Heim Blogg Side 366

Høyr på Windows

0

No kan du få Windows lest høgt for deg – på både nynorsk og bokmål, sjølvsagt.

Tysdag vart talesyntesen «LingSpeak Arne» lansert. «Arne» les all tekst i Windows høgt for brukaren.

Talesyntesen er utvikla av programvareselskapet LingIT og Microsoft og fungerar både på Windows xp og vista. Programvara er gratis.

Les heile saka på Digi.no.

Privatselskap får einerett på Peer Gynt-ord

0

Det private selskapet Peer Gynt AS på Vinstra i Gudbrandsdalen har fått einerett på orda Bøygen, Anitra, Juv og Verdensborgeren frå Henrik Ibsens Peer Gynt.
Selskapet har dermed einerett til å bruke desse orda som varemerke for varer og tenester registrert for dei. Selskapet kan også nekte konkurrentar å bruke de same merka, opplyser NRK.

Administrerande direktør Eli Blakstad i Peer Gynt AS ønskte opphavleg merkevarevern for enno fleire ord og omgrep frå Peer Gynt. Selskapet søkte om einerett på orda Bukkerittet, Ved Rondane, Peeropolis og Gyntiana, men enno er det altså bare Bøygen, Anitra, Juv og Verdensborgeren Peer Gynt AS har fått kommersiell kontroll over.

Orda kan framleis brukast fritt i kunstnarisk samanheng. Vinstra-selskapet eig berre orda som produktnamn. (©NPK)

Ordføraropprør mot regjeringa

0

Ni fylkesordførarar rettar knallhard kritikk mot regjeringa i ein kronikk i Stavanger Aftenblad måndag. Sju av dei høyrer til regjeringspartia.

Fylkesordførarane meiner at Vestlandet, Midt-Noreg og Nord-Noreg blir diskriminert når det gjeld fordelinga av helsepengane.

Fylkesordførarane brukar karakteristikken “særdeles grovt maktovergrep” om situasjonen. Dei viser til Magnussenutvalet som tidlegare i år konkluderte med at Helse Sør-Aust får 781 millionar kroner for mykje i forhold til dei tre andre helseregionane.

Dei ni fylkesordførarane er opprørte over at utvalets konklusjon ikkje vart nemnt med eit ord i revidert nasjonalbudsjett, skriv Stavanger Aftenblad.

Helse- og omsorgsminister Sylvia Brustad (Ap) ønskjer ikkje å kommentere kronikken.

Torsdag denne veka skal Stortinget diskutere sjukehusøkonomien. (©NPK)

Regionråd melder seg inn

0

Regionrådet for Nord-Gudbrandsdalen medler seg inn i Lnk. Regionrådet omfattar kommunane Skjåk, Lom, Vågå, Dovre, Lesja, Sel.

Vågå, Lom og Skjåk er medlemer i Lnk frå før.

Lovar betre skuleboksituasjon

0

Kunnskapsminster Bård Vegard Solhjell (SV) lovar at dei fleste skulebøkene skal vere på plass til skulestart dette skuleåret. Han seier samstundes at nokre paralellutgåver kan late vente på seg.

1,6 millionar skulebøker mangla i grunnskulen og 700 000 i voidaregåande ved skulestart i 2007. Solhjell lovar at situasjonen ikkje skal bli så dramatisk denne hausten.

Heile saka i Moss Dagblad.

Språkprofessor spår nynorsk som landsdelsspråk

0

Språkforskar Arne Torp spår at nynorsken i framtida vil forsvinne frå det nasjonale pensumet, men vil leve vidare som eige landsdelsspråk i kjerneområdet.

– Eg er ikkje veldig optimistisk når det gjeld nynorskbruken på landsbasis i Noreg i framtida. For å vera ærleg vil det overraske meg svært om det framleis er obligatorisk opplæring i nynorsk over heile landet i den norske skolen om hundre år, seier Torp til Gudbrandsdølen Dagningen.

Torp er førsteamanuensis i nordisk språkvitskap ved Universitetet i Oslo, og gjester Norsk Litteraturfestival onsdag. Der deltek han i ei open samtale om temaet er «Norsk språk om hundre år» der framtida for nynorsken er av dei spørsmåla Torp vil reflektere rundt.

– Motivasjonen manglar
– Eg liker ikkje å spå, men dersom eg må, innrømmer eg at eg ikkje er optimistisk på vegner av nynorsken, fordi motivasjonen for å lære dette skriftspråket manglar over store delar av landet.

Det finst ingen situasjonar der ein kan argumentere for at ein kommuniserer betre med nynorsk enn bokmål. Samtidig er det rett og slett ganske få som alt i dag er i stand til å skrive korrekt nynorsk. Det har vorte eit akademisk overklassefenomen. Innanfor språkutvikling er ikkje dette eit godt teikn, historisk sett, seier Torp.

Sjølv brukar han gjerne nynorsk som skriftspråk, men seier at det ikkje lèt seg oversjå at bruken generelt i landet avgrensar seg på fleire samfunnsområde.

Landsdelsspråk
– Nynorsken står framleis sterkt blant interesserte innan skjønnlitteratur, men i næringslivet, for eksempel, bryr dei fleste seg katten om nynorsk. Likevel, og heldigvis for målrørsla, spår Torp at nynorsken vil stå ved lag. Men berre nokre stader, rett nok.

– Om eg må synse, trur eg vi alt ser konturane av eit sannsynleg framtidsscenario, nemleg at nynorsken vil bli eit eige landsdelsspråk for kjerneområdet i distrikt på Vestlandet. Det kan tenkjast sannsynleg at vi vil få et eige, avgrensa språkfellesskap av den typen dei har i Belgia, seier Torp til Gudbandsdølen Dagnignen. (©NPK)

Etterlyser lærebøker på samisk

0

Fungerande barneombod Knut Haanes er mektig lei av at ingen tek ansvar for å skaffe samiske elvar lærebøker på samisk.
Haanes meiner situasjonen for samiske elevar nærmar seg ein parodi og legg vekt på at tilgangen til samiske lærebøker ikkje held mål.

Les innlegget hans i Nordlys.

Nynorsktittel på VG Nett

0

Den største avisa i Noreg prøver seg no med nynorsk.

I samband med at «nynorskeksamen» vart avlyst ved Valler vgs, nytta VG Nett høvet til å gjera ein vri på det, med nynorsk tittel og stikktittel.

– VG Nett har mange lesarar over heile landet og det ville ha gleda meg stort om dei ville ha opna opp for nynorsk, seier Hege Myklebust, leiar i Noregs Mållag.

Les artikkelen på VG Nett her.

Vil styrkje nynorskopplæringa i skulen

0

Regjeringa vil styrkje opplæringa i nynorsk i skulen og barnehagen gjennom ein eigen tiltaksplan knytt til Nynorsksenteret ved Høgskulen i Volda.

Det går fram av ei stortingsmelding om språkstimulering og språkopplæring som regjeringa la fram fredag.

Tiltaksplanen omfattar både forsking og kompetanseutvikling for lærarar og førskulelærarar.

I stortingsmeldinga blir det slått fast at bokmål og nynorsk skal haldast oppe som fullt utbygde og samfunnsberande skriftspråk. Departementet legg i meldinga vekt på at brei språkkompetanse har verdi i seg sjølv, og vil leggje til rette for at nynorsk skal blir «en mer naturleg del av den språklige hverdagen for barn og unge i barnehage og skole». (©NPK)

SV vil ha femåringar på skulebenken

0

Kunnskapsminister Bård Vegard Solhjell (SV) vil ha obligatorisk, gratis førskule for alle femåringar.
– Vi har undervurdert gleda ungane har ved å lære. Denne reforma vil gi alle femåringar moglegheita til å bryne seg på grunnleggjande omgrep, tal og sosiale ferdigheiter, seier kunnskapsministeren til Dagbladet.

Tilbodet skal bli gitt i barnehagen og vere på minst 12 timar i veka heile året før dei byrjar i grunnskulen.

– Eg har tenkt mykje på korleis vi bør utforme dette tilbodet, men eg er open for å diskutere andre løysingar. Eg ser fram til ein debatt om korleis vil skal gi barna best mogleg start på læring og utvikling, seier Solhjell.

Bakgrunnen for forslaget er at altfor mange barn går ut av skulen utan grunnleggjande kunnskapar. Førskule vil gjere det lettare å fange opp lærevanskar enn i dag.

Ein bieffekt av forslaget er at barnehageplassen for femåringar blir langt billegare for foreldra enn i dag. Departementet anslår at det vil koste om lag 600 millionar kroner for 12 timars førskule. Om SV får gjennomslag for 20 timar i veka, vil barnehagesatsane bli halvert for femåringane. (©NPK)

Nynorskfeil var ein glipp

0

Matteeksamen på nynorsk med 20 språkfeil skuldast at trykkeriet har fått feil oppgåvesett tilsendt, seier Utdanningsdirektoratet.

Avdelingsdirektør i Utdanningsdirektoratet, Siv Lindstrøm, seier til Aftenbladet.no at direktoratet har gode språkvaskarar og at det rette oppgåvesettet ikkje vart sendt ut ved ein glipp.

Les heile saka på Aftenbladet.no.

20 feil i nynorsk matteeksamen

0

Lektor Trond Otto i Sola i Rogaland fann ikkje mindre enn 20 språkfeil i den nynorske utgåva av matteeksamen for 10. klasse. Blant feila er «hvor» i staden for «kor», «tall» i staden for «tal», «gutter/guttar» for «gutar» og «utenfor» for «utanfor».

– Fleire av elevane mine kunne skrive oppgåva betre enn Utdanningsdirektoratet har gjort, seier Trond Otto til Stavanger Aftenblad.

Direktør Sylfest Lomheim i Språkrådet seier dette er hårreisande og eit resultat av ei dårleg haldning til språket.

Utdanningsdirektoratet  seier oppgåvene er språkvaska av eksterne fagpersonar.

Kjelde: Smp.no/NTB