andre arbeidsvilkår. Innafor vedteke budsjett og dei rammer landstinget har sett for drifta, kan styret også oppretta andre stillingar i administrasjonen.
§ 7 MEDLEMENE SINE PLIKTER
7.1 Kontingent:
Medlenskommunane skal betala kontingent i høve til innbyggjartalet, med ein grunnkontingent. Fylkeskommunar og interkommunale føretak skal betala ein fast årskontingent, utan omsyn til folketalet.
Den del av kontingenten som byggjer på innbyggjartalet, skal ta utgangspunkt i folketalet per 1. januar.
Landstinget fastset kontingenten etter framlegg frå styret. Styret kan justera kontingentsatsane for det andre året.
7.2 Kontaktperson:
Kvar medlem pliktar å peika ut ein av sine tilsette til å vera kontaktperson for LNK.
§ 8 INNMELDING OG UTMELDING
Innmelding i LNK skal skje skriftleg til styret.
Utmelding av LNK må skje skriftleg og får først verknad to fulle kalenderår etter at slik melding er komen til styret.
§ 9 ENDRING AV VEDTEKTENE
Endringar i desse vedtektene krev to tredels fleirtal. Framlegg til endring av vedtektene frå andre enn styret må vera innkomne til styret innan 31. desember i året før landstinget skal haldast.
Vedtekne 18. juni 1993, med endring vedteken 9. juni 1995 og endringar vedtekne 7. juni 2001.